Γ. Γαβρήλος βουλευτής Αργολίδας: Προς αποκλεισμό από τα προγράμματα χρηματοδοτήσεων του Υπουργείου για τον λαγοκέφαλο οι μικροί αλιείς

Ερώτηση κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και ο Γιώργος Γαβρήλος σχετικά με σοβαρές πιθανότητες αποκλεισμού της πλειονότητας των μικρών αλιέων από τα χρηματοδοτικά προγράμματα λόγω χρεών και κριτηρίων φερεγγυότητας.

Ο τομέας της παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας στη χώρα μας, δηλαδή, οι αλιευτικές δραστηριότητες που διεξάγονται από αλιευτικά σκάφη συνολικού μήκους μικρότερου των 12 μέτρων, απειλείται με αφανισμό. Το επιτελείο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων οφείλει άμεσα να αναλάβει δράση καθώς, σε διαφορετική περίπτωση, ο εθνικός στρατηγικός στόχος της ανάπτυξης βιώσιμης παράκτιας αλιείας θα μείνει μόνο στα χαρτιά.

Πιο συγκεκριμένα, η μικρή παράκτια αλιεία στην Ελλάδα βρίσκεται το 2026 σε οριακό σημείο επιβίωσης λόγω της εκρηκτικής αύξησης του κόστους παραγωγής (καύσιμα, εργαλεία), των περιβαλλοντικών περιορισμών και του αθέμιτου ανταγωνισμού.

Παράλληλα, στις περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων και της Νότιας Ελλάδας οι επαγγελματίες του κλάδου είναι αντιμέτωποι με την πρωτοφανή οικολογική και οικονομική καταστροφή λόγω της εισβολής του λαγοκέφαλου. Η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού του τοξικού αυτού λεσσεψιανού μετανάστη έχει πάρει εφιαλτικές διαστάσεις. Οι αλιείς αναφέρουν τεράστιες απώλειες εισοδήματος που ξεπερνούν κατά μέσο όρο τα 4.000 έως 5.000 ευρώ ετησίως ανά σκάφος, μόνο από την καταστροφή των διχτυών και των παραγαδιών τους. Παράλληλα, η επιθετική συμπεριφορά του είδους εξαφανίζει τα παραδοσιακά εμπορικά αλιεύματα, μειώνοντας δραματικά τις ψαριές.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε στις 14 Μαΐου 2026 πρόγραμμα ενίσχυσης συνολικής δημόσιας δαπάνης ύψους 16 εκατ. ευρώ μέσω της Δράσης 1.1.2 «Επενδύσεις στα αλιευτικά σκάφη χωρίς να αυξάνεται η αλιευτική τους ικανότητα», του Προγράμματος: «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027», εντούτοις, είναι αμφίβολο αν έλαβε υπόψη του κατά το σχεδιασμό τη σωρεία των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Έτσι, ενδέχεται η πλειοψηφία των πληγέντων αλιέων που: έχουν συσσωρευμένα χρέη, έλλειψη ρευστότητας, αδυνατούν να εκδώσουν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα αλλά και να καλύψουν το ποσοστό της ίδιας συμμετοχής να τεθούν εκτός επιλεξιμότητας τώρα μάλιστα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης.

Με δεδομένα τα ανωτέρω αλλά και τη κομβική σημασία επιβίωσης του κλάδου της μικρής παράκτιας αλιείας

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Διαθέτει το Υπουργείο συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία σχετικά με το πόσοι επαγγελματίες αλιείς έχουν αποκλειστεί από τα τρέχοντα χρηματοδοτικά προγράμματα (όπως του ΠΑΛΥΘ) λόγω έλλειψης φορολογικής/ασφαλιστικής ενημερότητας ή χαμηλής πιστοληπτικής ικανότητας;

2. Προτίθεται να θεσπίσει ειδικές ελαφρύνσεις, ευνοϊκότερες ρυθμίσεις οφειλών ή εναλλακτικές εγγυήσεις (π.χ. μέσω κρατικού ταμείου εγγυοδοσίας), ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρών αλιέων στη χρηματοδότηση και να καλυφθεί η απαιτούμενη ιδία συμμετοχή;

3. Υπάρχει σχεδιασμός για την απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών υποβολής αιτήσεων στο ΟΠΣΚΕ, καθώς και για την παροχή δωρεάν συμβουλευτικής υποστήριξης στους αλιείς της επαρχίας και των μικρών νησιών;

4. Σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεται να προβεί για την έγκαιρη και πλήρη καταβολή ειδικών αποζημιώσεων στους παράκτιους αλιείς για τις ζημιές που υφίστανται στα εργαλεία και στην παραγωγή τους από τον λαγοκέφαλο;

5. Εξετάζεται ο επανασχεδιασμός των επιδοτούμενων προγραμμάτων (όπως μέσω του ΟΠΣΚΕ), ώστε να συμπεριληφθούν ειδικές ρήτρες φερεγγυότητας, εναλλακτικές εγγυήσεις ή προκαταβολές που θα επιτρέψουν στους χρεωμένους, πλην όμως ενεργούς αλιείς, να ενταχθούν σε αυτά;

6. Σκοπεύει η κυβέρνηση να εφαρμόσει ένα καθολικό και διευρυμένο πρόγραμμα επιδοτούμενης αλίευσης και απομάκρυνσης του λαγοκέφαλου (αντίστοιχο με επιτυχημένες πρακτικές άλλων χωρών της Μεσογείου), αυξάνοντας το κίνητρο ανά κιλό, ώστε να μειωθεί ο πληθυσμός του και ταυτόχρονα να στηριχθεί το εισόδημα των ψαράδων;