Nομίζω ότι για να απαντήσουμε σωστά θα μας βοηθούσε μια επίσκεψη σε ένα κοιμητήριο. Γνωστοί και άγνωστοι, συγγενείς και φίλοι, βρίσκονται εκεί ήσυχοι, ατάραχοι, με το ''βλέμμα'' στην αιωνιότητα... Όλα μένουν εδώ. Αλλά εμείς ζούμε σαν όλα να πρόκειται να τα πάρουμε μαζί μας, σαν σύγχρονοι ''Φαραώ''... Αγωνιούμε, φτιάχνουμε, αγοράζουμε, χτίζουμε, αδικούμε, συκοφαντούμε, θυμώνουμε, θλιβόμαστε, έχουμε έπαρση για την εμφάνισή μας, για τα κατορθώματά μας, μοχθούμε για να είμαστε αναγνωρίσιμοι, για την εικόνα μας, για τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι. Κι ο καιρός περνά, αμείλικτος, κυνικός, αδιάφορος.
Μόνον όταν βρισκόμαστε σε μια κηδεία, ακούμε σχόλια που γεννιούνται από αληθινή αγωνία: ''Τίποτα δεν έχει σημασία, όλα εδώ μένουν, τίποτα δεν είμαστε...''.
Μετά θα πιούμε τον καθιερωμένο καφέ, κατηφείς θα κοιτάζουμε ο ένας τον άλλον, θα επιστρέψουμε στο σπίτι, θα αναπολήσουμε στιγμές με εκείνον που ''έφυγε'', η νοσταλγία κι η θλίψη θα κρατήσουν λίγες ημέρες κι ύστερα θα επιστρέψουμε στη συνηθισμένη ζωή μας. Γιατί έτσι γίνεται κι αυτό είναι το λογικό: ''οι ζωντανοί με τους ζωντανούς κι οι πεθαμένοι με τους πεθαμένους...''
Κι όμως: η πιο σπουδαία αλήθεια της ζωής είναι ο θάνατος. Στη ζωή είμαστε διαφορετικοί, έχουμε άλλη κοσμοθεωρία, άλλοι είναι πλούσιοι κι άλλοι φτωχοί, άλλοι είναι πιο τυχεροί κι άλλοι είναι θλιμμένοι. Μα ο θάνατος μας ενώνει όλους. Μπορούμε να παριστάνουμε πως δεν μας αφορά, μα στο βάθος όλοι ξέρουμε πως θα καταλήξουμε εκεί. Καταλαβαίνω τη δυσθυμία των περισσσότερων αναγνωστών που διαβάζουν τούτες τις ταπεινές γραμμές. Έχουν, έχετε δίκιο... Χρονιάρες μέρες, ημέρες γιορτινές και να γράφω τέτοια πράγματα. Σωστό. Φταίει που η επιτηδευμένη χαρά προκαλεί μελαγχολία. Μπορεί ακόμη να φταίνε τα πολλά φώτα στους δρόμους, οι πλαστικοί αγιοβασίληδες που αγκομαχούν να ανέβουν στα στολισμένα μπαλκόνια, οι ψεύτικες ευχές από ανθρώπους που έχουμε ξεχάσει ότι υπάρχουν, οι υποκριτικές υποσχέσεις των πολιτικών που πασχίζουν να μας πείσουν πως ό,τι δεν έγινε τον χρόνο που φεύγει θα γίνει οπωσδήποτε τη χρονιά που έρχεται, πάνω απ΄όλα η σιγουριά ότι η ζωή δεν είναι απεριόριστη...
Μα ακριβώς αυτή η σιγουριά είναι που πρέπει και μπορεί να μας κάνει πιο χαρούμενους. Τίποτα δεν είναι τυχαίο... όλα έχουν την αιτία που συμβαίνουν. Αυτή η νομοτέλεια είναι αρκετή να μας πείσει ότι το σύντομο πέρασμά μας από αυτόν τον κόσμο, υπηρετεί κάποιο σκοπό. Άνθρωποι που συναντάμε στη ζωή μας, έρχονται για κάποιο λόγο. Γεγονότα αναπάντεχα, συμβαίνουν για κάποιο λόγο. Ακόμη και στιγμές που θεωρούμε αδιάφορες, πληκτικές και ανούσιες μας μαθαίνουν κάτι: μας διδάσκουν να ξεχωρίζουμε το σπουδαίο από το ανούσιο, το χρήσιμο από το ανώφελο, συχνά και το καλό από το κακό. Πιο σημαντικό μάθημα από το να μπορούμε ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους που μας αγαπούν και που μπορούν και θέλουν να μας στηρίξουν με ανιδιοτέλεια, δεν έχει να μας προσφέρει η ζωή. Πιο πολύ από όλα, μας μαθαίνει να διαλέγουμε τις στιγμές εκείνες που συχνά φτάνουν να είναι μόνες τους δικαιολογία ζωής. 'Ολοι έχουμε ζήσει τέτοιες και ποτέ δεν αποκλείεται να ζήσουμε κι άλλες. Τούτος ο απρόσμενος χαρακτήρας που σημαδεύει τις ζωές των ανθρώπων είναι κι η μοναδική τους ουσία, το θεμέλιο όπου πάνω του χτίζονται τα ακριβά συναισθήματα, η χαρά, η ελπίδα, ακόμη κι αυτός ο πόνος...
Ακόμη κι αν πολλοί από εμάς πιστεύουμε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ατόφια χαρά χωρίς ίχνος μελαγχολίας, ακόμη κι αν οι στιγμές των οριστικών αποχαιρετισμών είναι περισσότερες από εκείνες των όρκων αιώνιας αγάπης και φιλίας, η ζωή δεν θα πάψει ποτέ να είναι το πιο πολύτιμο δώρο για τον άθρωπο. Κι ας καραδοκεί στο βάθος του ανηφορικού δρόμου ο θάνατος, κι ας συναντούμε εμπόδια, στενοχώριες, προβλήματα που φαντάζουν άλυτα... Στο τέλος αυτού του εφήμερου ταξιδιού, θα καταλάβουμε όλοι πόσο τυχεροί είμασταν που αξιωθήκαμε να ανέβουμε στο παράξενο τρένο... Φτάνει να μην είμαστε αγνώμονες, να μην είμαστε άπληστοι, να μπορούμε να εκτιμούμε το σπάνιο, να ξεκρίνουμε την αλήθεια πίσω από αυτό που φαίνεται, να αγαπάμε τις στιγμές και την ευτυχία που φωλιάζει μέσα τους, να λέμε σε εκείνους που αγαπάμε ότι τους αγαπάμε, να καταλάβουμε πως δεν υπάρχει καιρός να λέμε ψέματα, να αδικούμε, να κρατάμε κακία... Η ζωή είναι ελάχιστη για τέτοιες ''πολυτέλειες''..
Χιονόνερο έξω. Το Μπούρτζι δεν διακρίνεται, μα είμαι σίγουρος ότι υπάρχει. Η πεποίθηση ότι η ομίχλη είναι προσωρινή, με κάνει να νιώθω όμορφα. Μα πιο πολύ, η σιγουριά ότι μπορώ να δω και μέσα απ΄αυτήν. Ο δρόμος είναι έρημος. Στον κάδο σκουπιδιών, κρεμασμένη μια τσάντα με φαγητό. Ο άνθρωπος που πεινάει θα έλθει αργότερα, όταν θα νομίζει πως δεν θα τον δει κανείς. Αυτή η αξιοπρέπεια είναι -από μόνη της- μάθημα ζωής... και μια από τις στιγμές ουσίας που λέγαμε. Σε λίγο θα αφαιρέσω την τελευταία σελίδα από το ημερολόγιο. Ο χρόνος μέσα μου, μεγαλώνει.
Μαζί του, αγωνιώδης, παθιασμένη, μεσήλικη, η αγάπη μου για τη ζωή... και τα απρόσμενα γεγονότα της...
Καλή χρονιά!
Πέτρος Λυγίζος
