(1).webp "ΒΙΟΚΑΡΠΟΣ")
Η ημερίδα διοργανώθηκε από τον Δήμο Πόρου, σε συνεργασία με την Aegean Rebreath και το Δίκτυο Μπλε Δήμων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φορέων, επιστημόνων και πολιτών. Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία Δημάρχων και εκπροσώπων από δώδεκα Δήμους, καθώς και του Προέδρου του Δικτύου των 25 Μπλε Δήμων, οι οποίοι ανέδειξαν με κοινή φωνή την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση ΠΟΑΥ στα θαλάσσια όρια των περιοχών τους, στο πλαίσιο του νέου Χωροταξικού Σχεδιασμού Υδατοκαλλιεργειών.
Εκ μέρους της «AKTAIA», η Εύα Δουζίνα ανέδειξε την ανάγκη επανεξέτασης του σημερινού πλαισίου για τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία να διορθώσει έναν σχεδιασμό που βασίζεται σε δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών. Το πλαίσιο των ΠΟΑΥ που διέπει σήμερα τις υδατοκαλλιέργειες στην Ελλάδα σχεδιάστηκε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Από τότε, όμως, η επιστήμη έχει προχωρήσει, η εμπειρία έχει αυξηθεί και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Σήμερα γνωρίζουμε περισσότερα για τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με τη χωροθέτηση και λειτουργία των μονάδων, αλλά και για τις συνέπειες που αφήνει πίσω του ένα ανεπαρκές πλαίσιο διαχείρισης, όπως δείχνει και η ύπαρξη 173 εγκαταλελειμμένων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας σε όλη τη χώρα.
Στην ίδια κατεύθυνση, η παρουσία της Ελίνας Μακρή και της Ανθής Γιαννούλου από την «AKTAIA» συνέβαλε στη μεταφορά εμπειριών από άλλες περιοχές όπου έχουν αναπτυχθεί ή σχεδιαστεί ΠΟΑΥ, όπως το Ξηρόμερο και η Εύβοια. Οι τοποθετήσεις τους ανέδειξαν ότι η εμπειρία των περιοχών που έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωπες με αντίστοιχες προκλήσεις πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον σημερινό διάλογο, ώστε οι αποφάσεις για τις ιχθυοκαλλιέργειες να μην αποκόπτονται από όσα βιώνουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες.
Αυτό καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη συζήτηση που γίνεται σήμερα. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται αυτή την περίοδο δεν αφορούν μόνο το παρόν, αλλά θα καθορίσουν τις ελληνικές ακτές για δεκαετίες. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν γνωρίζει ακόμη το μέγεθος και τις συνέπειες του σχεδιασμού που βρίσκεται σε εξέλιξη: με τις ΠΟΑΥ, οι ζώνες ιχθυοκαλλιέργειας προβλέπεται να επεκταθούν κατά 24 φορές, φτάνοντας τα 240.000 στρέμματα θαλάσσιας έκτασης.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην περιβαλλοντική διάσταση. Όπως ανέδειξε η «AKTAIA», το ζήτημα των ιχθυοκαλλιεργειών είναι και βαθιά οικονομικό. Χρειάζεται να περιγράφεται με καθαρούς όρους και με πλήρη εικόνα των πραγματικών δεδομένων: οι θέσεις εργασίας μειώνονται, οι δημόσιες επιδοτήσεις συνεχίζονται, τα μισθώματα παραμένουν απλήρωτα και μεγάλο μέρος των οικονομικών οφελών δεν παραμένει στις τοπικές κοινωνίες που επωμίζονται το περιβαλλοντικό κόστος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία των Δημάρχων και των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ημερίδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Για την «AKTAIA», η στάση τους δημιουργεί ελπίδα, καθώς οι παράκτιες κοινότητες είναι εκείνες που βρίσκονται πιο κοντά στο πρόβλημα, βλέπουν καθημερινά τις επιπτώσεις και γνωρίζουν τι διακυβεύεται.
«Χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση, οι παράκτιες κοινότητες έχουν γίνει η τελευταία γραμμή άμυνας για τη θάλασσα. Είναι αυτές που βλέπουν καθημερινά τις επιπτώσεις και γνωρίζουν τι διακυβεύεται», ανέφερε χαρακτηριστικά η Εύα Δουζίνα.
Η ανάγκη για έναν νέο τρόπο προσέγγισης είναι πλέον σαφής. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα καλύτερο πλαίσιο για τις ιχθυοκαλλιέργειες, με βέλτιστες πρακτικές, ανεξάρτητη επιστήμη και πραγματικό δημόσιο διάλογο. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από το μηδέν. Υπάρχουν ήδη διεθνή παραδείγματα χωρών που επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο χωροθετούνται και λειτουργούν οι μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας: από την Κύπρο, όπου οι θαλάσσιες μονάδες χωροθετούνται σε αποστάσεις χιλιομέτρων από την ακτή, μέχρι τον δυτικό Καναδά, όπου δρομολογείται η σταδιακή απομάκρυνση των ανοιχτών μονάδων σολομού από τα παράκτια νερά. Αυτές οι πρακτικές δείχνουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές και πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και στην ελληνική συζήτηση.
«Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε με τις ΠΟΑΥ όπως σχεδιάστηκαν πριν από δεκαπέντε χρόνια, αγνοώντας όσα γνωρίζουμε σήμερα. Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο. Αφορά το περιβάλλον μας, τον πολιτισμό μας, την ταυτότητά μας και το μέλλον των επόμενων γενιών», σημείωσε η Εύα Δουζίνα.
Η παρέμβαση της «AKTAIA» ολοκληρώθηκε με μια σαφή υπενθύμιση της ευθύνης όλων όσοι συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της θάλασσας:
«Η θάλασσα δεν έχει δική της φωνή. Έχει τη δική μας. Και έχουμε ευθύνη να τη χρησιμοποιήσουμε».
Η συμμετοχή της «AKTAIA» στην ημερίδα του Πόρου εντάσσεται στη σταθερή προσπάθειά της να συμβάλει σε έναν ουσιαστικό και τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο για το μέλλον των ελληνικών ακτών, με σεβασμό στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στις επόμενες γενιές.
Εκ μέρους της «AKTAIA», η Εύα Δουζίνα ανέδειξε την ανάγκη επανεξέτασης του σημερινού πλαισίου για τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία να διορθώσει έναν σχεδιασμό που βασίζεται σε δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών. Το πλαίσιο των ΠΟΑΥ που διέπει σήμερα τις υδατοκαλλιέργειες στην Ελλάδα σχεδιάστηκε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Από τότε, όμως, η επιστήμη έχει προχωρήσει, η εμπειρία έχει αυξηθεί και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Σήμερα γνωρίζουμε περισσότερα για τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με τη χωροθέτηση και λειτουργία των μονάδων, αλλά και για τις συνέπειες που αφήνει πίσω του ένα ανεπαρκές πλαίσιο διαχείρισης, όπως δείχνει και η ύπαρξη 173 εγκαταλελειμμένων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας σε όλη τη χώρα.
Στην ίδια κατεύθυνση, η παρουσία της Ελίνας Μακρή και της Ανθής Γιαννούλου από την «AKTAIA» συνέβαλε στη μεταφορά εμπειριών από άλλες περιοχές όπου έχουν αναπτυχθεί ή σχεδιαστεί ΠΟΑΥ, όπως το Ξηρόμερο και η Εύβοια. Οι τοποθετήσεις τους ανέδειξαν ότι η εμπειρία των περιοχών που έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωπες με αντίστοιχες προκλήσεις πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον σημερινό διάλογο, ώστε οι αποφάσεις για τις ιχθυοκαλλιέργειες να μην αποκόπτονται από όσα βιώνουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες.
Αυτό καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη συζήτηση που γίνεται σήμερα. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται αυτή την περίοδο δεν αφορούν μόνο το παρόν, αλλά θα καθορίσουν τις ελληνικές ακτές για δεκαετίες. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν γνωρίζει ακόμη το μέγεθος και τις συνέπειες του σχεδιασμού που βρίσκεται σε εξέλιξη: με τις ΠΟΑΥ, οι ζώνες ιχθυοκαλλιέργειας προβλέπεται να επεκταθούν κατά 24 φορές, φτάνοντας τα 240.000 στρέμματα θαλάσσιας έκτασης.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην περιβαλλοντική διάσταση. Όπως ανέδειξε η «AKTAIA», το ζήτημα των ιχθυοκαλλιεργειών είναι και βαθιά οικονομικό. Χρειάζεται να περιγράφεται με καθαρούς όρους και με πλήρη εικόνα των πραγματικών δεδομένων: οι θέσεις εργασίας μειώνονται, οι δημόσιες επιδοτήσεις συνεχίζονται, τα μισθώματα παραμένουν απλήρωτα και μεγάλο μέρος των οικονομικών οφελών δεν παραμένει στις τοπικές κοινωνίες που επωμίζονται το περιβαλλοντικό κόστος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία των Δημάρχων και των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ημερίδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Για την «AKTAIA», η στάση τους δημιουργεί ελπίδα, καθώς οι παράκτιες κοινότητες είναι εκείνες που βρίσκονται πιο κοντά στο πρόβλημα, βλέπουν καθημερινά τις επιπτώσεις και γνωρίζουν τι διακυβεύεται.
«Χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση, οι παράκτιες κοινότητες έχουν γίνει η τελευταία γραμμή άμυνας για τη θάλασσα. Είναι αυτές που βλέπουν καθημερινά τις επιπτώσεις και γνωρίζουν τι διακυβεύεται», ανέφερε χαρακτηριστικά η Εύα Δουζίνα.
Η ανάγκη για έναν νέο τρόπο προσέγγισης είναι πλέον σαφής. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα καλύτερο πλαίσιο για τις ιχθυοκαλλιέργειες, με βέλτιστες πρακτικές, ανεξάρτητη επιστήμη και πραγματικό δημόσιο διάλογο. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από το μηδέν. Υπάρχουν ήδη διεθνή παραδείγματα χωρών που επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο χωροθετούνται και λειτουργούν οι μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας: από την Κύπρο, όπου οι θαλάσσιες μονάδες χωροθετούνται σε αποστάσεις χιλιομέτρων από την ακτή, μέχρι τον δυτικό Καναδά, όπου δρομολογείται η σταδιακή απομάκρυνση των ανοιχτών μονάδων σολομού από τα παράκτια νερά. Αυτές οι πρακτικές δείχνουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές και πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και στην ελληνική συζήτηση.
«Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε με τις ΠΟΑΥ όπως σχεδιάστηκαν πριν από δεκαπέντε χρόνια, αγνοώντας όσα γνωρίζουμε σήμερα. Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο. Αφορά το περιβάλλον μας, τον πολιτισμό μας, την ταυτότητά μας και το μέλλον των επόμενων γενιών», σημείωσε η Εύα Δουζίνα.
Η παρέμβαση της «AKTAIA» ολοκληρώθηκε με μια σαφή υπενθύμιση της ευθύνης όλων όσοι συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της θάλασσας:
«Η θάλασσα δεν έχει δική της φωνή. Έχει τη δική μας. Και έχουμε ευθύνη να τη χρησιμοποιήσουμε».
Η συμμετοχή της «AKTAIA» στην ημερίδα του Πόρου εντάσσεται στη σταθερή προσπάθειά της να συμβάλει σε έναν ουσιαστικό και τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο για το μέλλον των ελληνικών ακτών, με σεβασμό στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στις επόμενες γενιές.
