Ήταν οι εκλογές που η αναγραφή των συνθημάτων δεν περιοριζόταν στους τοίχους αλλά κατέβηκε στα οδοστρώματα.
Θυμηθείτε τον Μεγάλο Δρόμο στο Ναύπλιο, τον μισό βαμμένο κάτω με «μπλε» συνθήματα ης ΝΔ και τον άλλον μισό με πράσινα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Θυμηθείτε τις αυτοκινητοπομπές με κορναρίσματα για ψυχολογική ενίσχυση.
Θυμηθείτε τα μεγάφωνα στα εκλογικά κέντρα, να παίζουν …τουλάχιστον, τις ώρες που τα μαγαζιά ήταν ανοιχτά. (κι ας ήταν ημέρες σχολικών εξετάσεων)
Θυμηθείτε τους Νεοδημοκράτες να είναι στημένοι μέχρι αργά το βράδυ της 1 Ιουνίου στην πλατεία του Αγίου Πέτρου του Άργους, για να γιουχαΐσουν τον Λαλιώτη που θα περνούσε από εκεί για να πάει να ψηφίσει στα Δολιανά!!! (Δεν είχαν καταλάβει ότι χάρις το ΠΑΣΟΚ το Άργος είχε αποκτήσει δύο εναλλακτικές περιφερειακές διαδρομές! Ενώ επί ΝΔ πέρναγε αναγκαστικά όλη η Πελοπόννησος από την πλατεία του Αγίου Πέτρου.)
Ευτυχώς, ήταν η τελευταία φορά που έγινε τέτοιος τζερτζελές.
Οι εκλογές εκείνες ήταν πρόωρες κατά 5 μήνες. Είχε προηγηθεί η εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας. Η «καθαίρεση» του Κωνσταντίνου Καραμανλή από την ύπατη αυτή θέση και η εκλογή (με ψήφους ΠΑΣΟΚ + ΚΚΕ) του Χρήστου Σαρτζετάκη.
Το ΠΑΣΟΚ είχε υποσχεθεί την αναθεώρηση του Συντάγματος του 1975, που έδινε υπερεξουσίες στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αυτό απαιτούσε εκλογή μη πολιτικού προσώπου στη θέση αυτή.
Τί είχε προηγηθεί;
Μια τετραετία απίστευτων αλλαγών από την Κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου. Ίσως να ήταν η μοναδική Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ και η μοναδική με αριστερή πολιτική που πέρασε. Θυμίζω:
Καθιέρωση Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής, η θρυλική ΑΤΑ, που προστάτευσε τα εισοδήματα των εργαζομένων, παρόλο τον πληθωρισμό.
Η άμεση μετά τις εκλογές του 81 αύξηση κατά 5.000 δρχ. (περί το 40%) των αποδοχών των εκπαιδευτικών.
Κατάργηση των (αντιπαιδαγωγικών) Πανελλήνιων Εξετάσεων της Β΄ Λυκείου.
Κατάργηση των εισαγωγικών στα Λύκεια.
Κατάργηση της «ποδιάς» στα Δημοτικά.
Κατάργηση της «Έδρας» στα Πανεπιστήμια και ταυτόχρονα των «αυλών» γύρω από μεγαλοκαθηγητάδες και καθιέρωση συνδιοίκησης στα ΑΕΙ.
Δημιουργία των ΤΕΙ στη θέση των ΚΑΤΕΕ
Ο νόμος 1566 που προέβλεπε κατάργηση Επιθεωρητών και όλης της χαφιεδοκατάστασης που επικρατούσε μέχρι τότε στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Ίδρυση ΕΣΥ
Θέσπιση, δημιουργία και λειτουργία Κέντρων Υγείας σε κεφαλοχώρια.
Ίδρυση ΕΚΑΒ
Πολιτικός γάμος, αυτόματο διαζύγιο και αποποινικοποίηση της μοιχείας.
Ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με αρμοδιότητες, πόρους και καθιέρωση Λαϊκών Συνελεύσεων.
Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης για να σταματήσουν οι ζώνες αυθαίρετων που περιβάλλανε όλες τις πόλεις.
Ανασυγκρότηση Προβληματικών Επιχειρήσεων… (στην Αργολίδα μόνο είχαν ξεφυτρώσει πέντε κουφάρια εργοστασίων αποτέλεσμα της τακτικής των κρατικών Τραπεζών από τη στιγμή που έγινε ο Μητσοτάκης Υπουργός Συντονισμού του Καραμανλή)
Αναγνώριση Εθνικής Αντίστασης και κατάργηση όλων εκείνων των νόμων που χώριζαν τους πολίτες σε «Εθνικόφρονες» και «μιάσματα» ( = Κομουνιστοσυμμορίτες και συνοδοιπόρους)
Αλλά και τί δεν έκανε:
Δεν πραγματοποίησε το δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΟΚ. Αν το έκανε, θα το έχανε. Μέχρι τότε η ΕΟΚ είχε μια πολύ διαφορετική πολιτική για την αγροτική οικονομία από την σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση. Με απλά λόγια, έπεφτε άπλετο Ευρωπαϊκό χρήμα στην ύπαιθρο γιατί ήθελαν τροφική επάρκεια της Ευρώπης … μετά το πούλησαν με την «ΓΚΑΤ» το 1995 και τελευταία με τη «Μερκοσούρ».
Έδιωξε μεν τις «Αμερικανικές» Βάσεις (Νέα Μάκρη, Μουρνιές κλπ.), αλλά όχι τις «ΝΑΤΟικές» (Σούδα). Περιέργως η στάση του για παραμονή στο ΝΑΤΟ τύχαινε και της σύμφωνης γνώμης της Σοβιετικής Ένωσης.
Δεν άνοιξε τον φάκελο της Κύπρου. Το επιχείρησε μετά το 1986, αλλά η διαδικασία εκφυλλίστηκε σε μια ατέλειωτη συζήτηση σε κάποια Επιτροπή της Βουλής και δεν κατέληξε στην απαγγελία κατηγορητηρίου για τους προδότες.
Δεν άνοιξε το Φάκελο της Αποστασίας, για να ελεγχθεί το «πόθεν έσχες» των αποστατών του 1965. Είχε τη γνώμη ότι οι πολιτικοί τιμωρούνται μόνο με τη λαϊκή ψήφο και όχι με δικαστήρια, με κάθε τρόπο ήθελε να αποφύγει την ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής.
Ενίσχυσε περισσότερο από κάθε άλλη Κυβέρνηση τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς. Έτσι βρέθηκε η Αργολίδα με τουλάχιστον οκτώ συνεταιριστικά εργοστάσια. (Εξακολουθούν να λειτουργούν σήμερα μόνο δύο). Δυστυχώς, δεν έβαλε θεσμούς ελέγχου των χρημάτων που δόθηκαν, με αποτέλεσμα να γίνει σπατάλη πόρων.
Εκεί όμως που η πολιτική του Αντρέα Παπανδρέου ήταν αξεπέραστη ήταν η εξωτερική πολιτική.
ΕΚΑΝΕ ΤΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΝΑ ΤΟΝ ΣΕΒΟΝΤΑΙ.
Κράτησε αντίθετη στάση από όλα τα μέλη της ΕΟΚ και του ΝΑΤΟ στο ζήτημα της Πολωνίας (πραξικόπημα του Γιαρουζέλσκι) και στην κατάρριψη από τους Σοβιετικούς του Νοτιοκορεάτικου τζάμπο πάνω από την χερσόνησο της Καμτσιάκα.
Υποστήριξε – ΜΟΝΟΝ ΑΥΤΟΣ – τους Παλαιστίνιους από την εισβολή του Ισραήλ στο Λίβανο. Και για να φύγει η Αλ Φατάχ από τη Βηρυτό ζήτησε μόνο Ελληνικά πολεμικά πλοία.
Μεσολάβησε φέρνοντας στην Κρήτη τον Καντάφι και τον Μιτεράν επιτυγχάνοντας την ειρήνευση στο Τσαντ.
Δημιούργησε την «κίνηση των 6», μια συνεργασία για την παγκόσμια ειρήνη από Ελλάδα, Σουηδία, Αργεντινή, Μεξικό, Τανζανία και Ινδία. Αυτό δεν άρεσε στους Αμερικάνους. Αποτέλεσμα: από τους 6 ηγέτες οι 2 δολοφονήθηκαν (τυχαία) και των άλλων τέλειωσε η πολιτική τους επιβίωση με διάλυση των κομμάτων τους. Μόνον ο Αντρέας άντεξε.
Προχώρησε σε συμφωνία με τη Βουλγαρία του Ζίβκωφ για την αποπυρηνικοποίηση της Βαλκανικής… αποτέλεσμα να καταργηθούν οι πυροβολαρχίες με τακτικά πυρηνικά βλήματα που υπήρχαν στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης.
Η αντίδραση του ξένου παράγοντα ήρθε με την γαλάζια γενιά,
Δημιουργήθηκε χάρις στην πλούσια και αδιαφανή χρηματοδότηση η επιχείρηση «γαλάζια γενιά». Στο Ναύπλιο π.χ. ένας ιδιοκτήτης νάϊτ κλαμπ μοίραζε εκατοστάρικα στα πιτσιρίκια που ήταν στην ντισκοτέκ, φούλαρε το αμάξι του με βενζίνη πληρωμένη από τη ΝΔ (!!!!), μοίραζε μπλέ σπρέϋ (ή λαδομπογιά που δεν φεύγει εύκολα) και άρχιζαν το γράψιμο των συνθημάτων που είχε στείλει το κόμμα (της ΝΔ).
Για να θυμηθούμε το επίπεδο αναφέρω ένα Ναυπλιώτικο παράδειγμα. Ένας λεβέντης πανέξυπνος μαθητής μου ήρθε και έγραψε σε τοίχο απέναντι από το τότε φροντιστήριό μου: «Εθνική Αντίσταση: ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ», την άλλη μέρα με διάθεση χιούμορ με ρώτησε τι σημαίνει αυτό που έγραψε!!!!! Αυτή ήταν η αντιπολίτευση της ΝΔ για την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης.
Η τακτική αυτή δεν διέσωσε τη ΝΔ από την ήττα στις Ευρωεκλογές του 1984. Για αυτό άλλαξαν αρχηγό. Εκεί ανακάλυψαν από τα αζήτητα της πολιτικής τον Κων/νο Μητσοτάκη, τον «Εφιάλτη» που οργάνωσε την εξαγορά των Αποστατών το 1965 και άνοιξε τον δρόμο για όλες τις ανωμαλίες που ακολούθησαν.
Με το νέο αρχηγό και με απίθανο χρήμα η ΝΔ κατέβηκε στις εκλογές του 1985.
Εκλογές σε πλήρη πόλωση. Αλλά χωρίς σταυρό και με «απλή αναλογική σε στενή περιφέρεια» όχι την «απλή και άδολη με όλη την χώρα μια περιφέρεια». Τα κόμματα κατέβασαν λίστα σε νομό με σειρά προτίμησης. Η μαύρη χρηματοδότηση υποψηφίων για μια και μοναδική φορά σταμάτησε. Η απλή αναλογική βοήθησε το «ΚΚΕ εσωτερικού» να εκλέξει με 1,6% βουλευτή στην Β΄Αθηνών. Όταν άλλαξαν το εκλογικό σύστημα, ο ΣΥΝ βρέθηκε χωρίς βουλευτή αν και πήρε 2,8% στις εκλογές του 93.
Στην Αργολίδα το ΠΑΣΟΚ κατέβασε τους ίδιους υποψήφιους με το 1981 με την σειρά που είχαν έρθει τότε: Κουτσογιάννη, Βασιλείου και Οικονομόπουλο. Η ΝΔ κράτησε στις δύο πρώτες θέσεις τους Μουτζουρίδη και Σωτηρόπουλο αλλά έβαλε καινούργιο πρόσωπο τον τρίτο υποψήφιο (Βαγγ. Παπανικολάου).
Το ΠΑΣΟΚ στην Αργολίδα έχασε περίπου 2% της δύναμής του. Αλλά πήρε πολύ παραπάνω από όλες τις μεταγενέστερες εκλογές. Έχασε και την μία έδρα (από τις δύο) λόγω εκλογικού συστήματος.
Ο Γ. Μουτζουρίδης λίγο μετά την εκλογή του αποχώρησε από τη ΝΔ, προσχωρώντας στη ΔΗΑΝΑ του Κωστή Στεφανόπουλου.
Πανελλαδικά το ΠΑΣΟΚ ήρθε πρώτο με 46% έναντι 40% της ΝΔ και 9,89% του ΚΚΕ.
Πιστεύω πως ήταν οι εκλογές με περισσότερη πόλωση, αλλά και λαϊκή συμμετοχή στην προεκλογική περίοδο. Ίσως γιατί έγιναν από τη μοναδική Κυβέρνηση που μπορούσε να υπερηφανευτεί πως έκανε αριστερή πολιτική.
Δεν βρήκα φωτογραφία από τη συγκέντρωση του Γεννηματά στην πλατεία Συντάγματος στο Ναύπλιο. Την μεγαλύτερη που πραγματοποίησε ποτέ το ΠΑΣΟΚ στην πόλη μας. (Ελπίζω ο πολυπράγμων φίλος μου Γιάννης Γαλανόπουλος να ανακαλύψει καμία και να την ανεβάσει.) Για αυτό ανέβασα μια φωτό από ΓΙΟΡΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ (στην Αθήνα, μάλλον το 1978) Γεννηματάς – Ρέππας – Βάσω Παπανδρέου και Αντ. Τρίτσης… Καθώς την προσάρμοζα στη διαφάνεια με έπιασε μελαγχολία… έκανα σύγκριση τα τότε στελέχη με τα τωρινά της (υποτίθεται) Κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ, Τσιπρέοι, ΣΥΡΙΖΑ κλπ.)










(1).webp)



