Χτίζοντας ποιητικά καταφύγια (Της Γκέλης Ντηλιά)

Η ποίηση αποτελεί ανατομία της πραγματικότητας. Είναι γέφυρα της κοινωνικής και όχι μόνο αλήθειας, με τα προβλήματα της κάθε εποχής. Χρησιμεύει ως σανίδα σωτηρίας, αλλά και ως απόδραση, ως δράση και ως λύτρωση και κυρίως δεν κάνει διακρίσεις.

Ο ποιητής, που σύμφωνα με τον Πωλ Ελυάρ, είναι εκείνος που εμπνέει και όχι εκείνος που εμπνέεται, παρατηρεί, αφουγκράζεται και ερεθίζεται από τα συμβάντα. Η αποτίμησή του φαίνεται στους στίχους του. Κάθε ποίηση, πεζόμορφη ή όχι, φέρνει στην επιφάνεια τα τεκταινόμενα ή τα κατακρημνίζει. Τραβάει μια κόκκινη γραμμή και προειδοποιεί για τις συνέπειες, αν ο αναγνώστης την ξεπεράσει συνειδητά ή ασυνείδητα.

Στην ποίηση είμαστε όπως οι άστεγοι. Χτίζουμε καταφύγια με τις λέξεις, τα βομβαρδίζει το παρόν και ξεκινάμε από το μηδέν. Ευτυχώς, έχουμε πάντα χρόνο. Ας μην ξεχνάμε ότι στην ποίηση δεν είμαστε δημοσιογράφοι, δεν δίνουμε πληροφορίες, αλλά προσφέρουμε ομορφιά.

Ο ποιητής, ως μέρος του κόσμου, παραδίδει στιχουργικά ένα μέρος του κόσμου που τον συγκινεί, τον εξιτάρει ή τον θλίβει. Συχνά δίνει και τις απαντήσεις πάνω σε ζητήματα πρακτικά και άλλα. Κάθε ποιητής οφείλει να προτείνει λύσεις, ιδωμένες μέσα από το προσωπικό του φίλτρο ή ένα μεγεθυντικό φακό. Κάθε προσωπικό βίωμα είναι και συλλογικό. Ποτέ δεν είμαστε οι μόνοι που μας συμβαίνει κάτι θετικό ή αρνητικό. Είναι κι άλλοι σαν κι εμάς που βιώνουν τα ίδια ή σχεδόν τα ίδια. Τότε έρχεται η ποίηση για να τονίσει ακριβώς αυτό.

Ο ποιητικός λόγος έχει χρέος να δίνει τις πραγματικές διαστάσεις κάθε κοινωνικού φαινομένου, εφόσον η ποίηση έχει ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Μέσα στο ποιητικό σύμπαν συνυπάρχουν οι πάντες και τα πάντα και κυρίως ο χρόνος ως παρόν, παρελθόν και μέλλον.

Στο ερώτημα αν η ποίηση έχει τη δύναμη να αλλάξει τον κόσμο, η απάντηση είναι αρνητική. Μπορεί όμως ο αναγνώστης να βιώσει ανάταση με ένα στίχο που θα τον γεμίσει με όμορφα συναισθήματα.

Το ποίημα, όπως και οποιαδήποτε μορφή τέχνης, δεν χρειάζεται να το νιώσεις, αλλά να το καταλάβεις. Το ποίημα είναι η ύπαρξη του Θεού. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ποιητής είναι Άγιος.

Η παγκοσμιοποίηση της ποίησης έγκειται στο ότι οπουδήποτε, οποιοιδήποτε, οποτεδήποτε κάποιοι ζουν μια Ανάσταση ή έναν Γολγοθά. Κανείς δεν είναι μόνος ποτέ, γιατί πάντα στο πλάι του η φωνή ενός ποιητή τον συντροφεύει στα σκοτάδια να διαβεί το δάσος, μια νύχτα χωρίς άστρα, με μόνη πυξίδα τους στίχους.

Ακολουθεί ποίημα της υπογράφουσας.

Γραφείο Ταξιδιών «Η Ποίηση»

Η ποίηση είναι

ένα οργανωμένο ταξιδιωτικό γραφείο.

Σε στέλνει όπου θελήσεις

όταν αποφασίσεις να σαλπάρεις

έχοντας στις αποσκευές σου

στιχάκια-βαρκούλες

που με ασφάλεια θα σε πλοηγήσουν

στον διάπλου του πελαγωμένου σου εαυτού.


Η Γκέλη Ντηλιά είναι ποιήτρια βραβευμένη του Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών και συγγραφέας.