Ανδρέας Πουλάς βουλευτής Αργολίδας: Η κρατική αρωγή πρέπει να λειτουργεί με την ταχύτητα της ανάγκης του πολίτη

Την αδυναμία του νομοσχεδίου για την κρατική αρωγή να διαμορφώσει έναν γρήγορο, αποτελεσματικό, δίκαιο και επαρκώς στελεχωμένο μηχανισμό αποκατάστασης των πληγέντων ανέδειξε ο βουλευτής Αργολίδας και υπεύθυνος ΚΤΕ Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ανδρέας Πουλάς, κατά την ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής.

Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, αναφέρθηκε στους εποχικούς πυροσβέστες, οι οποίοι βρίσκονται κάθε χρόνο στην πρώτη γραμμή και διαθέτουν πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. Υπενθύμισε ότι το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει στηρίξει έμπρακτα τα αιτήματά τους, καταθέτοντας ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024 τροπολογία για την επέκταση της απασχόλησής τους από έξι σε δέκα μήνες.

Ο κ. Πουλάς παρουσίασε την ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα της φετινής αντιπυρικής περιόδου. Όπως σημείωσε, από την 1η Μαΐου έχουν εκδηλωθεί περισσότερες από 3.000 πυρκαγιές, έχουν καεί πάνω από 300.000 στρέμματα, ενώ η χώρα μετρά ήδη δέκα νεκρούς και 19 μεγάλες πυρκαγιές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών, στις έξι περιφερειακές ενότητες που επλήγησαν περισσότερο πραγματοποιήθηκαν 325 αυτοψίες. Από τα κτίρια που ελέγχθηκαν, 118 χαρακτηρίστηκαν κατεδαφιστέα, 105 «κίτρινα» και 102 «πράσινα».

«Εκεί ακριβώς κρίνεται η κρατική αρωγή: στο τι κάνει το κράτος μετά την καταστροφή», τόνισε, επισημαίνοντας ότι ο πολίτης που έχασε το σπίτι του, η οικογένεια που έμεινε χωρίς στέγη και η επιχείρηση που καταστράφηκε δεν μπορούν να περιμένουν χρόνια, ούτε τα παιδιά να μεγαλώνουν και να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ εξαιτίας της ανεπάρκειας του κρατικού μηχανισμού.

Ο βουλευτής Αργολίδας υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει έναν ουσιαστικό και μετρήσιμο απολογισμό του μηχανισμού κρατικής αρωγής που δημιούργησε. Δεν υπάρχει, όπως ανέφερε, συνολική εικόνα για τα ποσά που διατέθηκαν, τους δικαιούχους, τον χρόνο καταβολής των ενισχύσεων και, κυρίως, την πραγματική αποτελεσματικότητα του συστήματος.

Το νέο νομοσχέδιο, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, επιχειρεί στην πραγματικότητα να διορθώσει αδυναμίες των νόμων 4797/2021 και 5116/2024, χωρίς να αλλάζει την προβληματική φιλοσοφία τους. Παραμένουν η πολυπλοκότητα, η γραφειοκρατία, οι επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες, οι καθυστερήσεις και η εξάρτηση κρίσιμων ρυθμίσεων από μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απουσία προστασίας για τις πληγείσες κατοικίες που οδηγούνται σε πλειστηριασμό από τράπεζες και funds για οφειλές στεγαστικών δανείων, καθώς και στην έλλειψη πρόβλεψης για αναστολή των οικονομικών υποχρεώσεων των πληγέντων. Επισήμανε ακόμη ότι δεν υπάρχει διαβάθμιση των φυσικών καταστροφών ανάλογα με τη σφοδρότητα, τον τεχνικό κίνδυνο και την πολυπλοκότητά τους.

Παράλληλα, δεν θεσπίζονται σαφείς και δεσμευτικές προθεσμίες για τις αυτοψίες, τον έλεγχο των φακέλων, την καταβολή της πρώτης αρωγής και την υποβολή προσφυγής από πολίτη που δεν αναγνωρίζεται ως δικαιούχος. Το ίδιο ισχύει για τις έντεκα υπουργικές αποφάσεις που απαιτούνται για να εφαρμοστεί το νομοσχέδιο. Η δέσμευση του Υφυπουργού ότι θα εκδοθούν μέσα σε δύο μήνες δεν αποτυπώνεται σε καμία διάταξη και παραμένει, όπως τόνισε, «μία υποσχετική χωρίς αντίκρισμα».

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα κρατικής αναποτελεσματικότητας παρουσίασε το Αρκαλοχώρι. Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό έχουν εκδοθεί μόλις 451 άδειες επισκευής σε περίπου 3.000 αιτήσεις και μόνο 178 βεβαιώσεις στεγαστικής συνδρομής για 361 κατεδαφιστέα κτίρια. Οι έλεγχοι για περίπου 2.000 κατοικίες εξακολουθούν να εκκρεμούν, ενώ σχολεία συνεχίζουν να στεγάζονται σε κοντέινερ. «Δεν μιλάμε πλέον για ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά για την ίδια την αξιοπιστία του κράτους», ανέφερε.

Ο Ανδρέας Πουλάς αναγνώρισε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την προσωρινή στέγαση, τις ενισχύσεις επισκευής κύριας κατοικίας και βοηθητικών χώρων, την αποκατάσταση εξοπλισμού και οικοσκευής και την παράταση των συμβάσεων εργαζομένων στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Ωστόσο, δεν απαντά στα βασικά ερωτήματα των πληγέντων: πότε θα γίνει η αυτοψία, πότε θα ολοκληρωθεί ο έλεγχος, πότε θα αναγνωριστούν ως δικαιούχοι, ποιο ποσό θα λάβουν και πότε θα το εισπράξουν.

Έθεσε, επίσης, σοβαρό ζήτημα διαφάνειας και ισονομίας, τονίζοντας ότι, ιδιαίτερα σε προεκλογική χρονιά, οι πολίτες δεν μπορεί να μετατρέπονται σε «προεκλογικούς ομήρους ενός ψηφοθηρικού συστήματος».

Ο βουλευτής άσκησε κριτική και στην απουσία ουσιαστικής διοικητικής μεταρρύθμισης και διαλειτουργικότητας μεταξύ Κτηματολογίου, ΑΑΔΕ, Υπουργείου Περιβάλλοντος, πολεοδομιών, Δήμων και Περιφερειών. «Ο πολίτης δεν μπορεί να λειτουργεί ως μεταφορέας εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών, όταν το κράτος διαθέτει ήδη τα στοιχεία και μπορεί να τα διασταυρώνει», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η ψηφιοποίηση πρέπει να επιταχύνει τη διαδικασία και όχι να υποκαθιστά τη διοικητική ευθύνη.

Για τις αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις υπογράμμισε ότι η προστασία του δημόσιου χρήματος είναι αναγκαία, αλλά η ευθύνη δεν μπορεί να μεταφέρεται οριζόντια και εκ των υστέρων στον πολίτη. Χρειάζεται αναλογικότητα και σαφής διάκριση ανάμεσα στην απάτη και τον δόλο, την ουσιώδη παράβαση και ένα τυπικό ή θεραπεύσιμο λάθος. Το νομοσχέδιο αναφέρεται σε τρία άρθρα στην επιστροφή ποσών, χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για την ευθύνη του ελεγκτή σε περίπτωση πλημμελούς ελέγχου ή πολυετών καθυστερήσεων.

Χαρακτήρισε, επίσης, άδικα τα ανώτατα όρια υπολογισμού της κρατικής αρωγής, των 150 τ.μ. για κατοικίες και των 500 τ.μ. για επιχειρήσεις. Όπως επισήμανε, ο πολίτης φορολογείται για το σύνολο της περιουσίας του, αλλά αποζημιώνεται μόνο για ένα μέρος της. Ζήτησε δικαιότερο και τεχνικά τεκμηριωμένο υπολογισμό βάσει της πραγματικής ζημιάς.

Αναφερόμενος στην ιδιωτική ασφάλιση, ξεκαθάρισε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είναι αντίθετο στη συμπληρωματική λειτουργία της, αλλά στην υποκατάσταση της κρατικής ευθύνης από αυτήν. Το Παρατηρητήριο Ιδιωτικής Ασφάλισης, που θεσπίστηκε για την εποπτεία της αγοράς, έχει συνεδριάσει μόλις μία φορά, τον Ιανουάριο του 2025, ενώ το νομοσχέδιο δεν ενισχύει τον ρόλο του. Έτσι, επιχειρήσεις κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς ασφαλιστική αποζημίωση και χωρίς κρατική αρωγή όταν οι ασφαλιστικές εταιρείες αρνούνται την κάλυψη ή εξαιρούν ουσιώδεις κινδύνους. Επιπλέον, επιχειρήσεις που ασφαλίζονται οικειοθελώς μπορεί να βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση από ανασφάλιστες, καθώς για τις πρώτες η κρατική αρωγή περιορίζεται στο μέρος της ζημιάς που δεν καλύπτει η ιδιωτική ασφάλιση.

Ο κ. Πουλάς ανέπτυξε τη θέση του ΠΑΣΟΚ ότι η κρατική αρωγή δεν πρέπει να περιορίζεται στην αποκατάσταση του χθες, αλλά να σχεδιάζει το αύριο, μέσα από ολιστικά σχέδια ανασυγκρότησης, σύγχρονες υποδομές, βιώσιμο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, προστασία του περιβάλλοντος, ανθεκτικότερες κατασκευές και πραγματική επανεκκίνηση της τοπικής οικονομίας.

Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε την ανάθεση της ανασυγκρότησης των περιοχών του Έβρου και της Βόρειας Εύβοιας που καταστράφηκαν από τις πυρκαγιές στον Σταύρο Μπένο, με στόχο ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Επισήμανε ότι το σχέδιο «Έβρος μετά», προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ, έμεινε στα χαρτιά και αντικαταστάθηκε τον Ιούλιο του 2026 από την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση, προϋπολογισμού μόλις 310 εκατ. ευρώ.

Αναφέρθηκε, τέλος, στην ανάγκη μόνιμης και επαρκούς στελέχωσης του μηχανισμού κρατικής αρωγής, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να λειτουργεί διαρκώς με παρατάσεις συμβάσεων ΙΔΟΧ και αναζήτηση προσωπικού μετά από κάθε καταστροφή. Ζήτησε να αποκτήσει επιτέλους το Υπουργείο οργανισμό εσωτερικής λειτουργίας, να καθοριστούν οργανικές θέσεις και να πραγματοποιηθούν διαγωνισμοί για την κάλυψη των κενών με μόνιμο προσωπικό, ώστε να διατηρείται και να αξιοποιείται η συσσωρευμένη εμπειρία.

Ο Ανδρέας Πουλάς σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την κρατική αρωγή, μία από τις οποίες, για το ανεκχώρητο, αφορολόγητο και ακατάσχετο της κρατικής και πρώτης αρωγής, υιοθετήθηκε από την κυβέρνηση, χωρίς όμως αυτό να αρκεί.

«Η κρατική αρωγή δεν είναι απλώς μία διαδικασία πληρωμής. Είναι κοινωνική υποχρέωση και δημόσια ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο που δοκιμάστηκε από μία καταστροφή. Ο άνθρωπος αυτός δεν ζητά προνόμιο ή χάρη. Ζητά να λειτουργήσει το κράτος», τόνισε.

Ολοκληρώνοντας, ανακοίνωσε ότι το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής καταψηφίζει το νομοσχέδιο επί της αρχής, επειδή δεν συγκροτεί ένα ολοκληρωμένο και επαρκώς στελεχωμένο σύστημα αποκατάστασης και μεταφέρει κρίσιμες επιλογές σε υπουργικές αποφάσεις. Παράλληλα, υπερψηφίζει επιμέρους ρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια, τον έλεγχο, την προστασία συγκεκριμένων κατηγοριών πληγέντων και τη διοικητική αποτελεσματικότητα.

Δείτε παρακάτω  το βίντεο: