Γ. Γαβρήλος: Απροστάτευτοι οι παραγωγοί λαδιού απέναντι στις αθέμιτες μεθόδους νοθεύσεων και ελληνοποιήσεων

 Ερώτηση προς τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Ανάπτυξης κατέθεσε ο Γιώργος Γαβρήλος σχετιικά με τις αθρόες ελληνοποιήσεις ελαιόλαδου και τις πρακτικές νόθευσης που κατακλύζουν την αγορά και καταπνίγουν το εισόδημα των πραγματικών παραγωγών.

Όπως σημειώνει ο βουλευτής Αργολίδας στην Ερώτησή του, το ελληνικό ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα της ελληνικής αγροτικής παραγωγής, με ιδιαίτερη οικονομική και εξαγωγική σημασία για τη χώρα και καθοριστική συμβολή στο εισόδημα χιλιάδων παραγωγών.

Ιδιαίτερα για τις ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Πελοποννήσου, όπως η Αργολίδα, η προστασία της ποιότητας, της αυθεντικότητας και της ελληνικής προέλευσης του προϊόντος συνδέεται άμεσα με το εισόδημα των παραγωγών αλλά και με τη βιωσιμότητα της τοπικής οικονομίας.

Ωστόσο, η κατάσταση που διαμορφώνεται αυτή την στιγμή στην αγορά προκαλεί σοβαρό προβληματισμό τόσο για το ίδιο το μέλλον της ελληνικής ελαιοπαραγωγής, όσο και για την προστασία των καταναλωτών και την αξιοπιστία του χαρακτηριστικού αυτού ελληνικού προϊόντος.

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, σημαντικές ποσότητες ελληνικού ελαιόλαδου παραμένουν αδιάθετες, την ίδια στιγμή που στην αγορά κυκλοφορεί εισαγόμενο ελαιόλαδο, ιδίως από χώρες της Αφρικής, το οποίο αναμειγνύεται παρανόμως και διατίθεται ως ελληνικό. Τα στοιχεία μάλιστα μιλούν από μόνα τους: Κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 – Μαρτίου 2026, οι εισαγωγές ελαιόλαδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες ανήλθαν σε 121.481 τόνους, εκ των οποίων 98.421 τόνοι προέρχονταν από την Τυνησία. Η αύξηση των εισαγωγών από τρίτες χώρες σε σχέση με την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο ήταν 15,3%.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της Ειδικής Έκθεσης 01/2026 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα συστήματα ελέγχου του ελαιόλαδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει, μεταξύ άλλων, ότι η ιχνηλασιμότητα του ελαιόλαδου πέραν των εθνικών συνόρων δεν διασφαλίζεται πάντοτε και ότι οι έλεγχοι δεν εφαρμόζονται ομοιόμορφα μεταξύ των κρατών-μελών.

 

Το ζήτημα δεν αφορά, ασφαλώς, τη νόμιμη εισαγωγή ελαιόλαδου από τρίτες χώρες. Αφορά την αποτελεσματικότητα των ελέγχων ώστε κάθε προϊόν που διακινείται στην ελληνική αγορά να φέρει ακριβή και μη παραπλανητική ένδειξη ως προς την προέλευση, την ποιότητα και την κατηγορία του. Η τυχόν διοχέτευση εισαγόμενου προϊόντος ως ελληνικού συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των Ελλήνων παραγωγών και ταυτόχρονα παραπλάνηση του καταναλωτή.

Επειδή οι ίδιοι οι παραγωγοί καταγγέλλουν ανεπαρκείς ελέγχους στην αγορά και ζητούν ουσιαστική παρέμβαση των ελεγκτικών μηχανισμών για την προστασία της ελληνικής παραγωγής,

Επειδή οι υπηρεσίες που καλούνται να ιχνηλατήσουν μια σύνθετη αλυσίδα: από την εισαγωγή και τη διακίνηση χύμα ελαιόλαδου, έως την αποθήκευση, την τυποποίηση, την ανάμειξη και την τελική διάθεση στον καταναλωτή, είναι υποστελεχωμένες,

Επειδή η ελαιοπαραγωγή αποτελεί πυλώνα της εθνικής οικονομίας αλλά και των τοπικών κοινωνιών, με τον ελληνικό πρωτογενή τομέα να βασίζεται σε αυτήν

Επειδή η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι η ελληνική παραγωγή δεν θα υφίσταται τις συνέπειες ενός αθέμιτου ανταγωνισμού και ότι ο καταναλωτής θα γνωρίζει με ακρίβεια τι αγοράζει και από πού προέρχεται, με κανόνες που να τηρούνται, ισχυρό θεσμικό πλαίσιο και πλήρη διαφάνεια αναφορικά με τους ελέγχους και τα αποτελέσματα αυτών

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Πόσοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί κατά την τελευταία τριετία σε εισαγωγείς, εμπόρους, αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, ελαιοτριβεία και τυποποιητήρια ελαιόλαδου, με ειδική αναφορά σε ελέγχους ιχνηλασιμότητας και προέλευσης; Πόσοι από αυτούς αφορούσαν προϊόντα προερχόμενα από τρίτες χώρες;
2. Πώς διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα του ελαιόλαδου από την είσοδό του στη χώρα έως την τελική διάθεσή του στον καταναλωτή; Υπάρχει διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων των αρμόδιων υπηρεσιών, ώστε να μπορεί να εντοπιστεί η προέλευση και η διαδρομή κάθε παρτίδας ελαιόλαδου;
3. Υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τις ποσότητες ελαιόλαδου που εισήχθησαν απευθείας στην Ελλάδα από την Τυνησία, την Αίγυπτο, το Μαρόκο και άλλες τρίτες χώρες κατά τα έτη 2024, 2025 και 2026; Ποιοι είναι οι βασικοί προορισμοί των εισαγόμενων ποσοτήτων και σε ποιες κατηγορίες προϊόντων αφορούν;
4. Ειδικότερα για την Αργολίδα, πόσοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί σε ελαιοτριβεία, αποθηκευτικούς χώρους, επιχειρήσεις τυποποίησης, χονδρεμπόρους και σημεία λιανικής πώλησης ελαιόλαδου κατά τα έτη 2024-2026 και ποια ήταν τα αποτελέσματα;
5. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει σε στοχευμένο πρόγραμμα ελέγχων στην Πελοπόννησο κατά την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου, με ιδιαίτερη έμφαση στις εισαγωγές από τρίτες χώρες, στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης και τυποποίησης και στην ορθότητα της αναγραφόμενης προέλευσης;
6. Υπάρχει μηχανισμός διασταύρωσης των στοιχείων εισαγωγής ελαιόλαδου με τα στοιχεία παραγωγής, ελαιοκομικού μητρώου, δηλώσεων συγκομιδής, ελαιοτριβείων και τυποποιητηρίων, ώστε να εντοπίζονται ασυνήθιστες αποκλίσεις στις ποσότητες;
7. Με δεδομένες τις διαπιστώσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις αδυναμίες της διασυνοριακής ιχνηλασιμότητας, ποια πρόσθετα μέτρα προτίθεται να λάβει η ελληνική Πολιτεία για την ενίσχυση των ελέγχων στην εισαγωγή, διακίνηση και τυποποίηση ελαιόλαδου;
8. Είναι επαρκώς στελεχωμένες οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών της Πελοποννήσου και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί που είναι επιφορτισμένοι με τους ελέγχους στον ελαιοκομικό τομέα; Ειδικότερα, ποια είναι σήμερα η στελέχωση των αρμόδιων ΔΑΟΚ Πελοποννήσου και ποιες ανάγκες έχουν καταγραφεί;
9. Προτίθεται η κυβέρνηση να δημοσιοποιεί συγκεντρωτικά και σε τακτική βάση τα αποτελέσματα των ελέγχων στον τομέα του ελαιόλαδου, συμπεριλαμβανομένων των παραβάσεων που αφορούν την προέλευση, την ιχνηλασιμότητα, τη νοθεία και την παραπλανητική επισήμανση;
10. Τέλος, ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για την προστασία του Έλληνα ελαιοπαραγωγού από αθέμιτες πρακτικές στην αγορά, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία σημαντικές ποσότητες ελληνικού ελαιόλαδου παραμένουν, σύμφωνα με τις καταγγελίες των παραγωγών, αδιάθετες και οι τιμές παραγωγού δέχονται σημαντικές πιέσεις;