Την ώρα που οι Αργολιδείς ψαράδες βλέπουν σημαντική μείωση του εισοδήματός τους, καταστροφές των μέσων αλιείας τους και αλλαγή της συνολικής βιοποικιλότητας του κόλπου, αποτέλεσμα της οποίας και η μεγάλη παρουσία λαγοκέφαλων στα ντόπια νερά, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απαντά με θεωρίες και δήθεν χρηματοδοτούμενα ποσά που πρόκειται κάποια στιγμή να δοθούν, ενώ το Υπουργείο Ναυτιλίας δηλώνει παντελώς αναρμόδιο.
Οι ψαράδες απαιτούν εδώ και τώρα μια λύση σχετικά με τις αποζημιώσεις των μέσων αλιείας τους, ένα κόστος που λόγω της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει γενικά πρωτογενής τομέας, δεν μπορούν πια να τις σηκώσουν μόνοι τους. Ζητούν άμεσες αποζημιώσεις για τις καθημερινές φθορές και ζημιές που υφίστανται, ενώ χρειάζονται ένα συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο πρόγραμμα από την πλευρά της Πολιτείας, έτσι ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση του επικίνδυνου αυτού είδους.
Μέχρι στιγμής, παρά τα «θα» και τις υποσχέσεις περί μελλοντικών δράσεων, η Κυβέρνηση δεν έχει λάβει κανένα μέτρο για την στήριξη των αλιέων, την προστασία των τοπικών οικοσυστημάτων και την επίλυση αυτής της μάστιγας που καταστρέφει τον αλιευτικό κλάδο.
ΘΕΜΑ: Απάντηση στην υπ΄ αριθμ. 2020/19-12-2025 Ερώτηση
Σχετικά με την παραπάνω Ερώτηση που κατέθεσαν οι κ.κ. Βουλευτές, όπως αναγράφονται στον
πίνακα αποδεκτών, για τα θέματα της αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και
Τροφίμων, σας πληροφορούμε τα εξής:
Η αλιεία αποτελεί βασικό πυλώνα της πρωτογενούς παραγωγής, με ιδιαίτερη σημασία για τις
παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της χώρας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,
σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία και τον αλιευτικό τομέα, εφαρμόζει ολοκληρωμένη
πολιτική για τη βιώσιμη διαχείριση των αλιευτικών πόρων και την προστασία της θαλάσσιας
βιοποικιλότητας. Η πολιτική αυτή ευθυγραμμίζεται με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική της Ε.Ε. και
τα χρηματοδοτικά εργαλεία του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» 2021–
2027, με έμφαση στην αντιμετώπιση νέων προκλήσεων, όπως η κλιματική κρίση και τα εισβολικά
είδη.
Το σχετικό διεθνές και ενωσιακό πλαίσιο θεμελιώνεται με την Απόφαση 82/72/ΕΟΚ, με την
οποία υιοθετήθηκε η Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού
περιβάλλοντος, ενώ με την Απόφαση 93/626/ΕΟΚ εγκρίθηκε η Διεθνής Σύμβαση για τη Βιολογική
Ποικιλομορφία του ΟΗΕ.
Οι συμβάσεις αυτές δεσμεύουν τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. στη λήψη
ενδεδειγμένων μέτρων για τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλομορφίας και των οικοτόπων
ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας.
Η Ελλάδα, ως συμβαλλόμενο μέλος, αλλά και ως κράτος μέλος της Ε.Ε., λαμβάνει διαχρονικά
μέτρα και εφαρμόζει πολιτικές, οι οποίες, μεταξύ άλλων, έχουν ως στόχο τον μετριασμό των
δυσμενών επιπτώσεων της εισαγωγής και εξάπλωσης ξένων ειδών στη βιοποικιλότητα των
υδάτων της Ένωσης. Για τη χώρα μας ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ξένα είδη που μπορούν να
καταστούν χωροκατακτητικά (χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Λαγοκέφαλου), με σοβαρές
δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, άλλα και με οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Το πρόβλημα εξάπλωσης του εν λόγω είδους δεν αφορά μόνο τη χώρα μας, αλλά και όλες τις
χώρες της Μεσογείου και, κυρίως, τις δύο χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Για τον λόγο αυτό,
εξετάζεται και σε περιφερειακό επίπεδο από την Ε.Ε. και από Περιφερειακές Οργανώσεις (Γενική
Επιτροπή για την Αλιεία στη Μεσόγειο GFCM) και αποτελεί στόχο του MedFish4Ever, αλλά και
του Action Plan της GFCM, με σκοπό τη δυνατότητα συμπλήρωσης της υφιστάμενης γνώσης και
τη συλλογή νέων δεδομένων για τον περιορισμό των επιπτώσεων των θαλάσσιων εισβολικών
ειδών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της βιοποικιλότητας και τον
περιορισμό της εξάπλωσης των εισβολικών ειδών καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 1143/2014 και τους συναφείς Εκτελεστικούς Κανονισμούς 2016/1141, 2017/1263 και 2019/1262,
οι οποίοι θεσπίζουν και επικαιροποιούν τον ενωσιακό κατάλογο των χωροκατακτητικών ξενικών
ειδών και τα αντίστοιχα μέτρα πρόληψης, διαχείρισης και μετριασμού των επιπτώσεών τους. Το
πλαίσιο αυτό θέτει τις αναγκαίες βάσεις και τα θεσμικά εργαλεία για την προστασία των
οικοσυστημάτων από τις δυσμενείς επιδράσεις των εισβολικών ειδών.
Για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 1143/2014 εκδόθηκε η ΚΥΑ 15162/3055/2021 (Β΄ 5697),
με την οποία ορίστηκε ως κεντρική συντονιστική αρχή η Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού
Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στις
αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται η εκπόνηση σχεδίων δράσης για τις διαδρομές εισαγωγής
των χωροκατακτητικών ξενικών ειδών, ο έλεγχος της εξάπλωσης και της εισαγωγής τους, η
εφαρμογή διαχειριστικών μέτρων, η αποκατάσταση οικοσυστημάτων που έχουν πληγεί και η
σύνταξη και τήρηση του εθνικού καταλόγου των ειδών αυτών.
Ακολούθως, εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 68189/2413/2023 (Β’4144) απόφαση του Υπουργείου
Περιβάλλοντος και Ενέργειας περί έγκρισης Σχεδίου Δράσης (ΣΔ) για τη διαδρομή εισαγωγής των
ΧΞΕ στην Ελλάδα για τα έτη 2023-2029. Ο σκοπός του ΣΔ είναι η αντιμετώπιση της ακούσιας
εισαγωγής και εξάπλωσης, μέσω των τριών διαδρομών εισαγωγής προτεραιότητας, των ΧΞΕ
ενδιαφέροντος στην επικράτεια της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών θαλάσσιων
υδάτων.
Σε εθνικό επίπεδο, για την εφαρμογή των ανωτέρω Κανονισμών, επισπεύδουσες αρχές είναι
υπηρεσίες και φορείς του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και, όπου απαιτείται,
συμπράττουν και άλλα Υπουργεία, όπως το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων
(ΥΠΑΑΤ) και το Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, με δεδομένο ότι αφορούν στην
προστασία της βιοποικιλότητας και τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού
περιβάλλοντος.
Πρόσφατα, παραλήφθηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μελέτη του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. (Ελληνικό Κέντρο
Θαλάσσιων Ερευνών), με αντικείμενο την κατάρτιση σχεδίου δράσης διαχείρισης του
πληθυσμού του λαγοκέφαλου. Στην εν λόγω σύμβαση προβλέπονται προτάσεις και μέτρα
διαχείρισης, ανάλυση κόστους-οφέλους, πρόγραμμα παρακολούθησης των μέτρων,
αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης κ.λπ.
Επισημαίνεται ότι από την αρχική εμφάνιση και εξάπλωση του λαγοκέφαλου, η Πολιτεία
αξιοποίησε τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία του τομέα Αλιείας για την υποστήριξη
στοχευμένων παρεμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό ενισχύθηκαν ερευνητικά και πιλοτικά έργα με
συνολικούς προϋπολογισμούς ύψους, 1,63 εκατομμύρια ευρώ.
Περαιτέρω κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος «Αλιεία,
Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (Π.Αλ.Υ.Θ.), που πραγματοποιήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025,
ανακοινώθηκε ο προγραμματισμός έκδοσης πρόσκλησης, εντός του πρώτου τετραμήνου του
2026, με προϋπολογισμό ενός (1) εκατομμυρίου ευρώ.
Στόχος της δράσης είναι ο περιορισμός
της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου μέσω στοχευμένης αλίευσης.
Στο πλαίσιο του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (Π.Αλ.Υ.Θ.) 2021-2027,
που χρηματοδοτείται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2021/1139 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο
Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ) και το οποίο διαχειρίζεται η Ειδική Υπηρεσία
Διαχείρισης του Προγράμματος “Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα” (Ε.Υ.Δ. Π.Αλ.Υ.Θ.) του
ΥΠΑΑΤ, εξετάζεται η υλοποίηση δράσης για την εφαρμογή λύσεων διαχείρισης ΧΞΕ, στο πλαίσιο
του ειδικού στόχου 1.6 (Συμβολή στην προστασία και στην αποκατάσταση της υδρόβιας
βιοποικιλότητας και των υδρόβιων οικοσυστημάτων). Στην παρούσα φάση, η Ε.Υ.Δ. Π.Αλ.Υ.Θ. του
ΥΠΑΑΤ ετοιμάζει την ενεργοποίηση της εν λόγω δράσης.
Όσον αφορά τα αναφερόμενα στο κείμενο της Ερώτησης 2020/19-12-25 για την εφαρμογή
συγκεκριμένων μέτρων στην Κύπρο, αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος έχει μικρότερη
ακτογραμμή, καθώς και λιγότερες και διαφορετικού τύπου αλιευτικές κοινότητες σε σχέση με τη
χώρα μας, γεγονός που διευκολύνει συγκριτικά τον συντονισμό και την εφαρμογή των μέτρων
οικονομικής ενίσχυσης για τον περιορισμό της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου.
Σε κάθε
περίπτωση, το ΥΠΑΑΤ εξετάζει το ενδεχόμενο της εφαρμογής περιφερειακών δράσεων στις
παράκτιες περιοχές, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες και την ένταση του προβλήματος ανά
περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την εκτεταμένη διασπορά - εξάπλωση του λαγοκέφαλου από το
Ιόνιο μέχρι το Αιγαίο και το Λιβυκό Πέλαγος.
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΛΛ
