V.STAMATIS
ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ
ΕΙΔΗ ΣΠΙΤΙΟΥ

Σελίδες

Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

50 χρόνια από τη δολοφονία του Αλέξανδρου Παναγούλη (Επετειακό σημείωμα του Τόλη Κοΐνη)

Επετειακό σημείωμα του Τόλη Κοΐνη
Και όμως συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τη δολοφονία του κορυφαίου αγωνιστή κατά της Απριλιανής Δικτατορίας, του Αλέκου Παναγούλη.

Ήταν ένας θάνατος χωρίς δολοφόνο, ικανός να θρέψει πολλές θεωρίες συνωμοσίας.

Μόλις το μάθαμε, 1 Μαΐου 1976, αποφασίσαμε αμέσως να αντιδράσουμε με αναγραφή συνθημάτων με πράσινο σπρέι στους τοίχους του Ναυπλίου. Ήταν ακόμα διακοπές του Πάσχα και ήμασταν εδώ. Μετά μερικές ημέρες στην κηδεία, στο πρώτο Νκροταφείο, μαζεύτηκε εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου. Οι νεολαίες ΠΑΣΟΚ, ΚΝΕ και «Ρήγας» είχαν την μαζικότερη παρουσία, αλλά δυναμικά και σύσσωμη έδινε το παρόν της η τότε εξωκοινοβουλευτική αριστερά.


Τί ήταν αυτό που τους ένωνε και τους έκανε να παραβρεθούν στην «εξόδιο» ενός βουλευτή του Κέντρου;


Τί ήταν εκείνο που έκανε όλους αυτούς να μην κρατήσουν τις γραμμές και να φωνάζουν το σύνθημα «Αβέρωφφασίσταδολοφόνε»;


Επειδή πολλοί τα έχουν ξεχάσει… και ακόμα περισσότεροι δεν τα έχουν μάθει ποτέ, θα προσπαθήσω να τα θυμίσω.


  1. Η ΑΝΕΞΙΧΝΙΑΣΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ


Βράδυ 30 Απρίλη προς Πρωτομαγιά. Λεωφόρος Βουλιαγμένης στην Αθήνα, κοντά στον Άγιο Δημήτριο. Κατεβαίνει με κατεύθυνση προς Γλυφάδα ένα πράσινο «Μιραφιόρι». Βρίσκεται, χωρίς να υπάρχουν αυτόπτες μάρτυρες, να παρεκτρέπεται της πορείας του και να στουκάρει στα τοιχία μιας κατηφορικής ράμπας, που οδηγούσε σε ένα υπόγειο συνεργείο αυτοκινήτων.


Πέντε λεπτά μετά ένας διερχόμενος ταξιτζής το αντιλαμβάνεται, σταματάει, βλέπει πως υπάρχει άνθρωπος μέσα, τον βγάζει και προσπαθεί να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο. Έχει χάσει τις αισθήσεις, αλλά ακόμα αναπνέει. Πριν φτάσουν στον Ευαγγελισμό έχει εκπνεύσει. Διαπιστώνεται πως ήταν ο ανεξάρτητος Βουλευτής, Β΄ Αθήνας, Αλέξανδρος Παναγούλης.


Μετά από δύο ημέρες εμφανίζεται ένας τύπος, ονόματι Στέφας, δηλώνει επαγγελματίας οδηγός αγώνων, δλδ. ραλίστας. Ότι ο Παναγούλης πήγε να του κάνει προσπέραση με ιλιγγιώδη ταχύτητα, χτύπησε στο δικό του αυτοκίνητο και έπεσε εκεί. Ισχυρίζεται πως δεν είχε κανένα σκοπό να τον σκοτώσει καθότι ήταν μέλος του «Ρήγα Φεραίου», της νεολαίας του «ΚΚΕ εσωτερικού».


Ο δεύτερος ισχυρισμός του αποδεικνύεται ψεύτικος. Ούτε ο Ρήγας τον βρήκε στα αρχεία του, ούτε ο ίδιος μπορούσε να κατονομάσει πρόσωπα με τα οποία συνυπήρξε στην οργάνωση αυτή. 


Και ο πρώτος ισχυρισμός για την ιλιγγιώδη ταχύτητα αποδείχτηκε ψεύτικος. Το ταχύμετρο είχε κολλήσει στα 75 μόλις χιλιόμετρα ανά ώρα.


Την επόμενη μέρα εμφανίζεται αυτόκλητος μάρτυρας ένας άλλος ταξιτζής, ονόματι Γαρεφαλάκης.  Καταθέτει μια εντελώς διαφορετική οπτική των γεγονότων. Ήταν αυτόπτης μάρτυρας γιατί οδηγούσε μια κούρσα που κατέβαινε σε μια διασταύρωση διακόσια μέτρα παρακάτω. Είπε: «Το Μιραφιόρι το είχαν κυκλώσει τρία αμάξια. Μπροστά ένα βυσινί, που του εμπόδιζε την κίνηση και από δεξιά του δύο άλλα. Μετά το τρακάρισμα, βγήκαν και από τα τρία οι οδηγοί, οι οποίοι πλησίασαν το τρακαρισμένο, ψαχούλεψαν για λίγο, δεν πρόσφεραν πρώτες βοήθειες και έφυγαν αναπτύσσοντας ταχύτητα.


Το δικαστήριο δέχτηκε τις εξηγήσεις του Στέφα. Τον καταδίκασε σε 11 μήνες και αμέσως μετά την δίκη απελευθερώθηκε.


Ο Γαρεφαλάκης την επόμενη χρονιά δέχτηκε μαφιόζικη επίθεση, του γάζωσαν κυριολεκτικά το ταξί… χωρίς να υπάρχει καμία εμφανής αιτία. Δεν βρέθηκε ποιοι τον πυροβόλησαν.


Ποτέ δεν έγινε αναψηλάφηση της υπόθεσης. 


  1. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ;


Ο Παναγούλης μεταδικτατορικά επανίδρυσε την ΕΔΗΝ (τη νεολαία της Ένωσης Κέντρου), αν και τα περισσότερα στελέχη της είχαν προσχωρήσει στο ΠΑΣΟΚ. Εκλέχτηκε στην Β΄ Αθηνών με το κόμμα ΕΚ-ΝΔ (Ένωση Κέντρου Νέες Δυναμεις) του Γεωργίου Μαύρου. Δικός του στόχος στην εμπλοκή με την πολιτική ήταν η πλήρης αποχουντοποίηση. Στο κόμμα που εκλέχτηκε ήταν απομονωμένος, από τη μια παλαιοκοκομματικοί αστοί φιλελεύθεροι και από την άλλη ευρωλιγούρηδες σοσιαλίζοντες πολιτικοί. Ένα χρόνο μετά την εκλογή του ανεξαρτητοποιείται (Χειμώνας 1976).


Τον Μάρτιο του 1976 δημοσιεύει τμήματα από τα αρχεία της ΕΣΑ, που αποδεικνύανε τη διάβρωση των αντιστασιακών οργανώσεων από συνεργαζόμενους με χουντικές υπηρεσίες. Δημιουργεί φοβερή εντύπωση. Φαίνεται να διαμορφώνει μόνος του την πολιτική ατζέντα. Παρεμβαίνει εισαγγελέας Στρατοδικείου (!!!!) και απαγορεύει τις δημοσιεύσεις.


Απαντά ο Παναγούλης με επώνυμο άρθρο και καταγγέλλει τον τότε υπουργό Εθνικής Αμύνης, Ευάγγελο Αβέρωφ – Τοσίτσα, ως τον ενορχηστρωτή της απαγόρευσης και «μελλοντικό δικτάτορα της Ελλάδας»!!!


Δηλώνει πως τα στοιχεία, που έχει, θα τα παρουσιάσει δημόσια στη Βουλή, καθότι εξακολουθούσε να είναι εν ενεργεία Βουλευτής. Αυτό θα γινόταν τον Μάιο του 1976.

Αυτό πιστέψαμε τότε ότι του στοίχισε τη ζωή. Οι οδηγοί των τριών αυτοκινήτων που ενεπλάκησαν στο ατύχημα (ένας έκοψε ταχύτητα και οι δύο των στρίμωξαν) πήρανε από το τρακαρισμένο αυτοκίνητο έναν χαρτοφύλακα, που ίσως περιείχε τα «αρχεία της ΕΣΑ».


  1. ΥΠΗΡΧΑΝ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ Ε.Σ.Α.;


Ο Παναγούλης ήταν από τους σκληρότερα βασανισθέντες από τη Χούντα. Είχε ομολογήσει και πάρει επάνω του την ευθύνη για την απόπειρα δολοφονίας του Παπαδόπουλου (13/8/1968). Είχε ανακριθεί με βασανιστήρια και στις δυο φορές που τον είχαν ξανασυλλάβει μετά τις αποδράσεις του από τις φυλακές.


Ο Παναγούλης είχε παρατηρήσει ότι οι ανακριτές του ήξεραν αρκετά περισσότερα από όσα θα έπρεπε. Το ερμήνευσε πως οι αντιστασιακές οργανώσεις ήταν αρκετά διαβρωμένες από τις υπηρεσίες. 


Θεώρησε ότι πηγή που θα μπορούσε να αποδείξει την υποψία του θα ήταν τα αρχεία είτε των στρατιωτικών φυλακών Μπογιατίου είτε του ΕΑΤ (και τα δυο ήταν μονάδες της ΕΣΑ). Τα υπηρεσιακά  αρχεία ήταν «καθαρισμένα». Κάποιος ή κάποιοι τα είχαν πάρει μέσα από τους φοριαμούς. 


Βρέθηκαν στα χέρια του Παναγούλη τον Μάρτη του 1976. Λίγο μετά από την αποχώρησή του από την ΕΚΝΔ. Υπάρχουν διάφορες απόψεις που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς.

Τρεις οι κυριότερες:


  1. Είχαν τοποθετηθεί σε κάποιο διαμέρισμα στην οδό Μητροπόλεως στην Αθήνα και κλάπηκαν από τον Παναγούλη και τους συνεργάτες του.

  2. Ότι ο Παναγούλης είχε πλησιάσει ερωτικά τη γυναίκα του βασανιστή Χατζηζήση – τελευταίου Χουντικού διοικητή στο Μπογιάτι- και τα πήρε βάζοντας να ληστέψουν το σπίτι του.

  3. Τα «έσπρωξε» ο Χατζηζήσης ή ο Ρουφογάλης (έγκλειστοι και οι δύο στις φυλακές) για εκδίκηση απέναντι στον Καραμανλή και τους Αμερικάνους, που τους άφησαν απροστάτευτους μετά την μεταπολίτευση.


Τίποτε από όλα αυτά δεν μπορεί να επαληθευτεί με σιγουριά.


Ποιοι τρομοκρατήθηκαν από αυτή τη διαρροή:


  1. Όλα τα κόμματα… θα ήταν υποχρεωμένα να κάνουν (λίγες) διαγραφές, να αλλάξουν οργανωτικά σχήματα και να αναθεωρήσουν πολιτικές.

  2. Τα βασικά στελέχη της τότε κυβέρνησης Καραμανλή τα οποία είχαν ρίξει «γέφυρες» στον Παπαδόπουλο.

  3. Τις Αμερικάνικες υπηρεσίες που καθοδηγούσαν σε όλα τα επίπεδα τις υπηρεσίες Ασφαλείας της Χούντας.


Εννοείται, ότι αυτές είναι το πιθανότερο να οργάνωσαν τη δολοφονία.

Σημασία έχει ότι εκτός από τρία (μόνο!!!) βιβλία που έχουν εκδοθεί για την προσωπικότητα του Παναγούλη (Φαλάτσι, Βασιλικός και Μάδρας)… σχεδόν είναι ανύπαρκτη η βιβλιογραφία για τα μυστήρια της δολοφονίας του Αλέξανδρου Παναγούλη.


ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΣΤΙΑΣΗΣ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Κέντρο Βιολογικής Γεωργίας
ΧΡΩΜΑΤΑ ΕΙΔΗ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΓΟΛΙΔΑ