Εδώ και αρκετά χρόνια ακούμε πάρα πολλά για την ανάγκη ανάπτυξης του τουρισμού στην Αργοναυπλία. Αν κι η προσωπική μου άποψη είναι πώς ο τουρισμός δεν μπορεί ν ’αποτελέσει ατμομηχανή της τοπικής οικονομίας, είτε στο Άργος είτε στο Ναύπλιο, είναι προφανές ότι προσφέρει πολλά θετικά και θα πρέπει ν’αναπτυχθεί σαν τομέας.
Δυστυχώς όμως ουσιαστική ανάπτυξη, με επενδύσεις, άνοιγμα νέων αγορών και βελτίωση τόσο της επισκεψιμότητας όσο και των εισπράξεων, δεν βλέπουμε.
Αυτό που βλέπουμε είναι μία στασιμότητα. Το Ναύπλιο παραμένει εξαρτημένο σε τρομακτικό βαθμό από τους Αθηναίους τουρίστες του Σαββατοκύριακου, το Άργος βρίσκεται στην απόλυτη αφάνεια κι οι Μυκήνες παραμένουν μία στάση των δύο ωρών για τους ξένους τουρίστες, χωρίς αναπτυξιακό αποτύπωμα για τον τόπο. Δεδομένου ότι άλλες περιοχές, όχι μόνο της χώρας αλλά και της ίδιας της Πελοποννήσου, έχουν σημειώσει τεράστια άλματα προς τα εμπρός δεν γίνεται παρά ν’αποδόσουμε την αποτυχία αυτή στους τοπικούς φορείς, που τα τελευταία χρόνια ασχολήθηκαν μ ’έργα-βιτρίνα και ανιστορικές εμμονές.
Το πρώτο συστατικό που λείπει από την στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής μας είναι…μία στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης. Τόσο ο Δήμος Άργους – Μυκηνών όσο και ο Δήμος Ναυπλιέων δεν διαθέτουν μία ολοκληρωμένη στρατηγική, ή τουλάχιστον μία που να είναι διαθέσιμη στο κοινό προς ανάγνωση. Τι σημαίνει στρατηγική; Σημαίνει εντοπισμός και ενίσχυση ή αντιμετώπιση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων της περιοχής, ιχνηλάτηση των δημογραφικών και εθνικών αγορών-στόχων, στενή διαβούλευση και συνεργασία με τοπικούς φορείς, συμμετοχή σε τουριστικές εκθέσεις, προσέλκυση τουριστικών πρακτόρων και influencers, δράσεις τουριστικής προβολής, κλπ. Θα μπορούσε ν ’αποτελεί ανέκδοτο ότι οι δύο δήμοι δεν διαθέτουν καν τουριστικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο και σελίδες τουριστικής προβολής στο Instagram και Facebook, αλλά δυστυχώς είναι η πραγματικότητα. Στις υπόλοιπες τουριστικές χώρες της Ευρώπης ακόμη κι η πιο απομακρυσμένη κι αδιάφορη κωμόπολη διαθέτει τουλάχιστον μία παρουσία στο Instagram!
Μία σωστή στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης θα αναγνώριζε όμως πρώτα απ’όλα ότι πρέπει να προσελκυσθούν τουρίστες από το εξωτερικό, αφού το εγχώριο καταναλωτικό κοινό ούτε διαθέτει ιδιαίτερα υψηλό εισόδημα ούτε μένει για παραπάνω από δύο-τρεις νύκτες στην περιοχή μας. Με λίγα λόγια οι ξένοι αφήνουν οι χρήματα, ενώ οι Αθηναίοι, που κάθε Σαββατοκύριακο κατακλύζουν το Ναύπλιο, όχι. Ίσως το άκουσμα της λέξης «ξένοι» να δυσαρεστήσει κάποιους συμπολίτες μας αλλά θα συνιστούσα να σκεφτούν ότι όσα περισσότερα χρήματα ξοδεύουν οι τουρίστες τόσο περισσότερα επιστρέφουν πίσω στην τοπική κοινωνία υπό την μορφή θέσεων εργασίας, φορολογικών εσόδων και καταναλωμένων αγροτικών προϊόντων. Αν δεν επιθυμούμε η περιοχή μας να έχει μαζικό τουρισμό -και κατά την γνώμη μου ορθώς δεν θα έπρεπε- τότε θα πρέπει να έχει επιλεκτικούς τουρίστες που ν ’αφήνουν πολλά χρήματα, και, δεδομένου της οικονομικής κατάστασης της χώρας μας, αυτοί θα πρέπει να είναι ξένοι.
Για να έρθουν όμως αυτοί οι εύποροι ξένοι εδώ θα πρέπει να τους παρέχουμε ένα ολοκληρωμένο «πακέτο» εμπειριών, αξιοθέατων, υποδομών και δραστηριοτήτων ώστε να τους κρατήσουμε για τουλάχιστον πέντε βράδια, να τους πείσουμε να έρθουν οικογενειακώς και να τους κάνουμε να ξανάρθουν, ακόμη κι off-season. Πώς θα γίνει αυτό; Αρχικά με την υπέρβαση των στενών τοπικιστικών αντιλήψεων που διέπουν, δυστυχώς, τον τουρισμό στην Ελλάδα. Τόσο ο Δήμος Άργους – Μυκηνών όσο κι ο Δήμος Ναυπλιέων από μόνοι τους δεν παρέχουν τις απαραίτητες «οικονομίες κλίμακας» για να προσελκύσουν αυτούς τους τουρίστες. Η λύση είναι κατά συνέπεια η δημιουργία ενός ενιαίου brand name και ενός ενιαίου τουριστικού φορέα που θα διαφημίζει την περιοχή σαν ενιαία περιοχή, σαν ένα «πακέτο», κι όχι σαν Δήμο Άργους – Μυκηνών ή σαν Δήμο Ναυπλιέων. Ακόμη η λογική ορίζει ότι θα πρέπει αυτή η ενιαία τουριστική περιοχή να καλύπτει τόσο τον Δήμο Επιδαύρου όσο και τον Δήμο Νεμέας, αφού σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από τις Μυκήνες και το Ναύπλιο. Η τουριστική περιοχή πρέπει σαφώς ν ’αποκτήσει ένα διακριτό, μαρκετίστικο, όνομα, ίσως Mycenean Land ή Argolic Heartland. Δεν έχει σημασία, σημασία όμως έχει να υπάρχει ένα όνομα, να συσταθεί ένας τουριστικός φορέας υποστηριζόμενος τόσο από την τοπική αυτοδιοίκηση όσο κι από τους διάφορους ιδιωτικούς τοπικούς φορείς και να υπάρξει επιτυχημένη προβολή.
Πώς θα έρθουν όμως οι ξένοι αυτοί εδώ; Αεροδρόμιο δεν διαθέτουμε και δεν θ ’αποκτήσουμε. Οπότε θα έρθουν δια ξηράς, κυρίως από το αεροδρόμιο της Αθήνας. Δεν συνηθίζεται όμως οι εύποροι ξένοι να ταξιδεύουν με λεωφορεία, τουλάχιστον της τακτικής συγκοινωνίας. Αν δεν έρθουν ως γκρουπ με τουριστικό λεωφορείο τότε θα καταφτάσουν με το τρένο, όπως γίνεται κατά κόρον στα πολιτισμένα έθνη. Εδώ όμως δεν λειτουργεί το τρένο, παρότι η χάραξη της γραμμής Κόρινθος-Άργος-Ναύπλιο είναι εξαιρετική κι εξυπηρετεί όλα τα βασικά σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος, γιατί κάποιοι αποφάσισαν με μηδενικό ενδιαφέρον για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής μας να αναστείλουν την λειτουργία της μετρικής γραμμής αυτής το 2010. Έτσι καθημερινά πλέον το καλοκαίρι γινόμαστε μάρτυρες τριτοκοσμικών σκηνών όπου αγανακτισμένοι ξένοι οδηγοί ενοικιαζόμενων αμαξιών προσπαθούν εναγωνίως να βρουν πάρκινγκ στο Ναύπλιο κάνοντας κύκλους γύρω από την πόλη για ώρες. Είναι κατά συνέπεια αυτονόητο πώς πρέπει να επαναλειτουργήσει η σιδηροδρομική γραμμή όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ως μετρική κι ως κανονική επιβατική με τακτικά κι αξιόπιστα δρομολόγια. Ακόμη θα έπρεπε να είναι αυτονόητο πώς πρέπει οι λεωφορειακές συγκοινωνίες στο Ναύπλιο και στο Άργος να καταστούν μία υπαρκτή πραγματικότητα, αντί για θεωρητικά κατασκευάσματα όπως συμβαίνει τώρα.
Επιτέλους ήρθαν οι τουρίστες! Τώρα τι θα κάνουν; Θα πάνε στην παραλία, ναι, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: η περιοχή μας δεν διακρίνεται για την ποιότητα των παραλιών και της θάλασσας της. Δεν είναι αυτό το δυνατό μας σημείο. Έχουμε όμως πολλά επιβλητικά βουνά στα δυτικά, στα Κοιλαδοχώρια, στα όρια με την Κορινθία και την Αρκαδία, που παραμένουν εντελώς αναξιοποίητος παρά το γεγονός ότι διαθέτουν πολύ όμορφα χωριά, δάση και μονοπάτια. Ακόμη έχουμε το κατά πολύ ηπιότερο βουνό του Αραχναίου με τ ’Αρβανιτοχώρια του, που θα μπορούσε αξιοποιηθεί ως ένας τόπος σπάνιας πολιτισμικής ιδιαιτερότητας, όπως συμβαίνει σήμερα στην Τσακωνιά. Ας προβάλλουμε επιτέλους τον αρβανίτικο πολιτισμό και την αρβανίτικη γλώσσα! Υπάρχει όμως κι ο εύφορος Κάμπος με τα πάμπολλα αγροτικά του προϊόντα που θα μπορούσε να καταστεί επίκεντρο του αγροτουρισμού και της γαστρονομίας. Γιατί όχι ένα ωραίο εστιατόριο μέσα στους πορτοκαλεώνες που να σερβίρει πιάτα μόνο με ντόπια υλικά, συνδυάζοντας την παράδοση με την σύγχρονη κουζίνα; Σ ’αυτό πρέπει να προσθέσουμε τις μεγάλες δυνατότητες που παρουσιάζει η χειροτεχνία. Ήδη στο Άργος λειτουργεί ένα πολύ αξιόλογο εργαστήριο κεντήματος που θα μπορούσε ν ’αποτελέσει έναν πυρήνα για την δημιουργία περαιτέρω εργαστηρίων. Γιατί να μην καταστεί το Άργος στο μέλλον ένα πανευρωπαϊκό κέντρο νεοπαραδοσιακής μόδας; Μεγάλα όνειρα ίσως, αλλά τέτοια απαιτούνται τώρα!
Αν υπάρξει μία σοβαρή στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης και γίνουν οι κατάλληλες κινήσεις από πλευράς της τοπικής αυτοδιοίκησης, τότε θα έρθουν οι τουρίστες που θέλουμε, οι επενδύσεις, οι νέες θέσεις εργασίας κι η ευημερία που όλοι προσδοκούμε. Όπως γράφω πάντα στα άρθρα μου δεν απαιτούνται φαραωνικά έργα ή θαύματα για να πάρει την ανιούσα η Ακροναυπλία μας, αλλά πολιτική βούληση που να βασίζεται στην θέληση για ζωή, για ανάπτυξη, για την ευημερία των επόμενων γενιών. Στην τελική όλα συμπυκνώνονται σ ’ένα ερώτημα: επιθυμούμε την πρόοδο ή μας ικανοποιεί η μιζέρια της στασιμότητας; Καλή Χρονιά και Καλή Φώτιση!
Γράφει ο Φίλιππος Παπαδημητρίου
Ο Φίλιππος Παπαδημητρίου είναι φοιτητής νομικής, πρόεδρος της ΑΜΚΕ Το Χαμόγελο του Χωριού κι ελαιοπαραγωγός.
Το πρώτο συστατικό που λείπει από την στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής μας είναι…μία στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης. Τόσο ο Δήμος Άργους – Μυκηνών όσο και ο Δήμος Ναυπλιέων δεν διαθέτουν μία ολοκληρωμένη στρατηγική, ή τουλάχιστον μία που να είναι διαθέσιμη στο κοινό προς ανάγνωση. Τι σημαίνει στρατηγική; Σημαίνει εντοπισμός και ενίσχυση ή αντιμετώπιση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων της περιοχής, ιχνηλάτηση των δημογραφικών και εθνικών αγορών-στόχων, στενή διαβούλευση και συνεργασία με τοπικούς φορείς, συμμετοχή σε τουριστικές εκθέσεις, προσέλκυση τουριστικών πρακτόρων και influencers, δράσεις τουριστικής προβολής, κλπ. Θα μπορούσε ν ’αποτελεί ανέκδοτο ότι οι δύο δήμοι δεν διαθέτουν καν τουριστικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο και σελίδες τουριστικής προβολής στο Instagram και Facebook, αλλά δυστυχώς είναι η πραγματικότητα. Στις υπόλοιπες τουριστικές χώρες της Ευρώπης ακόμη κι η πιο απομακρυσμένη κι αδιάφορη κωμόπολη διαθέτει τουλάχιστον μία παρουσία στο Instagram!
Μία σωστή στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης θα αναγνώριζε όμως πρώτα απ’όλα ότι πρέπει να προσελκυσθούν τουρίστες από το εξωτερικό, αφού το εγχώριο καταναλωτικό κοινό ούτε διαθέτει ιδιαίτερα υψηλό εισόδημα ούτε μένει για παραπάνω από δύο-τρεις νύκτες στην περιοχή μας. Με λίγα λόγια οι ξένοι αφήνουν οι χρήματα, ενώ οι Αθηναίοι, που κάθε Σαββατοκύριακο κατακλύζουν το Ναύπλιο, όχι. Ίσως το άκουσμα της λέξης «ξένοι» να δυσαρεστήσει κάποιους συμπολίτες μας αλλά θα συνιστούσα να σκεφτούν ότι όσα περισσότερα χρήματα ξοδεύουν οι τουρίστες τόσο περισσότερα επιστρέφουν πίσω στην τοπική κοινωνία υπό την μορφή θέσεων εργασίας, φορολογικών εσόδων και καταναλωμένων αγροτικών προϊόντων. Αν δεν επιθυμούμε η περιοχή μας να έχει μαζικό τουρισμό -και κατά την γνώμη μου ορθώς δεν θα έπρεπε- τότε θα πρέπει να έχει επιλεκτικούς τουρίστες που ν ’αφήνουν πολλά χρήματα, και, δεδομένου της οικονομικής κατάστασης της χώρας μας, αυτοί θα πρέπει να είναι ξένοι.
Για να έρθουν όμως αυτοί οι εύποροι ξένοι εδώ θα πρέπει να τους παρέχουμε ένα ολοκληρωμένο «πακέτο» εμπειριών, αξιοθέατων, υποδομών και δραστηριοτήτων ώστε να τους κρατήσουμε για τουλάχιστον πέντε βράδια, να τους πείσουμε να έρθουν οικογενειακώς και να τους κάνουμε να ξανάρθουν, ακόμη κι off-season. Πώς θα γίνει αυτό; Αρχικά με την υπέρβαση των στενών τοπικιστικών αντιλήψεων που διέπουν, δυστυχώς, τον τουρισμό στην Ελλάδα. Τόσο ο Δήμος Άργους – Μυκηνών όσο κι ο Δήμος Ναυπλιέων από μόνοι τους δεν παρέχουν τις απαραίτητες «οικονομίες κλίμακας» για να προσελκύσουν αυτούς τους τουρίστες. Η λύση είναι κατά συνέπεια η δημιουργία ενός ενιαίου brand name και ενός ενιαίου τουριστικού φορέα που θα διαφημίζει την περιοχή σαν ενιαία περιοχή, σαν ένα «πακέτο», κι όχι σαν Δήμο Άργους – Μυκηνών ή σαν Δήμο Ναυπλιέων. Ακόμη η λογική ορίζει ότι θα πρέπει αυτή η ενιαία τουριστική περιοχή να καλύπτει τόσο τον Δήμο Επιδαύρου όσο και τον Δήμο Νεμέας, αφού σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από τις Μυκήνες και το Ναύπλιο. Η τουριστική περιοχή πρέπει σαφώς ν ’αποκτήσει ένα διακριτό, μαρκετίστικο, όνομα, ίσως Mycenean Land ή Argolic Heartland. Δεν έχει σημασία, σημασία όμως έχει να υπάρχει ένα όνομα, να συσταθεί ένας τουριστικός φορέας υποστηριζόμενος τόσο από την τοπική αυτοδιοίκηση όσο κι από τους διάφορους ιδιωτικούς τοπικούς φορείς και να υπάρξει επιτυχημένη προβολή.
Πώς θα έρθουν όμως οι ξένοι αυτοί εδώ; Αεροδρόμιο δεν διαθέτουμε και δεν θ ’αποκτήσουμε. Οπότε θα έρθουν δια ξηράς, κυρίως από το αεροδρόμιο της Αθήνας. Δεν συνηθίζεται όμως οι εύποροι ξένοι να ταξιδεύουν με λεωφορεία, τουλάχιστον της τακτικής συγκοινωνίας. Αν δεν έρθουν ως γκρουπ με τουριστικό λεωφορείο τότε θα καταφτάσουν με το τρένο, όπως γίνεται κατά κόρον στα πολιτισμένα έθνη. Εδώ όμως δεν λειτουργεί το τρένο, παρότι η χάραξη της γραμμής Κόρινθος-Άργος-Ναύπλιο είναι εξαιρετική κι εξυπηρετεί όλα τα βασικά σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος, γιατί κάποιοι αποφάσισαν με μηδενικό ενδιαφέρον για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής μας να αναστείλουν την λειτουργία της μετρικής γραμμής αυτής το 2010. Έτσι καθημερινά πλέον το καλοκαίρι γινόμαστε μάρτυρες τριτοκοσμικών σκηνών όπου αγανακτισμένοι ξένοι οδηγοί ενοικιαζόμενων αμαξιών προσπαθούν εναγωνίως να βρουν πάρκινγκ στο Ναύπλιο κάνοντας κύκλους γύρω από την πόλη για ώρες. Είναι κατά συνέπεια αυτονόητο πώς πρέπει να επαναλειτουργήσει η σιδηροδρομική γραμμή όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ως μετρική κι ως κανονική επιβατική με τακτικά κι αξιόπιστα δρομολόγια. Ακόμη θα έπρεπε να είναι αυτονόητο πώς πρέπει οι λεωφορειακές συγκοινωνίες στο Ναύπλιο και στο Άργος να καταστούν μία υπαρκτή πραγματικότητα, αντί για θεωρητικά κατασκευάσματα όπως συμβαίνει τώρα.
Επιτέλους ήρθαν οι τουρίστες! Τώρα τι θα κάνουν; Θα πάνε στην παραλία, ναι, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: η περιοχή μας δεν διακρίνεται για την ποιότητα των παραλιών και της θάλασσας της. Δεν είναι αυτό το δυνατό μας σημείο. Έχουμε όμως πολλά επιβλητικά βουνά στα δυτικά, στα Κοιλαδοχώρια, στα όρια με την Κορινθία και την Αρκαδία, που παραμένουν εντελώς αναξιοποίητος παρά το γεγονός ότι διαθέτουν πολύ όμορφα χωριά, δάση και μονοπάτια. Ακόμη έχουμε το κατά πολύ ηπιότερο βουνό του Αραχναίου με τ ’Αρβανιτοχώρια του, που θα μπορούσε αξιοποιηθεί ως ένας τόπος σπάνιας πολιτισμικής ιδιαιτερότητας, όπως συμβαίνει σήμερα στην Τσακωνιά. Ας προβάλλουμε επιτέλους τον αρβανίτικο πολιτισμό και την αρβανίτικη γλώσσα! Υπάρχει όμως κι ο εύφορος Κάμπος με τα πάμπολλα αγροτικά του προϊόντα που θα μπορούσε να καταστεί επίκεντρο του αγροτουρισμού και της γαστρονομίας. Γιατί όχι ένα ωραίο εστιατόριο μέσα στους πορτοκαλεώνες που να σερβίρει πιάτα μόνο με ντόπια υλικά, συνδυάζοντας την παράδοση με την σύγχρονη κουζίνα; Σ ’αυτό πρέπει να προσθέσουμε τις μεγάλες δυνατότητες που παρουσιάζει η χειροτεχνία. Ήδη στο Άργος λειτουργεί ένα πολύ αξιόλογο εργαστήριο κεντήματος που θα μπορούσε ν ’αποτελέσει έναν πυρήνα για την δημιουργία περαιτέρω εργαστηρίων. Γιατί να μην καταστεί το Άργος στο μέλλον ένα πανευρωπαϊκό κέντρο νεοπαραδοσιακής μόδας; Μεγάλα όνειρα ίσως, αλλά τέτοια απαιτούνται τώρα!
Αν υπάρξει μία σοβαρή στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης και γίνουν οι κατάλληλες κινήσεις από πλευράς της τοπικής αυτοδιοίκησης, τότε θα έρθουν οι τουρίστες που θέλουμε, οι επενδύσεις, οι νέες θέσεις εργασίας κι η ευημερία που όλοι προσδοκούμε. Όπως γράφω πάντα στα άρθρα μου δεν απαιτούνται φαραωνικά έργα ή θαύματα για να πάρει την ανιούσα η Ακροναυπλία μας, αλλά πολιτική βούληση που να βασίζεται στην θέληση για ζωή, για ανάπτυξη, για την ευημερία των επόμενων γενιών. Στην τελική όλα συμπυκνώνονται σ ’ένα ερώτημα: επιθυμούμε την πρόοδο ή μας ικανοποιεί η μιζέρια της στασιμότητας; Καλή Χρονιά και Καλή Φώτιση!
Γράφει ο Φίλιππος Παπαδημητρίου
Ο Φίλιππος Παπαδημητρίου είναι φοιτητής νομικής, πρόεδρος της ΑΜΚΕ Το Χαμόγελο του Χωριού κι ελαιοπαραγωγός.
