Τι έγινε μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια; (Αυτά γιατί δεν τα λέμε;)

Του Τόλη Κοϊνη: 

Έγιναν οι συνηθισμένες επιμνημόσυνες τελετές για την επέτειο της δολοφονίας του Κυβερνήτη Ιωάννου Καποδίστρια. Ακούσαμε και πάλι για το έργο του Κυβερνήτη και τις δυνάμεις που σχεδίασαν και εκτέλεσαν τον φόνο.

Πέρα από τους «πανηγυρικούς», που ακούμε κάθε χρόνο, και τις ουκ ολίγες επιστημονικές ημερίδες, που έχουν φιλοξενηθεί στο Ναύπλιο για το ανορθωτικό έργο του πιο αγνού Κυβερνήτη που πέρασε από τη Ελλάδα, ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΑΚΟΥΣΕΙ ΤΙΠΟΤΕ για αυτά που ακολούθησαν τη δολοφονία.

Με αυτή την ανάρτηση θα προσπαθήσω να αναφέρω περιληπτικά τα όσα έγιναν από 27/9/1831 ως το τέλος του 1832. Δλδ. μέχρι την αποβίβαση του Όθωνα στο Ναύπλιο και την ανάληψη πλήρους εξουσίας από την Αντιβασιλεία.


Τριανδρία και δίκη του Γεωργίου Μαυρομιχάλη

Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Καποδίστρια, ανέλαβε την εξουσία μια Τριανδρία ως διοικητική Επιτροπή. Την αποτελούσαν ο Αυγουστίνος Καποδίστριας, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Ιωάννης Κωλέττης. Δλδ. είχε αποκλειστεί εντελώς το Αγγλόφιλο κόμμα και ήταν 2-1 Ρωσόφιλοι με Γαλλόφιλους.

Τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη τον πέρασαν στρατοδικείο. Συνεδρίασε σε μια παράγκα στην Ακροναυπλία, που χρησιμοποιείτο ως «παντοπωλείο» (μάλλον κάτι σαν ΚαΨιΜι) και είχαν στήσει τέντες απ’ έξω. Ο Μαυρομιχάλης αρνήθηκε ότι μαχαίρωσε τον Καποδίστρια. Αλλά και δεν είπε ποιος το έκανε αυτό. Το μαχαίρι που προσκομίσθηκε τη δεύτερη μέρα της δίκης ήταν αδύνατο να είχε προκαλέσει την τομή στην κοιλιά του Καποδίστρια. 

Ο συνήγορός του, ο φοβερός Μάσων, αντί να στηριχθεί σε αυτά, τα αγνόησε και κυριολεκτικά έκαψε τον πελάτη του. Ισχυρίστηκε μόνο πως το Στρατοδικείο αυτό ήταν αναρμόδιο, γιατί ο Μαυρομιχάλης είχε διατελέσει Πρωθυπουργός και έπρεπε να δικαστεί από Ειδικό Δικαστήριο που θα το όριζε η Εθνοσυνέλευση… 

Τελικά επικράτησε η ερμηνεία του λοχαγού Αξελού, πως ήταν δολοφονία Ανωτάτου Άρχοντος και έπρεπε να δικαστεί από το Στρατοδικείο.

Τον Μαυρομιχάλη τον εκτέλεσαν στο 10/10/1831, εκεί που περίπου είναι το χειμερινό σινεμά.

Μονοκρατορία Αυγουστίνου και επανάσταση των Συνταγματικών

Η Τριανδρία έμεινε στην εξουσία μέχρι τον Δεκέμβρη του 1831. Τότε ο Κολοκοτρώνης πρότεινε τη διάλυσή της και την ανάληψη καθηκόντων Κυβερνήτη από τον Αυγουστίνο Καποδίστρια. Ήταν πολιτικό λάθος.

Οι Καποδιστριακοί συγκάλεσαν Εθνοσυνέλευση για να νομιμοποιήσουν τον Αυγουστίνο. Οι εργασίες της ξεκίνησαν στο Άργος και τέλειωσαν στο Ναύπλιο. Είναι η Ε΄ Εθνοσυνέλευση. Έκλεξε μια Γερουσία, ένα είδος Νομοθετικού Σώματος.

Ο Αυγουστίνος αποκατέστησε την εξουσία του στο Ναύπλιο και κυβέρνησε με τη βοήθεια της Γερουσίας.

Ο Κωλέττης πήγε στην Περαχώρα και έφερε όλους τους κλεφτοκαπεταναίους της Στερεάς Ελλάδας. Ζήτησε την παύση του Καποδίστρια και την ψήφιση Συντάγματος. Οι οπαδοί του ονομάστηκαν Συνταγματικοί.

Τους έταξε μεγάλη αμοιβή. Τους κορόιδεψε παρουσιάζοντας κάποια τσουβάλια με άμμο, πάνω είχαν μερικές χρυσές λίρες. Θα λάβαιναν τους λουφέδες όταν θα καταλάμβαναν το Ναύπλιο.

 Η πτώση του Αυγουστίνου και η μεταφορά του λειψάνου του Κυβερνήτη.

Προς αποφυγή του εμφύλιου πολέμου και επειδή η κοινή γνώμη στο Ναύπλιο είχε μεταστραφεί, ο Κολοκοτρώνης συμβούλευσε τον Αυγουστίνο να παραιτηθεί. Δεν είχε άλλη επιλογή. Πήρε το ταριχευμένο σώμα του νεκρού αδελφού του και μπάρκαρε σε ένα πλεούμενο για την Κέρκυρα. Οι αντίπαλοί του στο Ναύπλιο εκάγχαζαν πως πήρε τον «μπακαλιάρο» και την κοπάνησε. Θεωρούσαν πως είχαν παστώσει το σώμα του Κυβερνήτη.Τότε την ανώτατη αρχή της Ελλάδας την ανέλαβε μια 5 μελής επιτροπή, μερικές φορές γινόταν και 7 μελής, Διοικητική Επιτροπή. Για να το καταλάβουμε ήταν σαν να είχαμε 5 Προέδρους Δημοκρατίας ταυτοχρόνως!!!! Η οποία διόρισε Κυβέρνηση. Παράλληλα λειτουργούσε και η Γερουσία.

Χρεωκοπία, εκποίηση της οδού Μπουμπουλίνας, κλείσιμο Νοσοκομείου.

Η νέα αρχή περιλάμβανε εκπροσώπους και των τριών κομμάτων. Ήταν η χειρότερη που πέρασε ποτέ από την Ελλάδα. Οι επαρχίες δεν έστελναν τους φόρους. Τα Ταμεία άδειαζαν. Ο Μαυροκορδάτος ως γνώστης των Οικονομικών πήρε «δημοσιονομικά μέτρα», που θα λέγαμε σήμερα. Έκλεισε το Πολιτικό Νοσοκομείο απολύοντας το προσωπικό.

 
Έβαλε σε πλειστηριασμό τα οικόπεδα, που ήταν τότε στην ακρογιαλιά του λιμανιού, δηλαδή τη σημερινή οδό Μπουμπουλίνας, με την υποχρέωση οι πλειοδότες θα διαμόρφωναν και το κρηπίδωμα του λιμανιού μπροστά από τις νέες ιδιοκτησίες τους.

 
(Για αυτό έβαλα και τη φωτογραφία από προπολεμική καρτποστάλ της οδού Μπουμπουλίνας).
Παράλληλα, οι Ρουμελιώτες οπλαρχηγοί μαζί με τους άντρες τους είχαν καταλάβει την Άρεια και ζήταγαν τα υποσχεθέντα από τον Κωλέττη. Λεφτά όμως δεν υπήρχαν για αυτούς.

Η επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η κατάσταση στο Ναύπλιο είχε επιδεινωθεί. Οι υπουργοί κυκλοφορούσαν με ένοπλη σωματοφυλακή πάνω από δέκα άτομα στον καθένα. Η κοινή γνώμη είχε και πάλι μεταστραφεί υπέρ των Καποδιστριακών. Η Γερουσία είχε πάρει τα πάνω της και δεν μπορούσαν να την διαλύσουν. Οι κινήσεις των Αντικαποδιστριακών αποδεικνύονταν από λανθασμένες ως επικίνδυνες.Οι Ρουμελιώτες στην Άρεια είχαν μετατραπεί σε ληστοσυμμορίες που λεηλατούσαν τα χωριά της Αργολίδας. Η ισχύς της Κυβέρνησης έφτανε μόνο μέχρι την Πρόνοια.

Τότε εκδηλώθηκε το ενδιαφέρον των Μεγάλων Δυνάμεων. Αποφάσισαν να οριστεί Βασιλιάς της Ελλάδας, ο δευτερότοκος γιος του Λουδοβίκου της Βαυαρίας.

Επειδή ήταν ακόμα πιτσιρικάς θα τον συνόδευε μια Αντιβασιλεία και ένα εκστρατευτικό σώμα.
Μετά ανάγκασαν, οι Δυνάμεις, την Οθωμανική Αυτοκρατορία να αναγνωρίσει τα σύνορα του Βασιλείου της Ελλάδας. Έτσι πήραμε αμαχητί την Λαμία και όλη την πεδιάδα της Φθιώτιδας καθώς και όλη την σημερινή Αιτωλοακαρνανία.

 
Δεν ήταν διπλωματική επιτυχία της Ελληνικής Κυβέρνησης, η οποία ούτε καν εκπροσωπήθηκε στις σχετικές συζητήσεις. Αλλά του Αντιβασιλιά Έυδεκ, ο οποίος είχε πολεμήσει ως Φιλέλληνας, γνώριζε τον τόπο, για αυτό απαίτησε να κατοχυρωθούν στην Ελλάδα δυο μεγάλες πεδινές εκτάσεις («για να μπορεί να θρέψει τον πληθυσμό της»).

 
Οι Τούρκοι τα δεχτήκαν όλα, γιατί είχαν μπλέξει σε πόλεμο με την Αίγυπτο και ο Ιμπραήμ είχε εισβάλει στην Μικρά Ασία.

Η επέμβαση των δυνάμεων δεν περιορίστηκε σε αυτά. Αποβίβασαν αγήματα στο Ναύπλιο και ανέλαβαν την διοίκηση των φρουρίων. Έτσι στην πρωτεύουσα της Ελλάδας κυμάτιζαν μόνον οι σημαίες τους. Με αυτόν τον τρόπο το Ναύπλιο σώθηκε από βέβαιη λεηλασία από τους Ρουμελιώτες.

 Γαλλική κατοχή του Ναυπλίου και Εθνοσυνέλευση.

Επειδή τα αγήματα των ναυτών από τα καράβια των Δυνάμεων δεν θεωρήθηκαν επαρκή, οι «Αντιπρέσβεις» συναπεφάσισαν να καταλάβει το Ναύπλιο Γαλλικός στρατός. Έτσι η τρίχρωμη σημαία έμεινε να κυματίζει μόνη της στα κάστρα του Ναυπλίου. Για το Ναυπλιώτικο λαό οι Γάλλοι ήταν προτιμότεροι από τους Ρουμελιώτες της Άρειας.

Οι Αντικαποδιστριακοί έστησαν μια νέα Εθνοσυνέλευση. Δεν αναγνώρισαν την προηγούμενη των Καποδιστριακών. Την ονόμασαν «Δ’ κατά συνέχειαν Εθβοσυνέλευση», έστησαν μια παράγκα εκεί που είναι τώρα το Γ΄ Δημοτικό, στην Πρόνοια, και άρχισαν τις συνεδριάσεις.

 
Αναγνώρισαν τον Όθωνα ως βασιλιά και αποφάσισαν την κατάργηση της Γερουσίας. Δεν ολοκλήρωσαν τις εργασίες τους.Όρμησαν στην Εθνοσυνέλευση οι Ρουμελιώτες από την Άρεια, έπιασαν τους πλουσιότερους βουλευτές ομήρους και τους υπόλοιπους τους ξεβράκωσαν και τους έστειλαν στο Ναύπλιο.

 
(Ο μύθος λέει ότι τους παρακίνησε ο Εγγλέζος πρέσβης που τον συνάντησαν εκείνο το πρωί, εκεί που τώρα είναι η Ενδεκάτη. Δεν αποδεικνύεται.)

Μέσα στον γενικό χαμό κατέφθασε στην Άρεια και ο Θεοδωράκης Γρίβας, που εκτός από Ρουμελιώτες είχε στις διαταγές του και Τουρκαλβανούς.

Έτσι πήρε το Προεδρείο της Συνέλευσης απόφαση διακοπής εργασιών. Δεν ψήφισε Σύνταγμα, παρά μόνο ότι βασιλιάς θα ήταν ο Όθωνας. Με αυτές τις κινήσεις άνοιξαν τον δρόμο για την απόλυτη Μοναρχία οι υποτιθέμενοι Συνταγματικοί.

 
Η σφαγή του Άργους.

Το φινάλε της μεταΚαποδιστριακής εποχής ήταν ακόμα πιο τραγικό. Τον Γενάρη του 1833 όταν φτάσανε τα καράβια με τον Όθωνα στα ανοιχτά και πριν ξεμπαρκάρει ο νέος βασιλιάς, η Γαλλική φρουρά εγκατέλειψε το Ναύπλιο και πήγε στο Άργος, εκεί βρήκανε πρόφαση και άρχισαν να εκτελούν αμάχους. Πάνω από 200 Αργείτες έχασαν τη ζωή τους. Ο φόβος παρέλυσε κάθε επιθυμία αντίδρασης προς τους νέο-ερχόμενους Βαυαρούς.

Ο λαός του Ναυπλίου είχε απαυδήσει από αυτήν την κατάσταση. Τα οικονομικά ήταν τρισάθλια. Ένας υπάλληλος της Κυβέρνησης αναζήτησε βάρκα για να πάει στο καράβι του Όθωνα. Ο βαρκάρης ζήτησε ναύλα. Στο Δημόσιο Ταμείο δεν υπήρχε δεκάρα τσακιστή και στο Τελωνείο μόνο μια δεκάρα.

Αυτά για την μετά-Καποδιστριακή εποχή. Επειδή η παρουσίαση των γεγονότων γίνεται πολύ ρετουσαρισμένη από την Βικιπαίδεια και την Τεχνητή Νοημοσύνη, ξαναδιαβάστε τη «Ναυπλία» του Μ. Λαμπρινίδη.