18 Ιανουαρίου είναι η επέτειος της ανακήρυξης του Ναυπλίου σε πρωτεύουσα, με απόφαση μιας κολοβής !!!! Κυβέρνησης, το 1823, η οποία είχε καταφύγει στην Ερμιόνη και δεν έλεγχε τίποτε.
Έγινε όμως αμέσως πρωτεύουσα τότε η πόλη μας;
Μπήκα στον κόπο να γράψω μια θεωρία συνωμοσίας (οι γέροντες γοητευόμαστε από αυτές). Την αναρτώ και σας εύχομαι καλή ανάγνωση.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ.
Το Ναύπλιο
είναι η πόλη που υπερηφανεύεται για πολλές πρωτιές… η πρώτη πρωτεύουσα, το πρώτο Γυμνάσιο, το πρώτο φαρμακείο, η δολοφονία του
πρώτου Κυβερνήτη και άλλα παρόμοια. Αυτό έχει δημιουργήσει μια ομάδα
ανθρώπων που είναι εξαιρετικά υπερήφανοι για την πόλη τους (η πλειοψηφία των
συμπολιτών τους δεν συγκινείται ιδιαιτέρως με τέτοιου είδους λεπτομέρειες).
Ένας φίλος
από αυτούς θέλησε να μου κάνει υπενθύμιση.
«Είμαστε και η πόλη που οργανώθηκε το πρώτο
στρατιωτικό πραξικόπημα στη νεότερη Ελλάδα, αλλά απέτυχε.»
«Καλώς.»
«Ποιο είναι το καλό; Και προς τί η ειρωνεία;»
«Αν
πετύχαινε, τώρα θα γιορτάζαμε 200 χρόνια Χούντα.»
«Κρύο σχόλιο. Έχεις ακουστά το όνομα Ντε Γκουμπερνάντις;»
«Όχι, αλλά η
εισαγωγή με προδιαθέτει ότι θα ακούσω μια ακόμα θεωρία Συνωμοσίας.»
«Στην ιστορία του Ναυπλίου αναφέρεται ότι το
βράδυ της 29ης Νοεμβρίου 1822
όταν ο Σταϊκόπουλος οργάνωσε τη νυχτερινή έφοδο στο Παλαμήδι, μαζί του ήταν και
ο Ντε Γκουμπερνάντις με 72 «τακτικούς» στρατιώτες.»
«Άρα ήταν
ένας Φιλέλληνας.»
«Το κατάλαβες.»
«Ούτε ο
πρώτος, ούτε ο τελευταίος που ήρθε να πολεμήσει για την ελευθερία της Ελλάδας
στη διάρκεια της Επανάστασης.»
«Έχεις προκατάληψη, απέναντι σε ό,τι σου
λέω. Κάθε μια ιστορία, που τυχαίνει να μην την έχεις ξανακούσει, την υποτιμάς
και την κατατάσσεις στα θολά ερμάρια των συνωμοσιών.»
«Θολά
ερμάρια; Φοβερό!»
«Λοιπόν, ο τύπος αυτός είχε μεγάλη ιστορία
και ας μην την γνωρίζεις. Γιατί ενώ πολεμούσε μαζί με τους Έλληνες, βρέθηκε να
υπηρετεί τους Τουρκοαιγύπτιους.»
«Είμαι
αναγκασμένος να ακούσω τον βίο του. Υποκύπτω.»
«Λοιπόν. Όλα άρχισαν όταν οι Γάλλοι του
Ναπολέοντα ξεκίνησαν την εκστρατεία κατάληψης της Ισπανίας, γύρω στο 1808. Για
τον πόλεμο αυτό μάζεψαν στρατό από όλους τους συμμάχους τους στην Ευρώπη,
μεταξύ των οποίων και από το βασίλειο της Ιταλίας, ένα κράτος που είχε
δημιουργηθεί για να πάρει τον τίτλο του βασιλιά κάποιος συγγενής του
Αυτοκράτορα.
Σε αυτό το εκστρατευτικό σώμα κατατάχθηκαν δυο Ιταλοί
αξιωματικοί ο Αντρέας Ντάνια και ο Ταρέλα
Μαζί τους πήγε και ένας νεαρός. Ντε Γκουμερνάντις το επώνυμό του.
Ξεκίνησε από υπαξιωματικός, ίσως και από απλός στρατιώτης. Διακρίθηκε στις
μάχες. Ήταν και τυχερός γιατί οι Ισπανοί γκεριγιέρος, με τις συχνές ενέδρες
τους, έστελναν πολλούς από τους στρατιώτες του Ναπολέοντα στον άλλον κόσμο.»
«Μέχρις
στιγμής η Ελλάδα δεν παίζει κανένα ρόλο στη ζωή τους.»
«Σωστά. Υπηρέτησαν όπου τους καλούσαν οι
επιχειρησιακές ανάγκες της Αυτοκρατορίας μέχρι το 1815, όταν ο Αυτοκράτορας
έφτασε στο τέλος του, στη φοβερή μάχη του Βατερλώ. Τότε και οι τρεις έμειναν
άνεργοι. Το βασίλειο της Ιταλίας καταργήθηκε. Άρχισε η Παλινόρθωση των παλιών
Βασιλιάδων, υποταγμένων στην Ιερά Συμμαχία.»
«Τρεις
άνεργοι στρατιωτικοί, γίνονται τυχοδιώκτες;»
«Περίπου. Για έξι χρόνια συμμετέχουν σε
διάφορες επαναστατικές απόπειρες… λίγο φιλελευθερισμός, λίγο πατριωτισμός,
βαθιά αντικληρικαλισμός, κάποια ψήγματα ουτοπικού σοσιαλισμού και συνωμοτικά
τελετουργικά κλεμμένα από τους μασόνους.»
«Υπερπαραγωγή…
τα «Μυστήρια των Παρισίων» του Γεωργίου Σύη… τουλάχιστον… το είχα δει στο «Σινέ
Αίγλη», του Χουντάλα, και ήμουνα μικρός τότε.»
«Συνεχίζεις την ειρωνεία.»
«Με έχεις προετοιμάσει
για ένα αποτυχημένο πραξικόπημα στο Ναύπλιο. Προς το παρόν ταξιδεύουμε Ισπανία,
Ιταλία…»
«Λοιπόν αυτοί οι τρεις όταν έμαθαν, την
άνοιξη του 1821, ότι ένας Έλληνας συνταγματάρχης που υπηρετούσε τον Τσάρο της
Ρωσίας κατέλαβε την εξουσία πρώτα στη Μολδαβία και μετά στην Βλαχία… και ότι οι
Έλληνες στον Μοριά και τη Ρούμελη ξεσηκώθηκαν στο κάλεσμά του… θεώρησαν ότι
ήταν η μεγάλη ευκαιρία… ήρθαν στην Ελλάδα, για να πολεμήσουν.
Το καράβι, που τους μετάφερε, τους άφησε στην Καλαμάτα.
Εκεί συνάντησαν τον Δημήτριο Υψηλάντη. Ο αδερφός του ηγέτη της επανάστασης.
Είχε σταλεί στην Πελοπόννησο, να αναλάβει την τοπική ηγεσία, αλλά συνάντησε μια
συντονισμένη αντίδραση από τους παλιούς προύχοντες και δεσποτάδες. Δεν το είχε
βάλει κάτω. Με απόφαση να δημιουργήσει τακτικό στρατό σαν τους τότε
Ευρωπαϊκούς, οργάνωσε στρατόπεδο.
Ο Δάνια και ο Ταρέλα στάλθηκαν τότε, από τον Υψηλάντη,
πίσω στην Ιταλία για να αγοράσουν όπλα και πολεμοφόδια. Άφησαν τη διοίκηση του
στρατοπέδου στον Ντε Γκουμπερνάτις. Τότε σημείωσε τη μοναδική στρατιωτική του
επιτυχία. Εμπόδισε την απόβαση Τουρκικών στρατευμάτων.»
«Είχε βγάλει
ο δικός μας καμιά σχολή Ευελπίδων;»
«Όχι, εμπειρικά είχε μάθει, ό,τι ήξερε.»
«Και εμείς
τον κάναμε στρατηγό;»
«Σχεδόν. Όχι εκείνη την στιγμή, αλλά μετά
από λίγο. Διακρίθηκε πολεμώντας υπό τις διαταγές του Δάνια και του Ταρέλα στην
πολιορκία του Ναυπλίου. Μετά το τακτικό σώμα μετακόμισε από τα περίχωρα του
Ναυπλίου στην Κόρινθο. Αυξήθηκε η δύναμή του, κατατάχτηκαν σε αυτό και άλλοι
Φιλέλληνες από την Ευρώπη, οργανώθηκε και δεύτερο Σύνταγμα. Το στράτευμα τούτο
το πήρε μαζί του ο Αλέξανδρος
Μαυροκορδάτος στο Μεσολόγγι και από εκεί στην Ήπειρο. Διαλύθηκε. Στην μάχη του
Πέτα οι Οθωμανοί σκότωσαν τους περισσότερους.»
«Και τον
δικό μας, τον Ντε Γκουμπερνάντις;»
«Όχι. Αλλά τον Ντάνια και τον Ταρέλα τους
έστειλαν με κομμένα κεφάλια στον παράδεισο… ο Ντε Γκουμπερνάτις εμφανίστηκε
δεκαπέντε ημέρες μετά τη μάχη ζωντανός. Ενώ τα ελληνικά στρατεύματα
προσπαθούσαν να ανασυγκροτηθούν στο Μεσολόγγι, ο Ντε Γκουμπερνάντις βρήκε ένα Σπετσιώτικο
καράβι και ήρθε με αυτό στους Μύλους, παραμονές της μάχης των Δερβενακίων.
Παρουσιάστηκε στον Υψηλάντη.»
«Και αυτός
τον έκανε στρατηγό;»
«Βιάζεσαι. Στην Αργολίδα είχαν επανέλθει οι
Τούρκοι με τον Δράμαλη, είχαν καταλάβει χωρίς ντουφεκιά την Κόρινθο. Η
Κυβέρνηση είχε διαλυθεί. Ο Μαυροκορδάτος είχε αποκλειστεί στο Μεσολόγγι, οι
άλλοι υπουργοί είχαν τρέξει από την Κόρινθο στους Μύλους και εκεί μπάρκαραν σε
καράβια για να γλυτώσουν. Νόμιμες αρχές είχαν απομείνει η Πελοποννησιακή
Γερουσία και ο Δημ. Υψηλάντης, πρόεδρος της Βουλής, με κάποιους βουλευτές. Ο
Υψηλάντης ανέλαβε πρωτοβουλία να ξαναφτιάξουμε τακτικό στρατό. Όρισε ως έδρα
του το στρατόπεδο των πολιορκητών του Ναυπλίου στην Άρεια, τρία χιλιόμετρα από
την πολιορκούμενη πόλη, και ανέθεσε καθήκοντα στρατηγού στον Ντε
Γκουμπερνάντις.»
«Έτσι
λοιπόν, δικαιολογείται και η παρουσία του στην κατάληψη του Παλαμηδιού…»
«Ναι. Ως δεύτερος… κάτω από τις διαταγές
ενός νεαρού χασάπη, του Σταϊκόπουλου.»
«Αυτό τον
υποτιμούσε;»
«Μάλλον.»
«Και πώς
αντέδρασε;»
«Κατ’ αρχήν μετά την απελευθέρωση της πόλης
αυτός και οι στρατιώτες του παρέμειναν στο Ναύπλιο. Μέσα από τα φρούρια πια. Οι
Οθωμανοί παραδόθηκαν με συμφωνία να τους βάλουν σε πλοία και να τους μεταφέρουν
στην άλλη ακτή του Αιγαίου. Έτσι τα σπίτια τους έμειναν άδεια. Κάποιοι έπρεπε
να τα πάρουν. Οι οπλαρχηγοί της Πελοποννήσου, που ήταν και οπαδοί του
Κολοκοτρώνη, πήραν τα καλύτερα.»
«Ο δικός
μας, τί πήρε.»
«Τίποτε. Του ανατέθηκαν καθήκοντα φρουράς
και του παραχώρησαν κάποια τάπια για στρατόπεδο. Αυτός άρχισε να τσινάει…»
«Δεν είναι
επιστημονικά αποδεκτό το ρήμα τσινάω».
«Πρόσεξε. Είπαμε ότι η Κυβέρνηση είχε
εγκαταλείψει την πρωτεύουσα της που ήταν η Κόρινθος και είχε μπει για ασφάλεια
σε πλοία στον Αργολικό κόλπο. Ξεμπάρκαρε και έστησε την έδρα της στην Ερμιόνη. Χρονικά
μετά την απελευθέρωση του Ναυπλίου, συνέπεσε η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου
από τους Τούρκους. Μετά τα Χριστούγεννα οι Τούρκοι αναγκάστηκαν και έλυσαν την
πολιορκία. Ο πρωθυπουργός Μαυροκορδάτος, που ήταν εγκλωβισμένος μέσα εκεί,
μπορούσε πλέον να κινηθεί ελεύθερα.
Η Κυβέρνηση της Ερμιόνης πήρε τα πάνω της.»
«Χρησιμοποιείς
εκφράσεις του πεζοδρόμιου…»
«Έβγαλε ένα νόμο και ανακήρυξε το Ναύπλιο
πρωτεύουσα. Άρα έπρεπε να εισέλθει στην πόλη και να βρει κτίρια, στα οποία θα
εγκαθιστούσε τα μέλη της και τις υπηρεσίες της. Ήρθαν με τα πλοία μέχρι το
Ναύπλιο, αλλά στον Αιγιαλό, δηλαδή στο μέρος του λιμανιού που είναι στη
σημερινή οδό Μπουμπουλίνας, κατέβηκε όλη η φρουρά του Ναυπλίου, οι ορεσίβιοι
Πελοποννήσιοι οπαδοί του Κολοκοτρώνη, και τους απαγόρευσαν την απόβαση.»
«Αυτό δεν
ήταν πραξικόπημα;»
«Όχι. Ισχυρίστηκαν ότι η Κυβέρνηση δεν είναι
νόμιμη, γιατί έχει λήξει η θητεία της. Είχαν δίκιο. Έπρεπε να προκηρυχθεί η νέα
Εθνοσυνέλευση.
Έτσι η Κυβέρνηση έφυγε από το Ναύπλιο και πήγε στον Άγιο
Ιωάννη του Άστρους. Όρισε ως τόπο εργασιών για την Εθνική Συνέλευση τα
Αγιαννήτικα Καλύβια, που από τότε ονομάστηκαν Άστρος.»
«Ο δικός μας
πώς αντέδρασε;»
«Ήρθε σε επαφή με την Κυβέρνηση. Του
υποσχέθηκαν ότι θα έφερναν μισθοφόρους από την Ευρώπη και αυτός θα ήταν αρχηγός
τους, εάν κατάφερνε να τους παραδώσει το Ναύπλιο. Συμφώνησε.
Το σχέδιό του ήταν το εξής. Θα ζητούσε να αναλάβουν οι
τακτικοί το φρούριο της Ακροναυπλίας, με το πρόσχημα ότι έχει χώρους για τις
ασκήσεις που χρειάζονταν να κάνουν στην εκπαίδευσή τους. Μια ασέληνη νύχτα θα
πλησίαζαν από το πίσω μέρος του φρουρίου, από την Αρβανιτιά, πλοία από την Ύδρα
που θα αποβίβαζαν άλλους τετρακόσιους άνδρες. Το πρωί θα πλησίαζαν Κυβερνητικά
στρατεύματα την Πύλη της Ξηράς. Δεν θα μπορούσαν να τους αρνηθούν την είσοδο στην
πόλη γιατί θα βρισκόντουσαν σε διασταυρούμενα πυρά.»
«Πέτυχε;»
«Όχι, γιατί ο Πάνος Κολοκοτρώνης, που έκανε
χρέη φρούραρχου, υποψιάστηκε την επιμονή του Ντε Γκουμπερνάντις για την
Ακροναυπλία. Προσποιήθηκε ότι έκανε δεκτό το αίτημά του να μεταφερθούν οι τακτικοί
στην Ακροναυπλία. Αλλά αυτό θα γινόταν τμηματικά.
Μια – μια ομάδα, που ανέβαινε στην Ακροναυπλία,
αφοπλιζόταν και τους μετέφεραν έξω από τα τείχη στην Άρεια. Τελευταίος ανέβηκε
ο Ντε Γκουμπερνάντις και συνελήφθη αιχμάλωτος.
Ο Σπηλιάδης γράφει πως σκοτώθηκαν μερικοί τακτικοί που
αντέδρασαν στον αφοπλισμό τους. Άλλοι γράφουν πως η καταστολή του
πραξικοπήματος ήταν αναίμακτη.»
«Πώς τον
τιμωρήσανε;»
«Δεν του έβαλαν καμία ποινή. Το συζήτησαν
μαζί του και τον έπεισαν να φύγει από την Ελλάδα. Αυτός από ντροπή για το
αποτυχημένο πραξικόπημα, μπαρκάρισε για Αλεξάνδρεια, όπου κατατάχτηκε στον
στρατό του πασά της Αιγύπτου.»
«Ο οποίος
μετά από λίγο έκανε απόβαση στην Ελλάδα, και παρά λίγο να καταπνίξει την
Επανάσταση.»
«Ναι, αλλά ο
δικός μας δεν ήρθε εδώ… έμεινε εκεί ως εκπαιδευτής.»
«Με έπεισες, έχουμε άλλες δύο πρωτιές στο
Ναύπλιο. Η μια του αποτυχημένου πραξικοπήματος… μάλλον ασήμαντη και αμελητέα…
και η άλλη, η πιο ωραία, ότι είμαστε η πρώτη και μοναδική πόλη που δεν
δεχτήκαμε η Κυβέρνηση να πατήσει το πόδι της…»
