(1).webp "ΒΙΟΚΑΡΠΟΣ")
Πλησιάζει η 25η Μαρτίου. Ευκαιρία να θυμηθούμε λίγα πράγματα από την Ιστορία μας. Μέσα στη ζοφερή ατμόσφαιρα των πολέμων που μας περιβάλλουν, καλό είναι να σκαλίζουμε, λίγο, το παρελθόν και να διδασκόμαστε.
Θα ασχοληθώ σε αυτή την ανάρτηση με τον «χειρότερο» Πρωθυπουργό που πέρασε από την Ελλάδα… όταν αυτή είχε περιορισθεί στο Ναύπλιον και τα πέριξ.
Γεώργιος Κουντουριώτης.
Η οικογένειά του μετακόμισε από τη Ναυπλία στην Ύδρα το 1715, όταν οι Οθωμανοί έδιωξαν όλους τους Έλληνες από εδώ… Φύγανε με το επώνυμο Ζέρβας και από αγρότες έγιναν ναυτικοί. (Όπως πολλοί άλλοι Αρβανίτες της Ναυπλίας, που πήγανε τότε διωγμένοι στις Σπέτσες και την Ύδρα).
Συναλλάσσονταν με τα Κούντουρα της Μεγαρίδας και υιοθέτησαν τις φορεσιές του χωριού αυτού. Τους βγήκε το παρατσούκλι «Κουντουριώτης» και το κράτησαν για επώνυμο.
Από το 1774, που απέκτησαν το δικαίωμα να σηκώνουν Ρωσική σημαία στα καράβια τους, επέκτειναν τις επιχειρήσεις τους. Οι δουλειές άνοιξαν για τα καλά. Την εποχή των πολέμων της Γαλλικής Επανάστασης και του Μεγάλου Ναπολέοντα έγινε εξαιρετικά κερδοφόρο το εμπόριο σταριού από τη Ρωσία στα Γαλλικά (και όχι μόνο) λιμάνια. Έσπαζαν το εμπάργκο που επέβαλαν οι εμπόλεμοι και πουλούσαν πανάκριβα. Αμύθητος ο πλούτος που απέκτησαν.
Μετά την ήττα του Ναπολέοντα (1815) οι δουλειές έπεσαν. Οι Κουντουριώτες επιβίωσαν αποκτώντας σχέσεις και με τους Άγγλους, οι οποίοι τότε άρχισαν να εκτιμούν τη στρατηγική θέση της Ανατολικής Μεσογείου για την επικοινωνία με τις Ινδίες.
Το 1821 επικεφαλής της οικογενειακής επιχείρησης ήταν οι τρεις:
1) Λάζαρος Κουντουριώτης, θεωρούμενος ως ο πλουσιότερος Έλληνας εκείνης της περιόδου
2) Γεώργιος Κουντουριώτης, αυτός που θα ασχολούνταν με τα κοινά
3) Ιωάννης Ορλάνδος, ο γαμπρός τους που θεωρείτο ότι είχε μεγάλες γνώσεις οικονομικών.
Στην έναρξη της Επανάστασης, είχαν αρνητική στάση. Όταν 30/3/1821 καταλαμβάνουν την εξουσία στην Ύδρα οι Φιλικοί με τον Αντώνη Οικονόμου και με την υποστήριξη των ναυτών, οι Κουντουριώτες είδαν να φεύγει η γη κάτω από τα πόδια τους. Μετά από δύο μήνες σχεδίασαν πραξικόπημα και εκτόπισαν τον Οικονόμου από το νησί.
Στη συνέχεια, τον Δεκέμβρη του 1821 οργάνωσαν έξω από το Άργος τη δολοφονία του. Είχαν κάνει τις συμφωνίες τους με τους κοτζαμπάσηδες και τον μεγάλο καλπονοθευτή Μαυροκορδάτο, να εμφανιστούν ως εκπρόσωποι της Ύδρας στην Εθνοσυνέλευση (ξεκίνησε στο Άργος, αλλά τέλειωσε στην Επίδαυρο).
Η Εθνοσυνέλευση έβγαλε ένα Εκτελεστικό (δλδ. μια Κυβέρνηση) με Πρόεδρο τον Μαυροκορδάτο και μια θέση δόθηκε στον Ορλάνδο. Ήταν η πρώτη τους εκλογική νίκη. (χάρις σε μαϊμού - αντιπροσώπους).
Στη θητεία αυτής της Κυβέρνησης, το μόνο κατόρθωμα του Ορλάνδου ήταν να βοηθήσει με τη στάση του τους Τούρκους του Ναυπλίου να μην παραδοθούν στους Έλληνες.
Συγκεκριμένα, οι Οθωμανοί είχαν παραδώσει στους Έλληνες το Μπούρτζι (19/6/1822) και είχαν δεχθεί μια Επιτροπή να εισέλθει στην πόλη μας και να καταγράψει τις Τουρκικές περιουσίες.
Στην Επιτροπή αυτή μετείχαν μεταξύ άλλων ο Ορλάνδος και ο Παπαφλέσσας. Τσακώθηκαν. Ο Ορλάνδος ήθελε να δοθεί στους Κουντουριώτες ακίνητη περιουσία μέσα στο Ναύπλιο, ανάλογη της προσφοράς τους. Αφορμή στάθηκε το σπίτι του Χασάν μπεη. Ήταν, λένε οι ιστορικοί, κοντά στην Πύλη της Ξηράς και ήταν το πιο ψηλό. Ο Παπαφλέσσας διαφώνησε μαζί του. Ο Ορλάνδος τσαντίστηκε, έφυγε από το Ναύπλιο, δεν έστειλε καράβια να πάρουν τους Τούρκους, ναυάγησε η παράδοση της πόλης, εμφανίστηκε ο Δράμαλης και έπιασαν ομήρους τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής, με εξαίρεση τον Παπαφλέσσα, που πρόλαβε και δραπέτευσε.
Η Κυβέρνηση Μαυροκορδάτου τον Ιούλιο του 1822 διαλύθηκε. Οι Τούρκοι ανακατέλαβαν την μέχρι τότε πρωτεύουσα, την Κόρινθο, αμαχητί. Την κατάσταση έσωσε ο Κολοκοτρώνης, νικώντας στα Δερβενάκια τους Τούρκους.
Τον Σεπτέμβριο του 1822, ενωμένα τα καράβια από όλα τα νησιά, έσωσαν την Ύδρα και τις Σπέτσες, από τον Οθωμανικό Στόλο (εξ ου κι ο γνωστός εορτασμός της «Αρμάτας» κάθε Σεπτέμβρη στις Σπέτσες).
Την άνοιξη του 1823 έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος. Ο απόλυτος διχασμός. Από την μια οι «Ολιγαρχικοί» δλδ. κοτσαμπάσηδες Πελοποννήσου, καραβοκύρηδες Ύδρας, Σπετσών κλπ., Φαναριώτες, και δεσποτάδες και από την άλλη οι «Δημοκρατικοί» δλδ. Κολοκοτρώνης, Υψηλάντης και Ανδρούτσος.
Στα Αγιαννήτικα Καλύβια Άστρος) οι μεν στα Μελιγγίτικα Καλύβια Μελιγού) οι άλλοι. Τελικά, εκλέγεται νέο Εκτελεστικό υπό τον Γεώργιο Κουντουριώτη.
Οδήγησε την Ελλάδα, συνειδητά, στους Εμφύλιους πολέμους και στην τοκογλυφική υποδούλωση στους Άγγλους.
Για τη σύναψη των δανείων έστειλαν τον Ορλάνδο στο εξωτερικό. Το χρήμα ήρθε. Υψηλά επιτόκια, τεράστια παρακράτηση μελλοντικών τόκων και εξαιρετικά υψηλό το κόστος της αποστολής (δλδ. πληρώσαμε παραπάνω τον Ορλάνδο για το ταξίδι του. Μια Εθνοσυνέλευση υστερότερα τα ζήτησε πίσω, αλλά δεν τα πήρε).
Το χρήμα αυτό ο Κουντουριώτης το διέθεσε για να εξαγοράσει Ρουμελιώτες και Σουλιώτες Οπλαρχηγούς και να νικήσει στον εμφύλιο πόλεμο.
Ισχυριζόταν ότι δεν είχε χρήματα για να κινηθεί ο στόλος όταν οι Τούρκοι επιτέθηκαν (και κατέστρεψαν) πρώτα τα Ψαρά και μετά την Κάσο, το 1824. Τα διέθετε για εξαγορά μισθοφόρων για τους κομματικούς του σκοπούς.
(Κάποιοι ισχυρίζονται ότι έβλεπε τους Ψαριανούς και τους Κασιώτες ως ανταγωνιστές στη ναυτιλία και το εμπόριο και το έκανε επίτηδες).
Τον Απρίλιο του 1825, ο σύμμαχός του Ι. Κωλέττης τον έπεισε να φύγει από το Ναύπλιο και να ηγηθεί εκστρατείας στη Μεσσηνία κατά του Ιμπραήμ.
Ήταν κωμικοτραγικό το θέαμα. Έκανε τρεις ημέρες να φτάσει από το Ναύπλιο στην Τρίπολη. Διόρισε αρχιστράτηγο έναν υπάλληλό του καπετάνιο, που δεν είχε πολεμήσει ποτέ του στην στεριά.
Μόλις είδε την πρώτη ήττα από τον Ιμπραήμ, στο Κρεμμύδι, το έβαλε στα πόδια, μπήκε σε ένα καράβι του και πήγε στο σπίτι του στην Ύδρα, προφασιζόμενος ασθένεια.
Ο Ιμπραήμ κατέλαβε Μεσσηνία και Αρκαδία και έφτασε προ των πυλών του Ναυπλίου. Ο Πρωθυπουργός καθόταν στο σπίτι του. Δεν τον ένοιαζε τίποτε. Ευτυχώς, οι οργανωτικές ικανότητες του Ανδρέα Μεταξά και ο πατριωτισμός του Υψηλάντη έσωσαν το Ναύπλιο και την Επανάσταση.
Η πόλη μας είχε γεμίσει 36.000 πρόσφυγες από όλα τα μέρη… Ο Κουντουριώτης, χωρίς να παραιτηθεί από Πρωθυπουργός, καθόταν στην Ύδρα…Η Κυβέρνησή του τυπικά καταργήθηκε τον Απρίλιο του 1826 όταν ξεκίνησαν στην Επίδαυρο οι εργασίες της νέας Εθνοσυνέλευσης.
Δεν τον καταδίκασε κανένας για αυτήν την απαράδεκτη συμπεριφορά.
Συμμετείχε ενεργά στην Αντικαποδιστριακή Αντιπολίτευση και μετά από πολλά χρόνια το 1846 ανέλαβε για μερικούς μήνες προσωρινός Πρωθυπουργός, κατόπιν πιέσεων των Άγγλων στον Βασιλιά Όθωνα.
Οι απολογητές του ισχυρίζονται ότι μπήκε πάμπλουτος και κατέληξε πάμπτωχος… Ναι, αλλά για αυτό δεν φταίει η Ελλάδα. Μετά το 1832 η ναυτιλία επλήγη. Άλλαξε και η τεχνολογία (από τα πανιά μπήκαμε στον ατμό) και δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Η Ελλάδα χάρις στην πολιτική του έμεινε ένα φτωχό και πάντοτε χρεωκοπημένο κράτος, δεν θα μπορούσε να δώσει πλουσιοπάροχα συντάξεις κλπ. σε πρώην Πρωθυπουργούς, αλλά ποτέ δεν τους άφησε στην απόλυτη φτώχεια.
