ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΣΤΙΑΣΗΣ
ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ
ΕΙΔΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

Αρχαία Τίρυνθα: Από τους Κύκλωπες στα ταμπούρια (γράφει ο Τόλης Κοϊνης)

ΑΡΓΟΛΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ | 11:48:00 π.μ. | | |
Ισρτορικές αναφορές
Μάϊος 1695. Οι Βενετοί έχουν ανακαταλάβει το Ναύπλιο πριν από 9 χρόνια. Ο Σουλτάνος δεν έχει παραδεχτεί την ήττα του. Ένας Μανιάτης οπλαρχηγός, ο Λυμπέρης Γερακάρης, αλλάζει στρατόπεδο και οι Οθωμανοί παίρνουν ενίσχυση και αποφασίζουν ανακατάληψη της Πελοποννήσου. Περνάνε τον Ισθμό ανενόχλητοι και ο Γερακάρης επιχειρεί μια καταδρομή στην Αρκαδία. Η κίνησή του ήταν γρήγορη και αποσυντονίζει τους Βενετούς.
 
Ο Οθωμανικός στρατός βλέπει αφύλακτα τα Δερβενάκια και εισέρχεται στην Αργολίδα, όπου συγκλίνει και ο Γερακάρης. Αποτυγχάνουν να καταλάβουν το Άργος και στρατοπεδεύουν στο Μέρμπακα (τότε, δεν ονομαζόταν Αγία Τριάδα) .
 
Δημιουργούν οχυρό στρατόπεδο, για να μεθοδεύσουν από εκεί κατάληψη του Ναυπλίου.Οι Βενετοί παίρνουν ενισχύσεις από την θάλασσα, τοποθετούν μερικά προκεχωρημένα φυλάκια για να κρατήσουν την επικοινωνία των δύο οχυρών, Ναυπλίου και Άργους. Έτσι οχυρώθηκαν στο «Παλαιόκαστρο της Τίρυνθας»…
 
Ναι, γι αυτούς ήταν ένα οχυρό κάποιας παλιάς εποχής. Οι λέξεις «Ακρόπολις», «Κυκλώπεια Τείχη», «Σύριγγες» κλπ ήταν εντελώς άγνωστες για το πολυεθνικό στράτευμα μισθοφόρων που διοικούσε ένα Γάλλος αξιωματικός, ο Στενώ.
 
Ίσως και για τους ντόπιους να ήταν άγνωστες λέξεις… Ήταν ένα ύψωμα με μεγάλες πέτρες, πολύ γερά και ψηλά τείχη… ό,τι έπρεπε για την απόκρουση των επιθέσεων του Τουρκικού Ιππικού.
Αλλά, μακριά από τις σύγχρονες εκείνη την εποχή οχυρωματικές αντιλήψεις.

Προφανώς, και δεν γνώριζαν ότι στο μέρος αυτό πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια υπήρχε μια ακμάζουσα πόλη. Έβλεπαν έναν σωρό από μεγάλες πέτρες και αυτό τους χρειαζόταν εκείνη τη στιγμή. Εξ άλλου στους χάρτες σημειώνοταν ως Napoli vechio, ας πούμε Παλαιό Ναύπλιο. Κανείς δεν ήξερε την Τίρυνθα!!!

Ο στρατηγός Στενώ, αντιλαμβάνεται ότι σύντομα θα έχει ελλείψεις νερού, (στο παλιόκαστρο αυτό δεν υπήρχαν ούτε πηγάδια, ούτε στέρνες) αλλά και τροφίμων και πυρομαχικών. Στέλνει αγγελιοφόρους στο Ναύπλιο και ζητάει ενισχύσεις. Ο επικεφαλής των Βενετών, Σαγρέδο, βλέπει το πλεονέκτημα αν παραταθεί εκεί η άμυνα και του ζητάει να κρατήσει μια ημέρα ακόμα.
 
Έτσι έγινε. Την άλλη ημέρα και ενώ οι Οθωμανοί προσπαθούσαν να αναρριχηθούν στα Κυκλώπεια, οι Βενετοί βγαίνουν από το Ναύπλιο, δεν πάνε στην Τίρυνθα, ακολουθούν την διαδρομή Κατσίγκρι-Παναρήτι- Μέρμπακα και διαλύουν το στρατόπεδο των Τούρκων.

Η μάχη είναι καταστροφική για τους Τούρκους, 600 νεκροί, 400 τραυματίες. Διατάσσουν γενική αποχώρηση από την Αργολίδα.

Αυτά έγιναν το 1695. Η επόμενη μάχη, που καταγράφεται πως έγινε στον ίδιο χώρο, ήταν τον Ιούνιο του 1825.

Οι Τουρκοαιγύπτιοι του Ιμπραήμ Πασά αφού νικούν κατ΄ επανάληψη τους Έλληνες στην Μεσσηνία και έχουν καταλάβει την Τρίπολη, εισβάλλουν στην Αργολίδα (από το Παρθένι, δλδ. Τη διαδρομή που ακολουθεί η σιδηροδρομική γραμμή).
 
Ο ίδιος ο Ιμπραήμ με ελάχιστη συνοδεία πλησιάζει στο Ναύπλιο. Κατοπτεύει το πεδίο της μάχης και βγάζει τις αποφάσεις του. Άρεια, Τίρυνθα, Μύλοι, είναι οι στόχοι του.
 
Στους Μύλους δίνει προτεραιότητα. Ακολούθησε η πρώτη ήττα του στο Ελληνικό έδαφος. Κατσάκος Μαυρομιχάλης, Δ.Υψηλάντης και Μακρυγιάννης, τον αποκρούουν.
 
Η Τίρυνθα του χρειάζεται ως βάση εξόρμησης για την Άρεια (από όπου η πόλη υδρευόταν). Οι Έλληνες οχυρώνονται όπως 130 χρόνια πιο πριν οι Βενετοί. Και αυτοί στο Παλαιόκαστρο, στην Μυκηναϊκή Ακρόπολη. 70 παλικάρια, Πελοποννήσιοι και Κρητικοί. Το ιππικό των Αιγυπτίων επιχειρεί επιθέσεις. Οι αμυνόμενοι δεν πτοούνται.

Ο Ιμπραήμ φοβούμενος μην αποκλειστεί στην Αργολίδα, όπως ο Δράμαλης, πριν από τρία χρόνια, καταστρέφει το Άργος και φεύγει. Γυρίζει και στρατοπεδεύει στην Τρίπολη.

Το πανάρχαιο αυτό οχυρό, που κατά τον μύθο κατασκευάστηκε από Κύκλωπες φερμένους από την Λυκία, αποδείχθηκε ικανό να χρησιμοποιηθεί σε μάχες με πυροβόλα όπλα.

Από τότε δεν ξαναχρησιμοποιήθηκε. Ευτυχως. Γιατί από τη δεκαετία του 1880 άρχισαν οι ανασκαφές, αναδείχθηκαν οι οχυρώσεις της Μυκηναϊκης περιόδου. Και σήμερα έχει περιληφθεί στα μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.

Βέβαια, δεν ξέρουμε, ποια ήταν η ανάγκη για εκείνους τους προϊστορικούς κατοίκους της Αργολίδας, να χτίσουν τείχη με τρία και τέσσερα μέτρα πάχος (πιο χοντρά και από τα Βενετσιάνικα, που φτιάχτηκαν για να αντιμετωπίσουν κανόνια). Αποδείχθηκαν, όμως, ικανά να χρησιμεύσουν δε πολέμους με ελαφρά πυροβόλα όπλα.

Δεν γνωρίζουμε αν πάρθηκαν ποτέ με έφοδο. Πιο πιθανές θεωρίες καταστροφής έχουν να κάνουν με σεισμούς, πυρκαγιές ή και εσωτερικές εξεγέρσεις. Θεωρίες που στηρίζονται κυρίως σε ευρήματα, γιατί δεν έχουμε από τότε γραπτές πηγές.

Ποιοί ήταν στην πραγματικότητα οι Κύκλωπες που σήκωσαν πέτρες 13 τόνων και τις τοποθέτησαν με τέτοια τέχνη όπου και σήμερα τα κτίσματα μένουν όρθια;

Τους Κύκλωπες στην Οδύσσεια τους βλέπουμε σαν ημιάγριους τσομπαναραίους, σπηλαιόβιους και απολίτιστους. Πράγμα, που έρχεται σε αντίφαση με την θεωρία ότι έκτισαν τα τείχη των Μυκηνών, της Τίρυνθας κλπ. Ποιοί είχαν αναπτύξει τόσο σπουδαίο πολιτισμό;

Αν το γνωρίζαμε, δεν θα ήταν τόσο ενδιαφέρουσα επιστήμη η Αρχαιολογία.

ΥΓ Στη διαφάνεια έχω βάλει και μια γκραβούρα από τη Ναυπλιακή Επανάσταση του 1862. Στην περίπτωση αυτή ο αρχαιολογικός χώρος δε χρησιμοποιήθηκε για επιχειρήσεις, αλλά σε όλο τον περιβάλλοντα χώρο, σημερινές φυλακές, τότε “Αγροκήπιο”, είχαν στρατοπεδεύσει τα Οθωνικά στρατεύματα. Δλδ. 6.000 στρατιώτες μετά την 20/2/1862. Τότε ο δρόμος Ναυπλίου – Άργους, ο σημερινός, δεν είχε ανοιχθεί. Η από ξηράς πρόσβαση στο Ναύπλιο, γινόταν από Κατεβασιά και οδό Αγίου Ανδριανού, εκεί έγιναν μάχες.
ΑΡΓΟΛΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Ι ΚΤΕΟ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ ΣΑΛΑΠΑΤΑΣ