.webp "ΣΟΦΙΑ ΜΠΑΜΠΑΛΙΑΡΟΥ")
(1).webp "ΒΙΟΚΑΡΠΟΣ")
Ο κ. Ανδριανός υπογράμμισε μεταξύ άλλων τα εξής:
«Θέλω πρώτα απ’ όλα να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας και για την ανταπόκρισή σας στο κάλεσμα που απευθύναμε, σε συνεργασία με τις Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων Νήσων, για τη σημερινή, τρίτη συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Και βεβαίως να σας μεταφέρω τους θεσμούς χαιρετισμούς του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, ο οποίος, λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων, δεν μπόρεσε να βρίσκεται σήμερα μαζί μας.
Ο Εθνικός Διάλογος, ξεκίνησε στην Αθήνα συνεχίστηκε στο Μέτσοβο, και σήμερα διεξάγεται εδώ, στην Πάτρα. Πεποίθησή μας είναι ότι η νέα ΚΑΠ δεν μπορεί και δεν πρέπει να σχεδιαστεί μόνο μέσα στα γραφεία του Υπουργείου. Πρέπει να λάβει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες της παραγωγής, τις ανάγκες κάθε περιοχής και πρώτα απ’ όλα την καθημερινή εμπειρία, τις σκέψεις, τις ανησυχίες και τις προσδοκίες των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα.
Οι τρεις Περιφέρειες που συμμετέχουν στη σημερινή συνεδρίαση συνδυάζουν πεδινές, ορεινές και νησιωτικές περιοχές, διαφορετικές καλλιέργειες και μορφές κτηνοτροφίας, αλλά και σημαντική παραγωγή προϊόντων ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας. Έχουν, συνεπώς, πολλά να συνεισφέρουν στη διαμόρφωση των εθνικών μας θέσεων.
Η συζήτηση μας αφορά τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και την Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028–2034.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά αντιλαμβάνεται πλέον ρητά την πρωτογενή παραγωγή ως έναν από τους πλέον κρίσιμους πυλώνες ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική θέση για την ανάγκη λήψης ευρωπαϊκών μέτρων ώστε να διασφαλιστεί η προσιτότητα κρίσιμων εισροών της παραγωγής όπως τα λιπάσματα, θέση που είχα την τιμή να διατυπώσω και στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών όπου συμμετείχα, εισακούστηκε και διασφαλίσαμε πόρους συνολικού ύψους 21 εκ. ευρώ κοινοτικής στήριξης για τα λιπάσματα, στα οποία προσθέτουμε άλλα 40 εκ. από εθνικούς πόρους.
Από την άλλη πλευρά, η πρόταση της Επιτροπής δεν αλλάζει απλώς επιμέρους κανόνες, αλλά εντάσσει την ΚΑΠ σε ένα ευρύτερο ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο και στα νέα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια.
Η νέα αυτή αρχιτεκτονική μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών και των διαθέσιμων πόρων. Δημιουργεί, όμως, και σοβαρούς κινδύνους: τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της ΚΑΠ ως διακριτής κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής, τον ανταγωνισμό με άλλες πολιτικές για τους διαθέσιμους πόρους και τη μεταφορά μεγαλύτερου χρηματοδοτικού βάρους στα κράτη-μέλη.
Η θέση της Ελλάδας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε μια ισχυρή και πραγματικά κοινή ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, με επαρκή και προβλέψιμη χρηματοδότηση.
Θέλουμε μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε κάθε κράτος να μπορεί να προσαρμόζει τα εργαλεία στις δικές του συνθήκες – αλλά αυτή η αναγκαία περισσότερη ευελιξία δεν μπορεί να σημαίνει λιγότερη Ευρώπη ούτε μεγαλύτερη επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού και των ίδιων των παραγωγών.
Δεν μπορεί η Ευρώπη να ζητά από τον αγροτικό κόσμο περισσότερη ανθεκτικότητα, μεγαλύτερες επενδύσεις και αυστηρότερες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, διαθέτοντας ταυτόχρονα λιγότερους πόρους. Η εισοδηματική στήριξη πρέπει να παραμείνει επαρκής και να χρηματοδοτείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, πρέπει να διασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι για την αγροτική ανάπτυξη, το LEADER, τις ομάδες παραγωγών, την κατάρτιση και τη γεωργική συμβουλευτική, τα αρδευτικά έργα, τη μεταποίηση και τις βασικές υποδομές της υπαίθρου.
Στην κατεύθυνση αυτή, πρώτη μας προτεραιότητα είναι η ανταγωνιστικότητα των εκμεταλλεύσεων και η δίκαιη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος.
Η ελληνική γεωργία χαρακτηρίζεται από μικρό και πολυτεμαχισμένο κλήρο, υψηλό κόστος παραγωγής, περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και χαμηλό βαθμό οργάνωσης των παραγωγών. Οι συνθήκες αυτές δυσκολεύουν την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και αποδυναμώνουν τη θέση του παραγωγού στην αλυσίδα αξίας.
Χρειαζόμαστε, συνεπώς, καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων στους πραγματικά ενεργούς παραγωγούς, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις μικρές και οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, τους νέους, τις γυναίκες και τους παραγωγούς των ορεινών, μειονεκτικών και νησιωτικών περιοχών.
Χρειαζόμαστε επίσης ουσιαστικά κίνητρα για τη συλλογική οργάνωση, ώστε οι παραγωγοί να μειώνουν το κόστος τους, να αποκτούν καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στις αγορές και να ενισχύουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά αντιλαμβάνεται πλέον ρητά την πρωτογενή παραγωγή ως έναν από τους πλέον κρίσιμους πυλώνες ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική θέση για την ανάγκη λήψης ευρωπαϊκών μέτρων ώστε να διασφαλιστεί η προσιτότητα κρίσιμων εισροών της παραγωγής όπως τα λιπάσματα, θέση που είχα την τιμή να διατυπώσω και στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών όπου συμμετείχα, εισακούστηκε και διασφαλίσαμε πόρους συνολικού ύψους 21 εκ. ευρώ κοινοτικής στήριξης για τα λιπάσματα, στα οποία προσθέτουμε άλλα 40 εκ. από εθνικούς πόρους.
Από την άλλη πλευρά, η πρόταση της Επιτροπής δεν αλλάζει απλώς επιμέρους κανόνες, αλλά εντάσσει την ΚΑΠ σε ένα ευρύτερο ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο και στα νέα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια.
Η νέα αυτή αρχιτεκτονική μπορεί να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών και των διαθέσιμων πόρων. Δημιουργεί, όμως, και σοβαρούς κινδύνους: τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της ΚΑΠ ως διακριτής κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής, τον ανταγωνισμό με άλλες πολιτικές για τους διαθέσιμους πόρους και τη μεταφορά μεγαλύτερου χρηματοδοτικού βάρους στα κράτη-μέλη.
Η θέση της Ελλάδας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε μια ισχυρή και πραγματικά κοινή ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, με επαρκή και προβλέψιμη χρηματοδότηση.
Θέλουμε μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε κάθε κράτος να μπορεί να προσαρμόζει τα εργαλεία στις δικές του συνθήκες – αλλά αυτή η αναγκαία περισσότερη ευελιξία δεν μπορεί να σημαίνει λιγότερη Ευρώπη ούτε μεγαλύτερη επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού και των ίδιων των παραγωγών.
Δεν μπορεί η Ευρώπη να ζητά από τον αγροτικό κόσμο περισσότερη ανθεκτικότητα, μεγαλύτερες επενδύσεις και αυστηρότερες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, διαθέτοντας ταυτόχρονα λιγότερους πόρους. Η εισοδηματική στήριξη πρέπει να παραμείνει επαρκής και να χρηματοδοτείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, πρέπει να διασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι για την αγροτική ανάπτυξη, το LEADER, τις ομάδες παραγωγών, την κατάρτιση και τη γεωργική συμβουλευτική, τα αρδευτικά έργα, τη μεταποίηση και τις βασικές υποδομές της υπαίθρου.
Στην κατεύθυνση αυτή, πρώτη μας προτεραιότητα είναι η ανταγωνιστικότητα των εκμεταλλεύσεων και η δίκαιη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος.
Η ελληνική γεωργία χαρακτηρίζεται από μικρό και πολυτεμαχισμένο κλήρο, υψηλό κόστος παραγωγής, περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και χαμηλό βαθμό οργάνωσης των παραγωγών. Οι συνθήκες αυτές δυσκολεύουν την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και αποδυναμώνουν τη θέση του παραγωγού στην αλυσίδα αξίας.
Χρειαζόμαστε, συνεπώς, καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων στους πραγματικά ενεργούς παραγωγούς, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις μικρές και οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, τους νέους, τις γυναίκες και τους παραγωγούς των ορεινών, μειονεκτικών και νησιωτικών περιοχών.
Χρειαζόμαστε επίσης ουσιαστικά κίνητρα για τη συλλογική οργάνωση, ώστε οι παραγωγοί να μειώνουν το κόστος τους, να αποκτούν καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στις αγορές και να ενισχύουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη.
Παράλληλα, οφείλουμε να συνδέσουμε στενότερα την πρωτογενή παραγωγή με τη μεταποίηση, τον τουρισμό και τη γαστρονομία. Να επενδύσουμε στην ποιότητα, την πιστοποίηση και την εξωστρέφεια των ελληνικών προϊόντων και να αξιοποιήσουμε ακόμη περισσότερο τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι η προστασία του περιβάλλοντος και η ανθεκτικότητα της παραγωγής απέναντι στην κλιματική αλλαγή και στις κρίσεις.
Η λειψυδρία, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι επιζωοτίες επηρεάζουν ολοένα και πιο συχνά και άμεσα το εισόδημα, τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και, τελικά, τη διατροφική ασφάλεια της χώρας.
Η νέα ΚΑΠ πρέπει να διαθέτει ισχυρότερα εργαλεία πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων. Χρειάζονται επενδύσεις στην εξοικονόμηση και την ορθολογική διαχείριση του νερού, στον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων, στην προστασία του εδάφους και στην προσαρμογή των καλλιεργειών στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Στην ίδια κατεύθυνση, οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις πρέπει να είναι φιλόδοξες, αλλά ταυτόχρονα και ρεαλιστικές. Να στηρίζονται στην πραγματική δυνατότητα εφαρμογής τους από τον παραγωγό και να συνοδεύονται από την αντίστοιχη χρηματοδότηση. Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τον αγρότη ούτε εις βάρος της οικονομικής βιωσιμότητας της εκμετάλλευσής του.
Τρίτη προτεραιότητα είναι η ανανέωση των γενεών και η διατήρηση ζωντανών αγροτικών περιοχών. Δεν αρκεί να δίνουμε σε έναν νέο άνθρωπο μια αρχική ενίσχυση για να ασχοληθεί με τη γεωργία. Πρέπει να μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στη γη και στη χρηματοδότηση, να διαθέτει σύγχρονες υποδομές, εκπαίδευση και συμβουλευτική υποστήριξη και να ζει σε έναν τόπο με σύγχρονα και ποιοτικά σχολεία, υπηρεσίες υγείας, μεταφορές και γρήγορο διαδίκτυο.
Χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική που θα κάνει το γεωργικό επάγγελμα βιώσιμη και ελκυστική επιλογή ζωής. Χρειαζόμαστε επίσης ισχυρότερη σύνδεση της έρευνας και της καινοτομίας με την καθημερινή παραγωγή, ώστε η τεχνολογία να φτάνει στον αγρότη και να μεταφράζεται σε μικρότερο κόστος, καλύτερη ποιότητα και αποτελεσματικότερη χρήση των φυσικών πόρων.
Ταυτόχρονα, πρέπει να διασφαλίσουμε την ομαλή μετάβαση στο νέο πλαίσιο. Δεν πρέπει να δημιουργηθεί κανένα χρηματοδοτικό κενό και καμία διακοπή στην καταβολή των άμεσων ενισχύσεων. Οι νέοι κανόνες πρέπει να είναι απλοί, λειτουργικοί και εφαρμόσιμοι, χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία που θα επιβαρύνει τους παραγωγούς και τη διοίκηση.
Αυτές είναι συνοπτικά οι προτεραιότητές της Ελλάδας στη διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί. Γι’ αυτό η σημερινή διαβούλευση έχει ουσιαστικό περιεχόμενο. Θέλουμε να ακούσουμε τις δικές σας απόψεις ως προς το τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί, ποιες παρεμβάσεις πρέπει να διατηρηθούν, ποιες χρειάζονται αλλαγή και ποιες ιδιαίτερες ανάγκες των περιοχών σας πρέπει να αποτυπωθούν στις εθνικές μας θέσεις.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι η προστασία του περιβάλλοντος και η ανθεκτικότητα της παραγωγής απέναντι στην κλιματική αλλαγή και στις κρίσεις.
Η λειψυδρία, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι επιζωοτίες επηρεάζουν ολοένα και πιο συχνά και άμεσα το εισόδημα, τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και, τελικά, τη διατροφική ασφάλεια της χώρας.
Η νέα ΚΑΠ πρέπει να διαθέτει ισχυρότερα εργαλεία πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων. Χρειάζονται επενδύσεις στην εξοικονόμηση και την ορθολογική διαχείριση του νερού, στον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων, στην προστασία του εδάφους και στην προσαρμογή των καλλιεργειών στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Στην ίδια κατεύθυνση, οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις πρέπει να είναι φιλόδοξες, αλλά ταυτόχρονα και ρεαλιστικές. Να στηρίζονται στην πραγματική δυνατότητα εφαρμογής τους από τον παραγωγό και να συνοδεύονται από την αντίστοιχη χρηματοδότηση. Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τον αγρότη ούτε εις βάρος της οικονομικής βιωσιμότητας της εκμετάλλευσής του.
Τρίτη προτεραιότητα είναι η ανανέωση των γενεών και η διατήρηση ζωντανών αγροτικών περιοχών. Δεν αρκεί να δίνουμε σε έναν νέο άνθρωπο μια αρχική ενίσχυση για να ασχοληθεί με τη γεωργία. Πρέπει να μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στη γη και στη χρηματοδότηση, να διαθέτει σύγχρονες υποδομές, εκπαίδευση και συμβουλευτική υποστήριξη και να ζει σε έναν τόπο με σύγχρονα και ποιοτικά σχολεία, υπηρεσίες υγείας, μεταφορές και γρήγορο διαδίκτυο.
Χρειαζόμαστε μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική που θα κάνει το γεωργικό επάγγελμα βιώσιμη και ελκυστική επιλογή ζωής. Χρειαζόμαστε επίσης ισχυρότερη σύνδεση της έρευνας και της καινοτομίας με την καθημερινή παραγωγή, ώστε η τεχνολογία να φτάνει στον αγρότη και να μεταφράζεται σε μικρότερο κόστος, καλύτερη ποιότητα και αποτελεσματικότερη χρήση των φυσικών πόρων.
Ταυτόχρονα, πρέπει να διασφαλίσουμε την ομαλή μετάβαση στο νέο πλαίσιο. Δεν πρέπει να δημιουργηθεί κανένα χρηματοδοτικό κενό και καμία διακοπή στην καταβολή των άμεσων ενισχύσεων. Οι νέοι κανόνες πρέπει να είναι απλοί, λειτουργικοί και εφαρμόσιμοι, χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία που θα επιβαρύνει τους παραγωγούς και τη διοίκηση.
Αυτές είναι συνοπτικά οι προτεραιότητές της Ελλάδας στη διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί. Γι’ αυτό η σημερινή διαβούλευση έχει ουσιαστικό περιεχόμενο. Θέλουμε να ακούσουμε τις δικές σας απόψεις ως προς το τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί, ποιες παρεμβάσεις πρέπει να διατηρηθούν, ποιες χρειάζονται αλλαγή και ποιες ιδιαίτερες ανάγκες των περιοχών σας πρέπει να αποτυπωθούν στις εθνικές μας θέσεις.
Ισχυρή μας πεποίθηση και δέσμευσή μας είναι ότι με στρατηγική αντιμετώπιση, με συνένωση δυνάμεων και με τεκμηριωμένα επιχειρήματα μπορούμε να πετύχουμε η νέα ΚΑΠ να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις ανάγκες του πρωτογενούς μας τομέα για ένα νέο παραγωγικό συμβόλαιο που θα συνδυάζει την οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου.
Με αυτές τις σκέψεις, σας ευχαριστώ και πάλι για την παρουσία και τη συμμετοχή σας και εύχομαι η σημερινή συζήτηση να είναι ουσιαστική, ειλικρινής και παραγωγική».
Με αυτές τις σκέψεις, σας ευχαριστώ και πάλι για την παρουσία και τη συμμετοχή σας και εύχομαι η σημερινή συζήτηση να είναι ουσιαστική, ειλικρινής και παραγωγική».
