(1).webp "ΒΙΟΚΑΡΠΟΣ")
Η ερώτηση αφορά την εκτεταμένη ανάθεση συμβουλευτικών υπηρεσιών σε ιδιωτικές εταιρείες και τις επιπτώσεις της στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, τον κρατικό προϋπολογισμό και το δημόσιο συμφέρον.
Με την παρέμβασή τους, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής φέρνουν στη Βουλή τα ευρήματα της έρευνας «Consultocracy» των Vouliwatch και Solomon, η οποία υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ και καταγράφει τη ραγδαία αύξηση των δημόσιων δαπανών για την ανάθεση συμβουλευτικών υπηρεσιών σε ιδιώτες κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η συνολική αξία των σχετικών συμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 1,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1,2 δισ. ευρώ δαπανήθηκαν μόνο την περίοδο 2024–2025. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το υψηλό ποσοστό των απευθείας αναθέσεων, το οποίο ανήλθε στο 43,5% για το 2024 και στο 40% για το 2025, εντείνοντας τα ερωτήματα για τη διαφάνεια και την ορθολογική διαχείριση των δημόσιων πόρων.
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης
και τους Υπουργούς: - Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
- Εσωτερικών
- Υποδομών και Μεταφορών
- Ανάπτυξης
- Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Θέμα: «Ιδιωτικοποίηση της δημόσιας διοίκησης από τις συμβουλευτικές εταιρείες σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του δημοσίου συμφέροντος»
Αξιότιμε κύριε Αντιπρόεδρε και αξιότιμοι κ.κ. Υπουργοί
Τον Φεβρουάριο του 2026 ο ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός δημοκρατικής λογοδοσίας “Vouliwatch”, σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα“Solomon” και την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, δημοσίευσαν την έρευνα «Consultocracy: Χαρτογράφηση των συμβουλευτικών υπηρεσιών στο Ελληνικό Δημόσιο», για την χρονική περίοδο 2017-2025, τα ευρήματα της οποίας είναι αποκαλυπτικά όχι μόνο για την αντίληψη της κυβέρνησης της ΝΔ για την διαχείριση της εξουσίας κατά τρόπο απαξιωτικό προς τη δημόσια διοίκηση και τους λειτουργούς της, αλλά και για τον τρόπο διαχείρισης του δημοσίου χρήματος με τρόπο αδιαφανή και συγκεντρωτικό.
Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας αυτής, όχι μόνο αναδεικνύει ότι η χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στον δημόσιο τομέα συνιστά πλέον έναν διογκούμενο μηχανισμό που καλύπτει κρίσιμες λειτουργίες του, αλλά και την ολοένα και αυξανόμενη εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, έναν τομέα που βρίσκεται στον πυρήνα της δημόσιας εξουσίας. Ειδικότερα, από την επιλεκτική μελέτη 104 δομών της δημόσιας διοίκησης και την ανάλυση των δεδομένων του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), προκύπτει ότι:
• Η συνολική αξία των συμβάσεων με αντικείμενο τις συμβουλευτικές εταιρίες ανέρχεται στο 1,5 δις ευρώ.
• Ο αριθμός των συνολικών συμβάσεων ανέρχεται στις 3.079
• Ο αριθμός των αναδόχων υπηρεσιών ανέρχεται στις 1266. Και
• το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων επί του συνολικού αριθμού των συναφθεισών συμβάσεων ανέρχεται στο 62,4%.
Παράλληλα και πάντοτε σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, από το 2019 και ιδίως κατά την περίοδο της πανδημικής κρίσης, παρατηρείται εκθετική αύξηση κατ’ έτος, τόσο της συνολικής δαπάνης για συμβουλευτικές υπηρεσίες, όσο και του συνολικού αριθμού συμβάσεων/απευθείας αναθέσεων που συνάπτονται από τις υπηρεσίες του Δημοσίου, όπως αποτυπώνονται διαδοχικά στους παρακάτω πίνακες:
Πίνακας 1: Ποσό συνολικής δημόσιας δαπάνης (σε ευρώ) για παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών κατ’ έτος:
ΕΤΟΣ 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ 7,2 εκ. 11 εκ. 21,5 εκ. 98,1 εκ. 223 εκ. 597 εκ. 585 εκ.
Πίνακας 2: Αριθμός συνολικών συναφθεισών συμβάσεων/απευθείας αναθέσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών κατ’ έτος:
ΕΤΟΣ 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ 151 241 310 445 489 569 613
ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΑΝΑΘΕΣΕΙΣ 19 195 218 333 313 439 403
Από τη συνδυαστική ανάγνωση των δύο ανωτέρω πινάκων προκύπτει ότι, ειδικά τη διετία 2023-2025, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας της κυβέρνησης της ΝΔ, παρατηρείται όχι μόνο εκτόξευση της συνολικής δαπάνης, η οποία αθροιστικά φτάνει το 1,2 δις ευρώ, αλλά και του απόλυτου αριθμού σύναψης συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, οι οποίες φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα της υπό μελέτης περιόδου. Και ειδικά ως προς τις απευθείας αναθέσεις, το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων επί του συνολικού αριθμού των συνολικών συμβάσεων είναι 39% για το 2023, 43,5% για το 2024 και σχεδόν 40% για το 2025, μολονότι οι έκτακτες, επείγουσες και απρόβλεπτες περιστάσεις της πανδημικής κρίσης έχουν εκλείψει.
Πάντοτε σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, οι δέκα φορείς του Δημοσίου με τη μεγαλύτερη δαπάνη για την περίοδο 2017-2025, είναι οι κάτωθι:
1. Κοινωνία της Πληροφορίας, 483 εκ. ευρώ.
2. Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 371,3 εκ. ευρώ.
3. Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, 111,1 εκ. ευρώ.
4. Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, 87,2 εκ. ευρώ.
5. ΕΦΚΑ, 74,2 εκ. ευρώ.
6. Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης, 55,2 εκ. ευρώ.
7. Υπουργείο Οικονομικών, 54 εκ. ευρώ.
8. Υπουργείο Τουρισμού, 47,7 εκ. ευρώ.
9. Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, 44,5 εκ. ευρώ.
10. Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, 36,1 εκ. ευρώ.
Τέλος, η έρευνα περιλαμβάνει και τις δέκα εταιρείες με τη μεγαλύτερη αξία συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, οι οποίες είναι κατά σειρά:
1. PricewaterhouseCoopers Business Solutions, Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επιχειρηματικών και Λογιστικών, 223 εκ. ευρώ.
2. Diadikasia Business Consulting, Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Ανώνυμη Εταιρεία, 145 εκ. ευρώ.
3. Ερνστ καιΓιανγκ, Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών, 141 εκ. ευρώ.
4. Planet, Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών, 132,2 εκ. ευρώ.
5. Grant Thornton, Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Φορολογικών και Συμβουλευτικών Υπηρεσιών, 104,4 εκ. ευρώ.
6. KPMG, Σύμβουλοι Ανώνυμη Εταιρεία, 70,3 εκ. ευρώ.
7. Deloitte Business Solutions, Χατζηπαύλου Σοφιανός και Καμπάνης Ανώνυμη Εταιρεία Συμβούλων Επιχειρήσεων, 65,4 εκ. ευρώ.
8. Choose, Ανώνυμος Εταιρεία Ολικής Επικοινωνίας, 61,1 εκ. ευρώ.
9. Πραιόριτυ Κουόλιτυ Κονσάλταντς, Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Ανώνυμη Εταιρεία, 55 εκ. ευρώ. Και τέλος,
10. Ένωση Εταιριών «Neuropublic» Avώνυμη Εταιρεία Πληροφορικής και Επικοινωνιών - Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών της Ελλάδος Ανώνυμη Εταιρεία - Σκαρμούτσος Γεώργιος του Ιωάννη, 50,4 εκ. ευρώ.
Από τα παραπάνω στοιχεία για τις εταιρείες της πρώτης δεκάδας προκύπτει ότι, αποτελούν λιγότερο από το 1% του συνόλου των εταιρειών που έχουν συνάψει συμβάσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών με φορείς της γενικής κυβέρνησης (περισσότερες από 1.200 εταιρείες συνολικά). Από το εύρημα αυτό προκύπτει ξεκάθαρα υψηλός βαθμός συγκεντρωτισμού, αλλά ταυτόχρονα ανακύπτουν εύλογες αμφιβολίες όχι μόνο για την προνομιακή πρόσβαση συγκεκριμένων εταιρειών με φορείς του Ελληνικού Δημοσίου, είτε σε επίπεδο Υπουργείων, είτε σε επίπεδο δημοσίων οργανισμών, αλλά και δημιουργίας συνθηκών αποκλεισμού, αλλά και ανισότητας για πολυάριθμους δυνητικούς παρόχους.
Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής από την πρώτη στιγμή ανέδειξε το ζήτημα με δήλωση του εκπροσώπου τύπου του, Κώστα Τσουκαλά, στις 5 Μαρτίου 2026. Κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών την ίδια μέρα και σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κ. Παύλος Μαρινάκης, έσπευσε να απαξιώσει όχι μόνο τη μεθοδολογία της έρευνας των Vouliwatch και Solomon, αποδίδοντάς της μάλιστα και κατά τρόπο αβάσιμο πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά παράλληλα επιδόθηκε και σε διόρθωση σχετικών με το ζήτημα δημοσιευμάτων της Καθημερινής, χωρίς ωστόσο να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις τόσο για τον συνολικό αριθμό των συμβάσεων που έχουν συναφθεί, όσο και για το συνολική δημόσια δαπάνη που έχει υπογραφεί και καταβληθεί για την πληρωμή τους.
Στις 9 Μαρτίου 2026, το Vouliwatch δημοσίευσε στην επίσημη ιστοσελίδα του λεπτομερή απάντηση στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, αποδομώντας σημείο προς σημείο τα λεγόμενά του, υπερασπιζόμενο όχι μόνο την μεθοδολογία βάσει της οποίας πραγματοποιήθηκε η έρευνα, αλλά και τα ίδια τα ευρήματα της έρευνας, ενώ παράλληλα εξέφρασε την ανησυχία του για τη στοχοποίηση της αξιοπιστίας ανεξάρτητων φορέων, οι οποίοι προσπαθούν με τα μέσα που διαθέτουν να ελέγξουν την κυβέρνηση.
Επειδή, το Κεντρικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, από το οποίο έχουν αντληθεί όλα τα δεδομένα της έρευνας, ιδρύθηκε με το ν. 4013/2011 της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, ως υποχρεωτικό σύστημα καταχώρησης δημοσίων συμβάσεων, με στόχο τη διαφάνεια και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών.
Επειδή,η Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής τον Ιούλιο του 2025 και κατά τη διάρκεια συζήτησης και ψήφισης του σχεδίου του ν. 5218/2025 (ΦΕΚ Α’ 125) του Υπουργείου Ανάπτυξης, είχε καταθέσει τροπολογία για τον δραστικό περιορισμό των απευθείας αναθέσεων που συνάπτει το Ελληνικό Δημόσιο με ιδιώτες, την οποία η κυβέρνηση δεν είχε κάνει δεκτή, προτείνοντας ένα πλαίσιο εμπέδωσης της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, προτείνοντας κατά σειρά:
Α) Επέκταση του «κόφτη» επί της αξίας των απευθείας αναθέσεων ως ποσοστό των πιστώσεων της εκάστοτε αναθέτουσας αρχής, σε όλα τα είδη των απευθείας αναθέσεων ανεξαρτήτως αντικειμένου.
Β) Μείωση του ποσοστού από το 10% των διαθέσιμων πιστώσεων κάθε αναθέτουσας αρχής, στο 5% αυτών, ώστε να μην υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά επιπλέον το ποσοστό αυτό να μειωθεί δραστικά, ώστε οι απευθείας αναθέσεις να περιοριστούν ως η απολύτως αναγκαία εξαίρεση.
Γ) Τα ανώτατα όρια των απευθείας αναθέσεων να μειωθούν από τις 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, στις 20.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και εκείνα των 60.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, στις 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Επειδή, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» (27-03-2026), το οποίο αξιοποιεί στοιχεία από το Κεντρικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, μόνο για το δεκάμηνο Ιανουάριος-Οκτώβριος 2025, από το σύνολο 209.702 δημοσίων συμβάσεων ύψους 13 δις ευρώ, οι 161.069 απ’ αυτές, αξίας 2,2 δις ευρώ δόθηκαν σε απευθείας αναθέσεις, ενώ συνολικά από το 2020 μέχρι σήμερα υπεγράφησαν 1.375 εκατομμύρια δημόσιες συμβάσεις αξίας 77 δις ευρώ, εκ των οποίων οι 993.089 από αυτές ήταν απευθείας αναθέσεις, συνολικού ύψους 12,7 δις εκ. ευρώ.
Επειδή, κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 5 του άρθρου 104 του νόμου για το επιτελικό κράτος (ν. 4622/2019), στο οποίο προβλέφθηκε η σύσταση ειδικού κλάδου ΠΕ Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, ειδικότητας ΠΕ Νομοτεχνών, εκδόθηκε η υπ.αριθμ. ΔΙΔΔΑ/Φ.20/2949/24-02-2022 (ΦΕΚ Β’ 952) απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, όπως τροποποιήθηκε από την υπ. αριθμ. ΔΙΔΔΑ/Φ.20/2063/06-12-2024 (ΦΕΚ Β’ 6796) υπουργική απόφαση και με την οποία προβλέπεται η κατανομή 120 ΠΕ Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, ειδικότητας ΠΕ Νομοτεχνών, σε φορείς της Κεντρικής Κυβέρνησης.
Επειδή, στο ν. 5218/2025 και ειδικότερα στα άρθρα 4 και 5 αυτού, προβλέπεται η σύσταση Μητρώου Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων και η διαδικασία πιστοποίησης αυτών, με παραπομπή στη διαδικασία πιστοποίησης επάρκειας δημοσίων συμβάσεων, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 17 του ν. 5111/2024 και εξειδικεύεται στην υπ. αριθμ. 72065/19-09-2024 (ΦΕΚ Β’ 5389) Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Επειδή, στην «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» δεν αναρτώνται οι υπεργολάβοι που επιλέγονται από τους αναδόχους κατά την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών, προμηθειών, έργων και μελετών, καθώς και οι τελικές αμοιβές αυτών.
Επειδή, η απώλεια εσωτερικής τεχνογνωσίας, η περιορισμένη δημοσιοποίηση παραδοτέων και η συχνά ασαφής κατανομή ευθυνών, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο δημόσιος έλεγχος δυσχεραίνεται, ενώ ο κίνδυνος συστημικής εξάρτησης ενισχύεται.
Επειδή, η εμβάθυνση του κοινωνικού ελέγχου των δημοσίων δαπανών και η εμπέδωση των εγγυήσεων διαφάνειας και λογοδοσίας του Κράτους αποτελούν μείζον προαπαιτούμενο εμβάθυνσης της δημοκρατίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάται ο κ. Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και οι κ.κ. Υπουργοί:
1. Υπάρχει σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης μηχανισμός παρακολούθησης των συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών που συνάπτει το Ελληνικό Δημόσιο με τους ιδιώτες; Ποιος είναι ο συγκεντρωτικός αριθμός των συμβάσεων που έχουν συναφθεί από το 2019 μέχρι σήμερα, η συνολική αξία αυτών, καθώς και το ακριβές καταβληθέν ποσό στους αναδόχους;
2. Σκοπεύετε να μεριμνήσετε για τη δημοσιοποίηση των παραδοτέων των συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών (τηρουμένων των διατάξεων περί προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας);
3. Σκοπεύετε να εισάγετε υποχρεωτική ρήτρα στις συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, περί εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων στο αντικείμενο της εκάστοτε σύμβασης;
4. Σκοπεύετε να θεσπίσετε την υποχρεωτική ανάρτηση στη Διαύγεια και το ΚΗΜΔΗΣ των υπεργολαβιών, δεδομένου ότι και αυτές αφορούν την διαδρομή δημοσίου χρήματος και πρέπει να εμφορούνται από τις αρχές της διαφάνειας και λογοδοσίας;
5. Υπάρχει συνολική μελέτη που να αποδεικνύει το επωφελές της προσφυγής σε συμβουλευτικές εταιρίες, έναντι της επίλυσης του εκάστοτε θέματος στο εσωτερικό της δημόσιας διοίκησης;
6. Έχει ολοκληρωθεί η κατανομή και τοποθέτηση των 120 ΠΕ Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, ειδικότητας ΠΕ Νομοτεχνών στις οικείες υπηρεσίες συντονισμού των φορέων της κεντρικής κυβέρνησης, όπως αναγράφονται στις εκδοθείσες αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών;
7. Ποια είναι η πορεία σύστασης του Μητρώου Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων, καθώς και υλοποίησης της διαδικασίας πιστοποίησής τους, κατά τις προβλέψεις του άρθρου 17 του ν. 5111/2024, όπως εξειδικεύονται από την υπ. αριθμ. 72065/19-09-2024 (ΦΕΚ Β’ 5389) ΚΥΑ; Ποιος είναι ο ακριβής αριθμός δημοσίων υπαλλήλων που έχει επιμορφωθεί από το 2024 μέχρι σήμερα;
