Τα σπίτια του λαού στο σφυρί, τα κέρδη των τραπεζών στο απυρόβλητο

Ποιος αγόρασε το δάνειο, πόσο πλήρωσε και πόσα ζητά να εισπράξει;

Πώς γίνεται μια οικογένεια που εργάστηκε μια ολόκληρη ζωή για να αποκτήσει ένα σπίτι να κινδυνεύει σήμερα να το χάσει, ενώ το χρέος της μπορεί να αποτελεί πηγή κέρδους για ένα επενδυτικό κεφάλαιο;

Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα που αναδεικνύεται από τη συζήτηση στη Βουλή, στις 5 Νοεμβρίου 2026, για τα «κόκκινα» δάνεια και τους πλειστηριασμούς.

Οι βουλευτές του ΚΚΕ Νίκος Έξαρχος, Διαμάντω Μανωλάκου, Μαρία Κομνηνάκα και Χρήστος Τσοκάνης ανέδειξαν την ανάγκη προστασίας της λαϊκής κατοικίας απέναντι στις απαιτήσεις των τραπεζών και των funds.

Πώς φτάσαμε ως εδώ;

Η σημερινή κατάσταση δεν δημιουργήθηκε από μία κυβέρνηση.

Το 2010, επί ΠΑΣΟΚ, ψηφίστηκε ο νόμος Κατσέλη, που παρείχε δικαστική προστασία σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά, αλλά με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Δεν εξασφάλιζε μόνιμη και καθολική προστασία της πρώτης κατοικίας.

Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα, επεκτάθηκαν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί και θεσπίστηκε το 2017 ειδική ποινική διάταξη για την παρεμπόδισή τους, την οποία το εργατικό κίνημα χαρακτήρισε «ιδιώνυμο».

Η κυβέρνηση της ΝΔ συνέχισε με τον πτωχευτικό νόμο του 2020 και τις επόμενες ρυθμίσεις για τα χρέη.

Το πρόσφατο άρθρο 23, που αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις, θα επέτρεπε την ταχύτερη αναγκαστική εκτέλεση σε περίπτωση παραβίασης συμφωνίας ρύθμισης.

**Παρά τις "διαφορές" τους, οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που δεν εγγυάται την προστασία της λαϊκής κατοικίας.**

Ποιος αγόρασε το δάνειο και πόσα ζητά;

Εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος.

Οι τράπεζες μεταβίβασαν μεγάλα χαρτοφυλάκια «κόκκινων» δανείων σε επενδυτικά κεφάλαια, τα γνωστά funds. Τη διαχείρισή τους ανέλαβαν εταιρείες όπως η Intrum, η Cepal και η doValue.

Πίσω από αυτές τις δραστηριότητες βρίσκονται μεγάλοι διεθνείς επενδυτικοί όμιλοι, ενώ υπάρχουν και επιχειρηματικές διασυνδέσεις με ελληνικές τράπεζες.

Ένα fund μπορεί να αποκτήσει μια απαίτηση πολύ φθηνότερα από την ονομαστική αξία της.

Ας υποθέσουμε ότι μια οικογένεια χρωστά 100.000 ευρώ. Το δάνειό της μεταβιβάζεται, μαζί με άλλα, σε επενδυτή που καταβάλλει ποσό το οποίο αντιστοιχεί, για παράδειγμα, σε 25.000 ευρώ για τη συγκεκριμένη απαίτηση.

Ο επενδυτής μπορεί στη συνέχεια να διεκδικεί το νόμιμα οφειλόμενο ποσό, όχι μόνο τα 25.000 ευρώ που αντιστοιχούσαν στην τιμή αγοράς.

Το παράδειγμα είναι υποθετικό, αλλά δείχνει πώς λειτουργεί αυτή η αγορά.

Και εδώ προκύπτουν δύο μεγάλα ερωτήματα:

**Πρώτον: Ποιος αγόρασε το δάνειο, πόσο πλήρωσε και πόσα ζητά να εισπράξει;**

**Δεύτερον: Γιατί ένα fund μπορεί να αγοράζει μια απαίτηση με μεγάλη έκπτωση, ενώ ο ίδιος ο δανειολήπτης δεν έχει αντίστοιχο εγγυημένο δικαίωμα να εξοφλήσει το χρέος του με ανάλογη μείωση;**

Δεν πρόκειται για μια απλή οικονομική λεπτομέρεια. Πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο η δυσκολία μιας οικογένειας μπορεί να μετατρέπεται σε επιχειρηματική ευκαιρία.

Η ανεργία και η ακρίβεια ανοίγουν τον δρόμο στους πλειστηριασμούς

Οι λαϊκές οικογένειες δεν δανείστηκαν για να πλουτίσουν. Δανείστηκαν για να αποκτήσουν ένα σπίτι.

Ύστερα ήρθαν η οικονομική κρίση, η ανεργία, οι χαμηλοί μισθοί, ο πληθωρισμός και η ακρίβεια.

Όταν ο μισθός δεν φτάνει για τα τρόφιμα, το ηλεκτρικό ρεύμα και τις ανάγκες των παιδιών, πώς θα πληρωθεί η δόση του δανείου;

Έτσι δημιουργούνται καθυστερήσεις, συσσωρεύονται χρέη και μεγαλώνει ο κίνδυνος πλειστηριασμού.

Η οικονομική κρίση έχει πραγματικές αιτίες στη λειτουργία του καπιταλισμού. Όμως οι κυβερνητικές πολιτικές μπορούν να κάνουν τις συνέπειές της ακόμη βαρύτερες για τους εργαζομένους.

Η προκαταβολή του 15% και οι κυβερνητικές υποσχέσεις

Η ΝΔ παρουσιάζει τις νέες ρυθμίσεις ως διευκόλυνση των δανειοληπτών, προβάλλοντας τον περιορισμό της προκαταβολής έως 15% στις περιπτώσεις που προβλέπει η ρύθμιση.

Όμως σε μια οφειλή 100.000 ευρώ, το 15% αντιστοιχεί σε 15.000 ευρώ.

Πού θα βρει αυτά τα χρήματα ένας άνεργος ή ένας χαμηλόμισθος;

Το ανώτατο όριο δεν σημαίνει ότι κάθε fund απαιτεί αυτό το ποσοστό. Ούτε εξασφαλίζει από μόνο του ότι κάθε οικογένεια θα πετύχει μια βιώσιμη ρύθμιση.

**Δεν αρκεί να ανακοινώνει η κυβέρνηση χαμηλότερες προκαταβολές. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η οικογένεια μπορεί να πληρώσει και να κρατήσει το σπίτι της.**

Οι θέσεις του ΚΚΕ

Το ΚΚΕ ζητά την απαγόρευση των πλειστηριασμών της λαϊκής πρώτης κατοικίας, τη μείωση των δυσβάσταχτων χρεών, τη διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων και ρυθμίσεις με βάση το πραγματικό εισόδημα των οικογενειών.

Διεκδικεί επίσης δημόσια στεγαστική πολιτική, με προσιτές κατοικίες για τους εργαζομένους, τα νέα ζευγάρια και όσους αδυνατούν να ανταποκριθούν στα σημερινά ενοίκια.

Η προστασία της κατοικίας δεν μπορεί να εξαρτάται από την κερδοφορία μιας τράπεζας ή ενός επενδυτικού κεφαλαίου.

Ποιον προστατεύει τελικά η νομοθεσία;

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι πλειστηριασμοί. Είναι ότι η κατοικία, από βασική ανθρώπινη ανάγκη, μετατρέπεται σε εμπόρευμα και επενδυτικό προϊόν.

Οι εργαζόμενοι χτίζουν τα σπίτια, παράγουν τον κοινωνικό πλούτο και όμως κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη και τη στέγη τους.

**Ποιον προστατεύει τελικά η νομοθεσία; Την κατοικία της λαϊκής οικογένειας ή την κερδοφορία του πιστωτή;**

Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.

**Γιατί το σπίτι δεν είναι πολυτέλεια ούτε επενδυτική ευκαιρία. Είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη και δικαίωμα για όλους.**

Θεμιστοκλής Παπαϊωάννου