Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος
Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος:
Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος
Η κρίση στη Θέουτα ανέδειξε ότι η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια και αποτελεί ένα σύνθετο ζήτημα, με σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και γεωπολιτικές διαστάσεις.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτύπωσε τη στρατηγική μετάβαση που συντελείται τα τελευταία χρόνια στη Συμμαχία σε σχέση με τον τρόπο που προσεγγίζεται από τους συμμάχους η ασφάλεια, η αποτροπή και η συλλογική άμυνα στον 21ο αιώνα.
Η αναβολή της ψήφισης του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση για τον προσεχή Οκτώβριο, προσφέρεται αφενός για μια στρατηγική αποτίμηση της τουρκικής απόφασης και αφετέρου, για μια ψύχραιμη ανασκόπηση του τρόπου με τον οποίο διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος για τα εθνικά θέματα στην Ελλάδα.
Ο πατριωτισμός, ως έννοια πολιτικής ταυτότητας και συλλογικής αναφοράς, συχνά διασταυρώνεται στη δημόσια σφαίρα με τον λαϊκισμό, ο οποίος τείνει να απλοποιεί τον πολιτικό ανταγωνισμό μέσα από τη διχοτομία «λαός» και «ελίτ».
Η μερική ή πλήρης αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα αποτελούσε ιστορική καμπή για το διεθνές σύστημα ασφάλειας, υπονομεύοντας τη διατλαντική αρχιτεκτονική που διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το τελευταίο διάστημα, η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και του ΝΑΤΟ, με σταθερό προσανατολισμό στη Δύση και στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και το Ισραήλ έχει αναβαθμιστεί γεωπολιτικά.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις συνιστούν διαχρονικά ένα από τα πλέον σύνθετα και κρίσιμα πεδία άσκησης της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.
Συμπληρώνονται φέτος 30 χρόνια από την κρίση των Ιμίων, κατά την οποία η Ελλάδα κλήθηκε να αντιμετωπίσει μία από τις σοβαρότερες εθνικές κρίσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Όπως έχω επισημάνει σε προηγούμενο άρθρο μου, με τίτλο «Αναζήτηση πορείας σε έναν κόσμο που αναδιατάσσεται» (10/3/2025), το πολυμερές σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο κυριάρχησε στις διεθνείς σχέσεις για σχεδόν οκτώ δεκαετίες, τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Η ομόφωνη ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την 43η Γενική Διάσκεψη της UNESCO, η οποία ολοκληρώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2025, στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν και έλαβε την υποστήριξη 90 κρατών–μελών, συνιστά εξέλιξη υψίστης εθνικής σημασίας για την Ελλάδα και τον διεθνή της ρόλο.
Η 6η σύνοδος της Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TEC), που έλαβε χώρα στο Ζάππειο (6-7/11/2025), με τη συμμετοχή του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας και του Global Energy Center του Atlantic Council, σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στο πεδίο της ενεργειακής συνεργασίας.
Στον σύγχρονο κόσμο της γεωπολιτικής και των διεθνών σχέσεων, η αντίληψη συχνά υπερβαίνει την αντικειμενική πραγματικότητα.
Τα τελευταία γεγονότα στην Ευρώπη δείχνουν ότι η Ρωσία επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της όχι μόνο μέσω της προβολής στρατιωτικής ισχύος και της εργαλειοποίησης της ενέργειας, αλλά και μέσω της προπαγάνδας, της παραπληροφόρησης και των υβριδικών απειλών, οι οποίες λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές της γεωπολιτικής της ισχύος.
Όπως είναι γνωστό, η προγραμματισμένη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν στη Νέα Υόρκη δεν πραγματοποιήθηκε.
Η πρόσφατη παραβίαση των πολωνικών συνόρων από ρωσικά drones στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου 2025, αναδεικνύει την εντεινόμενη χρήση υβριδικών τακτικών από τη Ρωσία εναντίον των αντιπάλων της.
Στις 24 Ιουλίου 2025, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας, ανακοίνωσε τη Β΄ Φάση της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030», παρουσιάζοντας μια σειρά εκτεταμένων παρεμβάσεων στη Δομή και την Οργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, με απώτερο στόχο τον εκσυγχρονισμό τους.