ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΣΤΙΑΣΗΣ
ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ
ΕΙΔΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΟΡΤΟ ΧΕΛΙ

NEKTAR

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Δυο ξεχασμένες λέξεις από το 1821 : «Ταμπούρι» και «Γράνα» (γράφει ο Τόλης Κοΐνης)

ΑΡΓΟΛΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ | 12:06:00 μ.μ. | | |
Ιστορικές αναφορές
Έφτασε και η επέτειος της μάχης της Γράνας.10 Αυγούστου 1821.
Περνάμε συχνά από το μέρος που έγινε, χωρίς να το συνειδητοποιούμε.

Είναι στη νέα Εθνική οδό προς Τρίπολη, στο σημείο που φαίνεται πως «στενεύει» το οροπέδιο.
Η λέξη «γράνα» ερμηνεύεται ως «χαντάκι», «τάφρος αποξήρανσης» = χαντάκι για να συγκεντρώνονται τα νερά και να στεγνώνει το χωράφι και «χαράκωμα» = αμυντικό μακρύ όρυγμα για να καλυφθούν στρατιωτικές δυνάμεις.

Η προέλευσή της είναι σλαβική. Για αυτό είχε διατηρηθεί στην Αρκαδία μαζί και με τοπωνύμια από την εγκατάσταση εκεί Σλάβων κατά τον Μεσαίωνα.

Εμπνευστής της χρήσης της σε πολεμικές επιχειρήσεις ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
Μετά τις νικηφόρες μάχες στο Βαλτέτσι και στα Βέρβενα – Δολιανά, ήθελε να μεταφέρει τον πόλεμο πιο κοντά στην πολιορκούμενη Τρίπολη. Στα Αρκαδικά οροπέδια όμως υπερτερούσε συντριπτικά το Τουρκικό ιππικό. Γι αυτό σκέφτηκε να ανοίξουν γράνες, που να εμποδίζουν τις εξόδους των καβαλάρηδων του εχθρού.
 
Η πιο ονομαστή από αυτές ήταν μια πάνω στον δρόμο Τρίπολης Λεβιδιού, που διέταξε να φτιάξουν τον Αύγουστο του 1821. Ήθελε να εμποδίσει τους Τούρκους να κάνουν καταδρομές για συλλογή τροφών
.Δεν την τέλειωσε.
 
Είχε μείνει ένα μικρό κομμάτι – πάνω στη σημερινή εθνική οδό – άσκαφτο.
 
Οι Τούρκοι έκαναν μαζική έξοδο για να λεηλατήσουν το Λεβίδι και άλλα χωριά πέριξ του οροπεδίου. Είχαν αποκλείσει τον καπετάν Νταγρέ στη σπηλιά και νόμιζαν πως ο δρόμος του γυρισμού θα ήταν ελεύθερος.
 
Στην επιστροφή τους είδαν τη γράνα γεμάτη στρατιώτες του Κολοκοτρώνη να τους ντουφεκάνε. Βγήκε και ο Νταγρές από τη σπηλιά. Αλλά και όσοι Τούρκοι είχαν περάσει γύρισαν για να βοηθήσουν τους δικούς τους στη διέλευση της Γράνας. 

Έπρεπε να δώσει εντολή να χτυπούν και από τις δυο μεριές. Οι γραμματιζούμενοι βρήκαν τον όρο «αμφίστομον πυρ»… Θύμωσε ο Κολοκοτρώνης με τις Ελληνικούρες και βγήκε και έδωσε φωναχτά την εντολή… «κώλο με κώλο, ρε!!!». Έδωσε δε εντολή σε ένα σώμα με τον Δημ. Υψηλάντη να κάνει παραπλανητική κίνηση προς τα τείχη της Τρίπολης. Αυτό ήταν. 

Οι Τούρκοι παράτησαν όλα τα πράγματά τους και άρχισαν να τρέχουν προς την Τρίπολη. Ήταν από τις μάχες που έφεραν τα περισσότερα λάφυρα στους Έλληνες

.Η άλλη λέξη είναι «ταμπούρι» , σημαίνει «πρόχειρη μάντρα με πέτρες, πάνω σε πέτρες, ξερολιθιά».

Προέρχεται από Τουρκική λέξη «ταμπούρ» που ονομαζόταν στρατιωτική μονάδα ίση με σημερινό τάγμα. Ίσως και αυτό να είναι αντιδάνειο από την «τάπια».

Πάλι συνδέεται με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Ήταν ο κλασσικός τρόπος οχύρωσης των κλεφτών. 

Είχαν φτιάξει τέτοια οι Έλληνες στο Βαλτέτσι για να εμποδίζουν εξόδους των Τούρκων από την Τρίπολη. Όμως απέτυχαν. Στην πρώτη μάχη χάσαμε. Τα Ελληνικά ταμπούρια δεν συγκράτησαν το Τουρκικό ιππικό.Ο Κολοκοτρώνης μελέτησε τη μάχη και ξανάφτιαξε τα ταμπούρια στο Βαλτέτσι, πιο ψηλά και σε άλλη γραμμή ώστε οι επιτιθέμενοι να βρίσκονται ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά.

Το «κόλπο» πέτυχε. Οι Τούρκοι επιτίθεντο αδιάκοπα επί 13 ώρες !!!! Δεν έσπασαν τα Ταμπούρια του Κολοκοτρώνη. Μόλις φάνηκαν ενισχύσεις στους Έλληνες, υποχώρησαν άτακτα… Ήταν η πρώτη μεγάλη νίκη του 1821.

Βέβαια η λέξη Ταμπούρια έχει διασωθεί ως τοπωνύμιο γειτονιάς του Πειραιά ενώ η «γράνα» έχει πλήρως εξαφανιστεί.
Λιγότερα
ΑΡΓΟΛΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Ι ΚΤΕΟ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ ΣΑΛΑΠΑΤΑΣ