Ναύπλιο και Μεσολόγγι: Επιστημονικό Συνέδριο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Ολοκληρώθηκε χθες Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 το τριήμερο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Μεσολόγγι 1826 – 2026: Τόπος Θυσίας και Οικουμενικό Σύμβολο Ελευθερίας», το οποίο διοργάνωσε η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 200 ετών από την ηρωική Έξοδο των Ελευθέρων Πολιορκημένων. 

Η παρουσία των Συνέδρων στον ιστορικό αυτή πόλη, αποτέλεσε τον συμβολικό επίλογο μιας επιστημονικής συνάντησης αφιερωμένης στη θυσία, την ιστορική παρακαταθήκη και την οικουμενική ακτινοβολία του Μεσολογγίου.

Στην τελετή έναρξης παρέστησαν οι Σεβασμιότατοι Μητροπολίτες Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, ως εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου και του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, Πρόεδρος της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος, Λευκάδος και Ιθάκης κ. Θεόφιλος, Άρτης κ. Καλλίνικος, Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Χρυσόστομος και Σισανίου και Σιατίστης κ. Αθανάσιος.

Επίσης, παρέστησαν ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Κωνσταντίνος Καραγκούνης, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδος κ. Νεκτάριος Φαρμάκης και όλες οι Αρχές της Αιτωλοακαρνανίας.

Οι εισηγήσεις επικεντρώθηκαν σε σημαντικές προσωπικότητες και ομάδες αγωνιστών που συνδέθηκαν με τα γεγονότα της Πολιορκίας και της Εξόδου, αναδεικνύοντας παράλληλα τη συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Κλήρου στον Αγώνα.

Εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, η προσωπικότητα του Νικολάου Κασομούλη και Επισκόπου Άρτης Πορφυρίου, η δράση των ιερωμένων κατά τη Δεύτερη Πολιορκία, η παρουσία και η προσφορά των γυναικών του Μεσολογγίου, καθώς και η συμμετοχή αγωνιστών από τη Μεσσηνία, τη Μάνη και τη Ναυπακτία.

Μετά την ολοκλήρωση της κάθε θεματικής ενότητες ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας απένειμε στους εισηγητές το αναμνηστικό μετάλλιο της Ιεράς Μητροπόλεως για την ένδοξη επέτειο της Εξόδου.

Την γενική ευθύνη και τον συντονισμό του Συνεδρίου επιμελήθηκε ο Γραμματεύς της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητας, Αρχιμ. Θεόκλητος Μέντης.

Μεταξύ των 30 επιστημόνων από Ελλάδα και Κύπρο, ήταν και ο Ναυπλιώτης Θεολόγος, Μεταπτυχιακός Ερευνητής και υποψήφιος Διδάκτορας Βασίλης Τσιαμάκης, ο οποίος μίλησε για τον Μητροπολίτη Άρτης Πορφύριο και για την φιλοπατρία των Αγωνιστών κληρικών του Μεσολογγίου.

Πρόκειται ίσως για τη μοναδική εξ ολοκλήρου μονογραφία για τη ζωή και τη δράση του ευπατρίδη Ιεράρχη και την ενεργό συμμετοχή του στην Ελληνική Επανάσταση και το Μεσολόγγι, που συνέγραψε ο κ. Τσιαμάκης και θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του Συνεδρίου. Μέσα από την ομιλία του, τόνισε ότι Μεσολόγγι και το Ναύπλιο υπήρξαν δύο από τις σημαντικότερες πόλεις κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Και οι δύο συνέβαλαν στον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία, αν και η καθεμία είχε διαφορετικό ρόλο.

Το Μεσολόγγι αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της Επανάστασης στη Δυτική Ελλάδα. Η πόλη γνώρισε μεγάλες δυσκολίες και πολιορκήθηκε από τους Οθωμανούς. Η πιο γνωστή στιγμή της ιστορίας της ήταν η ηρωική Έξοδος, τη νύχτα της 10ης προς 11η Απριλίου 1826. Οι πολιορκημένοι, εξαντλημένοι από την πείνα και τις στερήσεις, αποφάσισαν να επιχειρήσουν την έξοδό τους, προκειμένου να σωθούν. Παρά τις μεγάλες απώλειες, η θυσία τους συγκίνησε την Ευρώπη και ενίσχυσε το φιλελληνικό κίνημα.

Το Ναύπλιο, από την άλλη πλευρά, είχε σημαντικό στρατιωτικό και πολιτικό ρόλο. Καταλήφθηκε από τους Έλληνες επαναστάτες το 1822 και αποτέλεσε ένα από τα βασικότερα κέντρα του Αγώνα. Μετά την απελευθέρωση, έγινε έδρα της ελληνικής κυβέρνησης και το 1828 εγκαταστάθηκε εκεί ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας. Το Ναύπλιο συνδέθηκε έτσι με την προσπάθεια οργάνωσης του νέου ελληνικού κράτους.

Παρόλο που το Μεσολόγγι και το Ναύπλιο είχαν διαφορετική πορεία, οι ιστορίες τους συνδέονται στενά με την Ελληνική Επανάσταση, στο πρόσωπο του Άρτης Πορφυρίου. Το Μεσολόγγι συμβολίζει τον ηρωισμό, την αντίσταση και την αυτοθυσία των Ελλήνων, ενώ το Ναύπλιο συμβολίζει την πολιτική οργάνωση και τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.