.webp "ΣΟΦΙΑ ΜΠΑΜΠΑΛΙΑΡΟΥ")
.webp "ΚΑΦΕΚΟΠΤΕΙΟ ΝΕΚΤΑΡ ΣΤΟ ΑΡΓΟΣ")
Το Kiveri Athletics δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη καλοκαιρινό τουρνουά. Είναι μια συστηματική εκπαιδευτική και κοινοτική δράση, στην οποία το αγωνιστικό στοιχείο συνδέεται με τη συνεργασία, την ισότιμη συμμετοχή, την αλληλοβοήθεια και την κοινή ευθύνη. Η μέθοδος που έχει διαμορφώσει και εφαρμόζει ο Γιάννης Καρκαλάτος είναι, κατά τη γνώμη μου, πραγματικά πρωτοποριακή. Από όσο γνωρίζω, δεν έχει αξιοποιηθεί με αυτή τη συγκεκριμένη μορφή σε άλλο πρόγραμμα Φυσικής Αγωγής στην Ελλάδα. Θα άξιζε, επομένως, να μελετηθεί συστηματικά και να μεταφερθεί, με τις αναγκαίες προσαρμογές, και στο σχολείο.
Δύο πεντάδες, μία ομάδα και ένα κοινό αποτέλεσμα
Η βασική οργανωτική καινοτομία αφορά κυρίως την καλαθοσφαίριση, η οποία αποτελεί τον βασικό κορμό της διοργάνωσης. Σε κάθε αγώνα, κάθε ομάδα αποτελείται από δέκα παιδιά και διατηρεί ενιαία την ταυτότητά της, στο αγωνιστικό μέρος όμως χωρίζεται σε δύο πεντάδες. Οι πεντάδες διαμορφώνονται με βάση την ηλικία και την αγωνιστική ετοιμότητα των παιδιών. Έτσι, η πρώτη πεντάδα της μιας ομάδας αγωνίζεται απέναντι στην αντίστοιχη πεντάδα της άλλης και στη συνέχεια αγωνίζονται οι δύο δεύτερες πεντάδες.
Δεν πρόκειται, όμως, για δύο ανεξάρτητους αγώνες. Όταν αλλάζουν οι παίκτες, το σκορ δεν μηδενίζεται· οι πόντοι κάθε πεντάδας προστίθενται στο κοινό αποτέλεσμα της ομάδας. Το τελικό αποτέλεσμα προκύπτει από τη συνολική προσπάθεια και των δύο πεντάδων. Η μία πεντάδα παραδίδει στην άλλη όχι μόνο ένα αριθμητικό σκορ, αλλά και την ευθύνη να συνεχίσει την κοινή προσπάθεια. Με αυτόν τον τρόπο, τα πιο έμπειρα παιδιά δεν μπορούν να κερδίσουν μόνα τους, ενώ τα μικρότερα ή λιγότερο έμπειρα παιδιά δεν αποτελούν συμπλήρωμα της ομάδας. Η δική τους συμμετοχή έχει πραγματική βαρύτητα.
Ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία έχει το γεγονός ότι η δεύτερη πεντάδα μπορεί να αγωνιστεί στα τελευταία και κρισιμότερα λεπτά. Ένα παιδί που σε ένα συνηθισμένο τουρνουά ίσως παρέμενε στον πάγκο μπορεί εδώ να πετύχει το καθοριστικό καλάθι, να δώσει την αποφασιστική πάσα ή να πραγματοποιήσει την ενέργεια που θα κρίνει το αποτέλεσμα για ολόκληρη την ομάδα. Έτσι, τα παιδιά μαθαίνουν στην πράξη ότι όλα τα μέλη είναι απαραίτητα και ότι η επιτυχία του ενός συνδέεται με την προσπάθεια και την επιτυχία των υπολοίπων.
Όταν αγωνίζεται η μία πεντάδα, οι υπόλοιποι πέντε παίκτες της ίδιας ομάδας δεν αποσύρονται ούτε παραμένουν αδιάφοροι. Παρακολουθούν, χειροκροτούν και ενθαρρύνουν τους συμπαίκτες τους, ενώ και οι παίκτες της αντίπαλης ομάδας που περιμένουν τη σειρά τους συμμετέχουν στο κλίμα του αγώνα, με σαφείς κανόνες σεβασμού προς όλους. Τα παιδιά μαθαίνουν ότι μπορούν να αγωνίζονται με πάθος χωρίς να προσβάλλουν, να υποτιμούν ή να εκφοβίζουν τον αντίπαλο.
Κανένα παιδί δεν περισσεύει
Η βαθύτερη, όμως, καινοτομία της διοργάνωσης δεν βρίσκεται μόνο στον σχηματισμό των ομάδων ή στον συνυπολογισμό των αποτελεσμάτων. Βρίσκεται κυρίως στο παιδαγωγικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια.
Κανένα παιδί δεν θεωρείται ότι περισσεύει. Παιδιά χωρίς προηγούμενη εμπειρία, με χαμηλότερη αγωνιστική ετοιμότητα, ιδιαίτερα μικρά ή διστακτικά παιδιά, ακόμη και παιδιά με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εντάσσονται ουσιαστικά στο παιχνίδι, με τις κατάλληλες προσαρμογές όπου απαιτούνται. Η ειρωνεία, η επίρριψη ευθυνών, η υποτίμηση και κάθε μορφή εκφοβισμού δεν γίνονται αποδεκτές. Αντιθέτως, ζητείται συστηματικά από τα παιδιά να ενθαρρύνουν, να υποστηρίζουν και να βοηθούν τους συμπαίκτες τους.
Όσα χρόνια παρακολούθησα από κοντά τη διοργάνωση, διαπίστωσα επανειλημμένα το ίδιο: κάθε παιδί που εμφανιζόταν για πρώτη φορά στον χώρο, όσο μικρό, άπειρο ή διστακτικό κι αν ήταν, ενθουσιαζόταν βλέποντας τα υπόλοιπα παιδιά να παίζουν και να ενθαρρύνουν το ένα το άλλο και ζητούσε να συμμετάσχει. Η επιθυμία του γινόταν δεκτή και το παιδί έβρισκε τη θέση του στην κοινή δραστηριότητα. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μέτρο της επιτυχίας μιας παιδαγωγικής μεθόδου: όχι μόνο πόσο καλά παίζουν όσοι ήδη γνωρίζουν, αλλά πόσα παιδιά αισθάνονται ότι μπορούν και θέλουν να μπουν στο παιχνίδι.
Στη φετινή διοργάνωση συμμετείχαν 120 παιδιά στα τέσσερα αθλήματα του προγράμματος —καλαθοσφαίριση, μπέιζμπολ, σόφτμπολ και flag football—, ενώ περίπου 150 γονείς παρακολούθησαν την τελική βραδιά. Όλα τα παιδιά παρέλαβαν κύπελλο αντί για μετάλλιο, μια συμβολική επιλογή που υπογράμμισε ότι η συμμετοχή και η προσπάθεια κάθε παιδιού αναγνωρίζονται.
Ξεχωριστά βραβεύθηκαν τρία αγόρια και τρία κορίτσια για τις επιδόσεις τους στο απαιτητικό All Star, το οποίο περιλάμβανε 19 ατομικές δοκιμασίες στα τέσσερα αθλήματα και διήρκεσε τρεις ώρες, με συνεχή βαθμολόγηση. Ιδιαίτερη θέση στην τελική βραδιά είχε και η αφιέρωση δύο τιμητικών πλακετών στη μνήμη δύο κοριτσιών που είχαν φύγει ξαφνικά από τη ζωή, σε ηλικία μόλις 17 ετών, πριν από μερικά χρόνια. Στις 27 Αυγούστου αναμένεται να κυκλοφορήσει και το τρέιλερ της φετινής διοργάνωσης.
Μια μέθοδος κατεξοχήν κατάλληλη για το σχολείο
Μολονότι το Kiveri Athletics δεν αποτελεί τυπικό σχολικό πρόγραμμα, η παιδαγωγική του αντίληψη είναι, κατά τη γνώμη μου, κατεξοχήν κατάλληλη για τη σχολική Φυσική Αγωγή. Ένας αθλητικός σύλλογος μπορεί εύλογα να δίνει μεγαλύτερο βάρος στην τεχνική βελτίωση, στην αγωνιστική απόδοση και στην προετοιμασία των ικανότερων παικτών. Το σχολείο, όμως, απευθύνεται σε όλα τα παιδιά. Δεν έχει ως κύρια αποστολή να επιλέξει τους καλύτερους ή να προετοιμάσει αθλητές για πρωταθλητισμό, αλλά να προσφέρει σε κάθε μαθητή ουσιαστικές ευκαιρίες συμμετοχής, βελτίωσης, συνεργασίας και χαράς.
Είναι πραγματικά λυπηρό ένα παιδί να ολοκληρώνει τη σχολική του εκπαίδευση χωρίς να του έχει δοθεί ποτέ η δυνατότητα να παίξει ουσιαστικά καλαθοσφαίριση, ποδόσφαιρο, πετοσφαίριση ή κάποιο άλλο ομαδικό άθλημα. Η μέθοδος του Kiveri Athletics διατηρεί τη συγκίνηση και την αυθεντικότητα του πραγματικού αγώνα, οργανώνει όμως τις συνθήκες έτσι ώστε το παιχνίδι να είναι προσιτό και σημαντικό για όλους και όχι μόνο για εκείνους που διαθέτουν ήδη υψηλή αγωνιστική ικανότητα.
Η βαθύτερη, όμως, καινοτομία της διοργάνωσης δεν βρίσκεται μόνο στον σχηματισμό των ομάδων ή στον συνυπολογισμό των αποτελεσμάτων. Βρίσκεται κυρίως στο παιδαγωγικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια.
Κανένα παιδί δεν θεωρείται ότι περισσεύει. Παιδιά χωρίς προηγούμενη εμπειρία, με χαμηλότερη αγωνιστική ετοιμότητα, ιδιαίτερα μικρά ή διστακτικά παιδιά, ακόμη και παιδιά με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εντάσσονται ουσιαστικά στο παιχνίδι, με τις κατάλληλες προσαρμογές όπου απαιτούνται. Η ειρωνεία, η επίρριψη ευθυνών, η υποτίμηση και κάθε μορφή εκφοβισμού δεν γίνονται αποδεκτές. Αντιθέτως, ζητείται συστηματικά από τα παιδιά να ενθαρρύνουν, να υποστηρίζουν και να βοηθούν τους συμπαίκτες τους.
Όσα χρόνια παρακολούθησα από κοντά τη διοργάνωση, διαπίστωσα επανειλημμένα το ίδιο: κάθε παιδί που εμφανιζόταν για πρώτη φορά στον χώρο, όσο μικρό, άπειρο ή διστακτικό κι αν ήταν, ενθουσιαζόταν βλέποντας τα υπόλοιπα παιδιά να παίζουν και να ενθαρρύνουν το ένα το άλλο και ζητούσε να συμμετάσχει. Η επιθυμία του γινόταν δεκτή και το παιδί έβρισκε τη θέση του στην κοινή δραστηριότητα. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μέτρο της επιτυχίας μιας παιδαγωγικής μεθόδου: όχι μόνο πόσο καλά παίζουν όσοι ήδη γνωρίζουν, αλλά πόσα παιδιά αισθάνονται ότι μπορούν και θέλουν να μπουν στο παιχνίδι.
Στη φετινή διοργάνωση συμμετείχαν 120 παιδιά στα τέσσερα αθλήματα του προγράμματος —καλαθοσφαίριση, μπέιζμπολ, σόφτμπολ και flag football—, ενώ περίπου 150 γονείς παρακολούθησαν την τελική βραδιά. Όλα τα παιδιά παρέλαβαν κύπελλο αντί για μετάλλιο, μια συμβολική επιλογή που υπογράμμισε ότι η συμμετοχή και η προσπάθεια κάθε παιδιού αναγνωρίζονται.
Ξεχωριστά βραβεύθηκαν τρία αγόρια και τρία κορίτσια για τις επιδόσεις τους στο απαιτητικό All Star, το οποίο περιλάμβανε 19 ατομικές δοκιμασίες στα τέσσερα αθλήματα και διήρκεσε τρεις ώρες, με συνεχή βαθμολόγηση. Ιδιαίτερη θέση στην τελική βραδιά είχε και η αφιέρωση δύο τιμητικών πλακετών στη μνήμη δύο κοριτσιών που είχαν φύγει ξαφνικά από τη ζωή, σε ηλικία μόλις 17 ετών, πριν από μερικά χρόνια. Στις 27 Αυγούστου αναμένεται να κυκλοφορήσει και το τρέιλερ της φετινής διοργάνωσης.
Μια μέθοδος κατεξοχήν κατάλληλη για το σχολείο
Μολονότι το Kiveri Athletics δεν αποτελεί τυπικό σχολικό πρόγραμμα, η παιδαγωγική του αντίληψη είναι, κατά τη γνώμη μου, κατεξοχήν κατάλληλη για τη σχολική Φυσική Αγωγή. Ένας αθλητικός σύλλογος μπορεί εύλογα να δίνει μεγαλύτερο βάρος στην τεχνική βελτίωση, στην αγωνιστική απόδοση και στην προετοιμασία των ικανότερων παικτών. Το σχολείο, όμως, απευθύνεται σε όλα τα παιδιά. Δεν έχει ως κύρια αποστολή να επιλέξει τους καλύτερους ή να προετοιμάσει αθλητές για πρωταθλητισμό, αλλά να προσφέρει σε κάθε μαθητή ουσιαστικές ευκαιρίες συμμετοχής, βελτίωσης, συνεργασίας και χαράς.
Είναι πραγματικά λυπηρό ένα παιδί να ολοκληρώνει τη σχολική του εκπαίδευση χωρίς να του έχει δοθεί ποτέ η δυνατότητα να παίξει ουσιαστικά καλαθοσφαίριση, ποδόσφαιρο, πετοσφαίριση ή κάποιο άλλο ομαδικό άθλημα. Η μέθοδος του Kiveri Athletics διατηρεί τη συγκίνηση και την αυθεντικότητα του πραγματικού αγώνα, οργανώνει όμως τις συνθήκες έτσι ώστε το παιχνίδι να είναι προσιτό και σημαντικό για όλους και όχι μόνο για εκείνους που διαθέτουν ήδη υψηλή αγωνιστική ικανότητα.
Παιδιά, γονείς και νέα αθλήματα – από το γήπεδο στην κοινότητα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ο Γιάννης Καρκαλάτος οργάνωνε παλαιότερα αντίστοιχα τουρνουά και για τους γονείς, εφαρμόζοντας τις ίδιες βασικές αρχές: κατάλληλη διαμόρφωση των πεντάδων, συνυπολογισμό των επιμέρους αποτελεσμάτων και συστηματική ενθάρρυνση όσων αγωνίζονταν. Τα τελευταία χρόνια δεν διοργανώνεται χωριστό τουρνουά γονέων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, γονείς και παιδιά αγωνίζονται ως αντίπαλοι στο ίδιο γήπεδο, προσδίδοντας στη δραστηριότητα μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη διάσταση. Οι συνηθισμένοι ρόλοι αντιστρέφονται προσωρινά και το παιχνίδι γίνεται πεδίο επικοινωνίας, ευγενούς άμιλλας και κοινής εμπειρίας ανάμεσα στις γενιές.
Στο πλαίσιο εκείνων των τουρνουά, είχα την ευκαιρία να δω γονείς, μεταξύ των οποίων μητέρες ηλικίας περίπου σαράντα ετών, να μπαίνουν για πρώτη φορά στη ζωή τους στο γήπεδο και να συμμετέχουν σε πραγματικό αγώνα, χωρίς προηγούμενη εμπειρία στην καλαθοσφαίριση και ανεξάρτητα από τη σωματική τους διάπλαση. Για ορισμένες από αυτές εκπληρωνόταν μια επιθυμία που είχε παραμείνει επί χρόνια ανεκπλήρωτη. Οι κατάλληλα διαμορφωμένες συνθήκες τούς επέτρεπαν να συμμετέχουν χωρίς τον φόβο της έκθεσης, της ειρωνείας ή της απόρριψης.
Η επίδραση του προγράμματος, επομένως, δεν περιορίζεται ούτε στα παιδιά ούτε στην εκμάθηση ενός μόνο αθλήματος. Τα τελευταία χρόνια ο Γιάννης Καρκαλάτος έχει εντάξει, παράλληλα με την καλαθοσφαίριση, και άλλες αθλητικές δραστηριότητες, όπως το μπέιζμπολ, το σόφτμπολ και το flag football (αμερικανικό ποδόσφαιρο με σημαίες). Στο τελευταίο άθλημα, ο παίκτης που μεταφέρει την μπάλα θεωρείται ότι έχει ανακοπεί όταν ένας αντίπαλος αφαιρέσει μία από τις σημαίες που φέρει στη ζώνη του, χωρίς να απαιτείται η σωματική ανατροπή του. Μολονότι τα συγκεκριμένα αθλήματα είναι πολύ λιγότερο διαδεδομένα στην Ελλάδα και τα περισσότερα παιδιά τα γνωρίζουν για πρώτη φορά, προκαλούν ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον και ενθουσιασμό. Η γνωριμία με αυτές τις νέες μορφές παιχνιδιού διευρύνει τις κινητικές και αθλητικές εμπειρίες των παιδιών και ενισχύει τη διάθεσή τους για ενεργό συμμετοχή.
Παράλληλα, η κοινωνική διάσταση του προγράμματος επεκτείνεται σταδιακά σε ολόκληρη την κοινότητα. Παιδιά και γονείς, μόνιμοι κάτοικοι και παραθεριστές, καθώς και οικογένειες που έρχονται από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας ή από το εξωτερικό, συναντιούνται μέσα από το παιχνίδι, γνωρίζονται και μοιράζονται μια κοινή εμπειρία.
Ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, το ευρύτερο αυτό αθλητικό πρόγραμμα διαμορφώνει μια διευρυμένη κοινότητα ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, εμπειριών και τρόπων ζωής. Ορισμένες από αυτές τις σχέσεις συνδέονται φυσικά με την καλοκαιρινή παρουσία των παραθεριστών. Άλλες, όμως, διατηρούνται και μετά το τέλος του καλοκαιριού, ενισχύοντας την αμοιβαία γνωριμία και τη σύνδεση ανάμεσα σε όσους ζουν στο χωριό ολόκληρο τον χρόνο και σε εκείνους που επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι. Με αυτόν τον τρόπο, η κοινωνική και παιδαγωγική επίδραση της δραστηριότητας εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια του γηπέδου.
Ένα προσωπικό ευχαριστώ
Η αναφορά μου στο Kiveri Athletics δεν στηρίζεται μόνο σε όσα έχω πληροφορηθεί. Τα παιδιά μου συμμετείχαν επί σειρά ετών στη διοργάνωση και είχα τη δυνατότητα να την παρακολουθήσω από κοντά, να συζητήσω με τον Γιάννη Καρκαλάτο και να διαπιστώσω τον τρόπο με τον οποίο η προσπάθεια εξελισσόταν και εμπλουτιζόταν.
Για τον λόγο αυτόν έχω συμπεριλάβει στο βιβλίο μου «Διδασκαλία σε Ετερογενείς Τάξεις», που αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο, μια εκτενή παρουσίαση της μεθόδου που εφαρμόζει ο Γιάννης Καρκαλάτος. Βασικό της υπόβαθρο αποτελεί η συνεργατική μέθοδος Ομάδες–Παιχνίδια–Τουρνουά (Teams–Games–Tournaments – TGT), στην οποία οι συμμετέχοντες αγωνίζονται με αντιπάλους αντίστοιχης ετοιμότητας και η επίδοση του καθενός συμβάλλει στο κοινό αποτέλεσμα της ομάδας. Ο Γιάννης Καρκαλάτος, όμως, δεν περιορίστηκε στην απλή εφαρμογή της: την προσάρμοσε και την εμπλούτισε με πολλά πρωτότυπα στοιχεία, τα οποία, από όσο γνωρίζω, δεν συναντώνται στη σχετική βιβλιογραφία και, όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω από κοντά, έχουν λειτουργήσει εξαιρετικά από παιδαγωγική άποψη.
Τα τελευταία χρόνια, για προσωπικούς λόγους, δεν μπορώ να βρίσκομαι στο Κιβέρι τόσο συχνά όσο παλαιότερα. Παρακολουθώ, όμως, πάντοτε με μεγάλο ενδιαφέρον την εξέλιξη της διοργάνωσης και τις νέες δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από αυτήν.
Ολοκληρώνοντας τη φετινή διοργάνωση, αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω δημόσια τον Γιάννη Καρκαλάτο για όσα πρόσφερε στα παιδιά μου, για όσα δίδαξε και σε εμένα ως γονέα και εκπαιδευτικό, αλλά και για όσα έχει προσφέρει επί είκοσι έξι χρόνια στο Κιβέρι. Με το πάθος, την επιμονή και την παιδαγωγική του αντίληψη δεν έμαθε απλώς σε εκατοντάδες παιδιά να παίζουν και να αγαπούν τον αθλητισμό. Τα βοήθησε να συνεργάζονται, να ενθαρρύνουν το ένα το άλλο και να αναγνωρίζουν ότι κάθε παιδί έχει θέση και αξία μέσα στην ομάδα.
Η κοινωνική του προσφορά, ωστόσο, εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια του γηπέδου. Επί είκοσι έξι χρόνια συνόδευσε το μεγάλωμα πολλών γενεών παιδιών, μεταδίδοντάς τους την αγάπη για τον αθλητισμό, τον σεβασμό προς τον αντίπαλο, την αξία της προσπάθειας και της συνεργασίας. Δημιούργησε ένα περιβάλλον στο οποίο οι μεγαλύτεροι γίνονται πρότυπα, ενθαρρύνουν και καθοδηγούν τους μικρότερους, ενώ παιδιά και γονείς, μόνιμοι κάτοικοι και παραθεριστές συναντιούνται και συνδέονται μέσα από μια κοινή εμπειρία. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ο Γιάννης Καρκαλάτος δεν δημιούργησε απλώς μια επιτυχημένη αθλητική διοργάνωση· συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός καλύτερου χωριού: δεμένου, συμπεριληπτικού και ανθρώπινου.
Ανδρέας Γ. Κουλούρης, PhD
Μαθηματικός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης Μαθηματικών
Ο Ανδρέας Γ. Κουλούρης, PhD, είναι μαθηματικός και Σύμβουλος Εκπαίδευσης Μαθηματικών στην Α΄ Αθήνας. Είναι συγγραφέας του υπό έκδοση βιβλίου «Διδασκαλία σε Ετερογενείς Τάξεις – Εργασία σε Ομάδες και Διαφοροποιημένη Διδασκαλία», στο οποίο παρουσιάζει και αναλύει παιδαγωγικά τη μέθοδο που εφαρμόζεται στο Kiveri Athletics.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ο Γιάννης Καρκαλάτος οργάνωνε παλαιότερα αντίστοιχα τουρνουά και για τους γονείς, εφαρμόζοντας τις ίδιες βασικές αρχές: κατάλληλη διαμόρφωση των πεντάδων, συνυπολογισμό των επιμέρους αποτελεσμάτων και συστηματική ενθάρρυνση όσων αγωνίζονταν. Τα τελευταία χρόνια δεν διοργανώνεται χωριστό τουρνουά γονέων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, γονείς και παιδιά αγωνίζονται ως αντίπαλοι στο ίδιο γήπεδο, προσδίδοντας στη δραστηριότητα μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη διάσταση. Οι συνηθισμένοι ρόλοι αντιστρέφονται προσωρινά και το παιχνίδι γίνεται πεδίο επικοινωνίας, ευγενούς άμιλλας και κοινής εμπειρίας ανάμεσα στις γενιές.
Στο πλαίσιο εκείνων των τουρνουά, είχα την ευκαιρία να δω γονείς, μεταξύ των οποίων μητέρες ηλικίας περίπου σαράντα ετών, να μπαίνουν για πρώτη φορά στη ζωή τους στο γήπεδο και να συμμετέχουν σε πραγματικό αγώνα, χωρίς προηγούμενη εμπειρία στην καλαθοσφαίριση και ανεξάρτητα από τη σωματική τους διάπλαση. Για ορισμένες από αυτές εκπληρωνόταν μια επιθυμία που είχε παραμείνει επί χρόνια ανεκπλήρωτη. Οι κατάλληλα διαμορφωμένες συνθήκες τούς επέτρεπαν να συμμετέχουν χωρίς τον φόβο της έκθεσης, της ειρωνείας ή της απόρριψης.
Η επίδραση του προγράμματος, επομένως, δεν περιορίζεται ούτε στα παιδιά ούτε στην εκμάθηση ενός μόνο αθλήματος. Τα τελευταία χρόνια ο Γιάννης Καρκαλάτος έχει εντάξει, παράλληλα με την καλαθοσφαίριση, και άλλες αθλητικές δραστηριότητες, όπως το μπέιζμπολ, το σόφτμπολ και το flag football (αμερικανικό ποδόσφαιρο με σημαίες). Στο τελευταίο άθλημα, ο παίκτης που μεταφέρει την μπάλα θεωρείται ότι έχει ανακοπεί όταν ένας αντίπαλος αφαιρέσει μία από τις σημαίες που φέρει στη ζώνη του, χωρίς να απαιτείται η σωματική ανατροπή του. Μολονότι τα συγκεκριμένα αθλήματα είναι πολύ λιγότερο διαδεδομένα στην Ελλάδα και τα περισσότερα παιδιά τα γνωρίζουν για πρώτη φορά, προκαλούν ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον και ενθουσιασμό. Η γνωριμία με αυτές τις νέες μορφές παιχνιδιού διευρύνει τις κινητικές και αθλητικές εμπειρίες των παιδιών και ενισχύει τη διάθεσή τους για ενεργό συμμετοχή.
Παράλληλα, η κοινωνική διάσταση του προγράμματος επεκτείνεται σταδιακά σε ολόκληρη την κοινότητα. Παιδιά και γονείς, μόνιμοι κάτοικοι και παραθεριστές, καθώς και οικογένειες που έρχονται από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας ή από το εξωτερικό, συναντιούνται μέσα από το παιχνίδι, γνωρίζονται και μοιράζονται μια κοινή εμπειρία.
Ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, το ευρύτερο αυτό αθλητικό πρόγραμμα διαμορφώνει μια διευρυμένη κοινότητα ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, εμπειριών και τρόπων ζωής. Ορισμένες από αυτές τις σχέσεις συνδέονται φυσικά με την καλοκαιρινή παρουσία των παραθεριστών. Άλλες, όμως, διατηρούνται και μετά το τέλος του καλοκαιριού, ενισχύοντας την αμοιβαία γνωριμία και τη σύνδεση ανάμεσα σε όσους ζουν στο χωριό ολόκληρο τον χρόνο και σε εκείνους που επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι. Με αυτόν τον τρόπο, η κοινωνική και παιδαγωγική επίδραση της δραστηριότητας εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια του γηπέδου.
Ένα προσωπικό ευχαριστώ
Η αναφορά μου στο Kiveri Athletics δεν στηρίζεται μόνο σε όσα έχω πληροφορηθεί. Τα παιδιά μου συμμετείχαν επί σειρά ετών στη διοργάνωση και είχα τη δυνατότητα να την παρακολουθήσω από κοντά, να συζητήσω με τον Γιάννη Καρκαλάτο και να διαπιστώσω τον τρόπο με τον οποίο η προσπάθεια εξελισσόταν και εμπλουτιζόταν.
Για τον λόγο αυτόν έχω συμπεριλάβει στο βιβλίο μου «Διδασκαλία σε Ετερογενείς Τάξεις», που αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο, μια εκτενή παρουσίαση της μεθόδου που εφαρμόζει ο Γιάννης Καρκαλάτος. Βασικό της υπόβαθρο αποτελεί η συνεργατική μέθοδος Ομάδες–Παιχνίδια–Τουρνουά (Teams–Games–Tournaments – TGT), στην οποία οι συμμετέχοντες αγωνίζονται με αντιπάλους αντίστοιχης ετοιμότητας και η επίδοση του καθενός συμβάλλει στο κοινό αποτέλεσμα της ομάδας. Ο Γιάννης Καρκαλάτος, όμως, δεν περιορίστηκε στην απλή εφαρμογή της: την προσάρμοσε και την εμπλούτισε με πολλά πρωτότυπα στοιχεία, τα οποία, από όσο γνωρίζω, δεν συναντώνται στη σχετική βιβλιογραφία και, όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω από κοντά, έχουν λειτουργήσει εξαιρετικά από παιδαγωγική άποψη.
Τα τελευταία χρόνια, για προσωπικούς λόγους, δεν μπορώ να βρίσκομαι στο Κιβέρι τόσο συχνά όσο παλαιότερα. Παρακολουθώ, όμως, πάντοτε με μεγάλο ενδιαφέρον την εξέλιξη της διοργάνωσης και τις νέες δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από αυτήν.
Ολοκληρώνοντας τη φετινή διοργάνωση, αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω δημόσια τον Γιάννη Καρκαλάτο για όσα πρόσφερε στα παιδιά μου, για όσα δίδαξε και σε εμένα ως γονέα και εκπαιδευτικό, αλλά και για όσα έχει προσφέρει επί είκοσι έξι χρόνια στο Κιβέρι. Με το πάθος, την επιμονή και την παιδαγωγική του αντίληψη δεν έμαθε απλώς σε εκατοντάδες παιδιά να παίζουν και να αγαπούν τον αθλητισμό. Τα βοήθησε να συνεργάζονται, να ενθαρρύνουν το ένα το άλλο και να αναγνωρίζουν ότι κάθε παιδί έχει θέση και αξία μέσα στην ομάδα.
Η κοινωνική του προσφορά, ωστόσο, εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια του γηπέδου. Επί είκοσι έξι χρόνια συνόδευσε το μεγάλωμα πολλών γενεών παιδιών, μεταδίδοντάς τους την αγάπη για τον αθλητισμό, τον σεβασμό προς τον αντίπαλο, την αξία της προσπάθειας και της συνεργασίας. Δημιούργησε ένα περιβάλλον στο οποίο οι μεγαλύτεροι γίνονται πρότυπα, ενθαρρύνουν και καθοδηγούν τους μικρότερους, ενώ παιδιά και γονείς, μόνιμοι κάτοικοι και παραθεριστές συναντιούνται και συνδέονται μέσα από μια κοινή εμπειρία. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ο Γιάννης Καρκαλάτος δεν δημιούργησε απλώς μια επιτυχημένη αθλητική διοργάνωση· συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός καλύτερου χωριού: δεμένου, συμπεριληπτικού και ανθρώπινου.
Ανδρέας Γ. Κουλούρης, PhD
Μαθηματικός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης Μαθηματικών
.webp "ΑΡΓΟΛΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ")